Zondag 18/04/2021

AchtergrondSchermtijd

‘Die controle-app is als een plusouder’: helft ouders begrenst mediagebruik van kinderen via software

Marco Baeten. Beeld Thomas Sweertvaegher
Marco Baeten.Beeld Thomas Sweertvaegher

Wat spookt mijn kind op TikTok of YouTube uit? Nieuw onderzoek van Mediawijs leert dat bijna een op de twee ouders apps heeft om zoon- of dochterlief te controleren. Maar die hulpmiddelen zijn niet zonder risico.

Als Simon (9) een spelletje wil downloaden, krijgt zijn pleegvader Marco Baeten (38) automatisch een melding. “Ik probeer het spel dan meteen via mijn smartphone te bekijken. Als het iets cartoonesk is, zie ik er geen graten in. Een vechtspel als Brawl Stars keurde ik meteen goed. Call of Duty: Warzone vind ik te ver gaan. Voor zo’n realistisch oorlogsspel is hij te jong.”

Baeten volgt de spelkeuze van zijn zoon al een tijd via de app Google Family Link. Daarmee bepaalt hij ook de tijd van Simon op de tablet. Op bepaalde weekdagen is dat een half uur. “Maar ik kan ook van op afstand bonustijd geven, als zijn huiswerk klaar is, bijvoorbeeld.” De Deinzenaar voelt zich erg geholpen met de software. “Ik vergelijk die controle-apps met een soort van plusouder. Ze helpen me een en ander in de gaten te houden.” Voor de marketeer stopt de controle van zijn zoon bij spelletjes en tijd. Omdat hij nog niet genoeg kan inschatten wat kan en niet kan. “De berichten lezen die hij naar vrienden stuurt, zou ik nooit doen. Dan overschrijd je een grens. Hij mag natuurlijk geheimen hebben.”

Oogje in het zeil

Nieuwe cijfers van Mediawijs, dat onderzoek doet naar mediagebruik in gezinnen, leren dat zo goed als alle ouders een oogje in het zeil houden. Bij een aanzienlijke groep omvat dat meer dan eens van achter de schouders meekijken: zij controleren “technisch”. 46 procent van de 700 bevraagde ouders gebruikt apps en software om beperkingen qua tijd en inhoud in te stellen. 68 procent creëert afspeellijsten met video’s waaruit de kinderen mogen kiezen. 38 procent pluist hun zoekgeschiedenis uit.

Karen Linten, expert bij Mediawijs, vindt zo’n beschermingsreflex normaal. “Zeker op jonge leeftijd. Kinderen tot pakweg acht jaar kunnen niet inschatten hoeveel tijd ze achter zo’n toestel doorbrengen of begrijpen wat bepaalde content teweegbrengt. Er zijn best kinderen die, nog voor de wettelijke minimumleeftijd van dertien jaar, op socialmediaplatformen als TikTok zitten. