Donderdag 22/04/2021

Die grote zwarte loebas van de NBA

Basketbal

Shaquille O'Neal begint met LA Lakers dit weekeinde play-offs als favoriet

De witte bad boy Jason Williams, de zwarte bad boy Allen Iverson of Shaquille O'Neal, die lange zware zwarte met zijn stijve poten... Wie wint de play-offs, die dit weekend beginnen, en redt dit NBA-seizoen van de middelmaat? Hou het maar op een bisnummer van Shaq en de Lakers, want een nieuwe dynastie zou de NBA nog het best uitkomen.

Brussel

Eigen berichtgeving

Hoewel de NBA editie 2000-01 best wel aardig was, stukken beter zelfs dan de voorbije twee post-Jordan-seizoenen, heeft zich dat nooit vertaald in publieke belangstelling. Erger nog: de merchandisinginkomsten zijn gehalveerd, vergeleken met 1998, de binnen- en buitenlandse televisiekijkcijfers van de NBA zijn lager dan ooit en tot overmaat van ramp heeft het ijshockey - dat in dezelfde hallen wordt gespeeld, maar met minder zitjes, vanwege het grotere speeloppervlak - toch gemiddeld meer toeschouwers gelokt dan de basketballers. En dat was voor het eerst sinds 1988-'89.

Het afkicken van Michael Jordan duurt dus langer dan verwacht, alle spots en trailers en andere multimedia-aardigheidjes ten spijt. Het individualistische Amerikaanse sportlandschap is gebouwd op helden, op supersterren die hun collega's domineren. Allen Iverson van het beste team uit het Oosten - het enige goeie team eigenlijk, de Philadelphia 76'ers - zou de nieuwe Jordan kunnen zijn. Zijn stats hebben jordaneske allures, dat wel. In het zopas afgesloten reguliere seizoen was hij de eerste, sinds Jordan, die zowel topscorer werd (met meer dan dertig punten per wedstrijd, wat ook geleden is van de cuvée Jordan '95-'96) én de meeste steals per wedstrijd. Maar Iverson is ooit als tiener veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf en kreeg na vier maanden bak alleen gratie van de gouverneur van Virginia, als hij een collegediploma zou halen. Dat behaalde hij ook, maar hij blijft een moeilijk te controleren woelwater. Inmiddels is hij wegens marihuana en wapenbezit alweer veroordeeld tot drie jaar voorwaardelijke gevangenisstraf. Koppel daaraan zijn eenentwintig tatoeages, zijn ruzies met coach Larry Brown en zijn haar dat in corn rows is gekapt en dan weet u meteen waarom de WASP (White Anglo Saxon Protestant) in de VS deze Allen Iverson nooit in zijn hart zal sluiten, al zijn cross-overs, drives of blind passes ten spijt.

Dat geldt ook een beetje voor Jason Williams, zijn blanke tegenvoeter in alle betekenissen van dat woord. Williams - bijnaam White Chocolate - is de hyperkinetische floor leader van de Sacramento Kings, het spectaculairste team in het Westen en het 'blankste' team van de laatste veertig jaar. Niet minder dan zes van de negen spelers met de meeste speelminuten zijn blank, onder wie drie Europeanen (Divac, Stojakovic en Turkoglu). Eigenlijk vijf en een half, want de smeltkroes Doug Christie kan zowel voor blank, zwart als indiaans doorgaan. Jason Williams heeft met Allen Iverson zijn tatoeages, zijn voorliefde voor marihuana en zijn slechte manieren gemeen. Laatst nog werd hij beboet door de NBA en zijn eigen club, omdat hij twee Aziatische fans onheus had bejegend. Hij had eerst gevraagd of ze homo waren. Vervolgens had hij ze uitgescholden voor spleetogen en had hij ze verteld wat zijn land destijds in Vietnam met spleetogen deed: rakketakketak, imiteerde hij een machinegeweer. Het was niet de eerste keer dat hij ter orde werd geroepen, maar de vraag is of het wat uithaalt, want na een correctie eerder dit seizoen kwam hij terug met een zweetband met daarop: 'I hate you'. En dan te bedenken dat pa Williams speciaal vervroegd pensioen heeft aangevraagd bij de politie om zijn verlegen zoontje bij te staan.

"Neen", zegt de doorsnee NBA-fan (bovenmodaal inkomen, blank, stedeling), "dan maar die grote zware zwarte loebas Shaquille O'Neal. Die ziet er alleen misschien gevaarlijk uit, maar is het niet." Shaq was laatst onderwerp van Rick Reilly, de meestercolumnist van Sports Illustrated. Dat ging zo: "God heeft een ziekelijke vorm van humor. Hij geeft Shaquille O'Neal het lijf van Zeus, het goud van Midas, de voeten van Noerejev, de armen van Schwarzenegger en het hart van Lindbergh. Hij geeft hem het talent om punten, cd's, films, fans, vrienden en geschiedenis te maken. Maar als Shaq op de vrijworplijn staat, verandert hij hem in Frankenstein."

Beter kun je Shaquille O'Neal niet omschrijven. Een onwaarschijnlijk dominante center, maar een even onwaarschijnlijke kluns als het op vrijworpen aankomt. Het belette Shaq niet om vorig seizoen kampioen te worden met zijn Los Angeles Lakers, onder leiding van Phil Jackson, ook nog The Zen Master Of Basketball geheten, en beter bekend van de zes titels met Michael Jordan en de Bulls.

Van bij zijn debuut in de NBA was de tactiek tegen Shaq erop gericht hem het scoren met alle middelen te beletten. Hack a Shaq: sla er maar op los, hak er maar op in, en zorg dat hij naar de vrijworplijn moet, want daar faalt hij gegarandeerd. "Ach wat", zegt de grote man verveeld. "Stel dat ik ook dat goed kon, dan zou mijn spel geen zwakke punten kennen en zou ik misschien lui worden. Ik zie het als een zegen."

Dat is niet wat hij diep vanbinnen denkt. De hele zomer van 2000 oefende hij in de gymzaal van de meisjesschool Mira Costa High. Elke dag minstens een uur. Dit seizoen eindigde hij met 45 procent gelukte vrijworpen. Op één speelster na is dat slechter dan het hele meisjesteam van Mira Costa High.

Met de zware play-offs in het zicht en een confrontatie in de sterk bezette Western Conference, met achtereenvolgens Sabonis en Wallace bij Portland, Webber en Pollard bij de Kings en ten slotte de Twin Towers Duncan en Robinson bij San Antonio, weet Shaq wat hij moet verwachten. Na elke training schiet hij honderd keer van de vrijworplijn onder leiding van Ed Palubinskas, zijn vrijworpgoeroe. "Op training", zegt Palubinskas, "gooit hij 84 procent raak en met zijn ogen dicht zelfs één op de twee ballen."

Shaq zou fysiek niet geschikt zijn om vrijworpen te nemen. Als elfjarige (en 1m95 lang) viel hij een keer uit een (hoge) boom en brak zijn twee polsen. Maar dat verklaart niet waarom ze er op training wel ingaan. "Ik weet het niet en ik wil er ook niet meer over praten", zegt Shaq. "Ik ben niet bang, ik heb geen frustratie. Misschien ben ik een beetje te opgewonden. Ik weet dat ik zeker mis als ik kwaad ben."

Had Shaq dit jaar drie op de vier vrijworpen raak gegooid - een normaal percentage voor een NBA-speler - dan was niet Allen Iverson, maar hij de topscorer, met 31,5 punten in plaats van 27,7. Had Shaq dat gemiddelde gehaald, dan was hij niet zo vaak in de laatste minuten van een spannende wedstrijd naar de kant gehaald door zijn coach. Dan had die andere ster, Kobe Bryant, niet met die ene vernietigende opmerking uitgepakt: "Als Shaq zeventig procent raak zou gooien, dan zou het zoveel makkelijker zijn voor ons."

De relatie tussen Shaq en Kobe Bryant is troebel. Ze doen er alles aan om te bewijzen dat ze goede vrienden zijn en laten zelfs naar de pers lekken als de één de ander op zijn verjaardagsfeestje vraagt. Maar in het veld is Kobe Bryant de ballenvreter, tot grote ergernis van O'Neal. De wedstrijden die ze effectief samen speelden, waren de Lakers onhoudbaar, en daarbij waren de vergelijkingen met de tachtigers Magic Johnson-Abdul Jabber niet vergezocht. De laatste wedstrijden legden de Lakers een foutloos parcours af, maar voor de pole position in het Westen kwamen ze tekort tegen San Antonio. Dat een team uit die Conference kampioen wordt, zoals de laatste drie seizoenen, dat lijkt vast te staan. Onder de ring hebben de 76'ers als kampioenen uit het Oosten net iets te weinig in huis, hoewel de komst van Dikembe Mutombo precies een stap in de goede richting is.

Maar dat is puur sportief geredeneerd. De NBA is in de eerste plaats een economische entiteit, opgebouwd uit eigen risico's, die onder elkaar de winst verdelen. Een titel voor Los Angeles, de grootste markt na New York, is het beste wat de NBA kan overkomen. (HV)

Vrijworpgoeroe Palubinskas: 'Op training gooit Shaq 84 procent raak en met zijn ogen dicht zelfs één op de twee ballen'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234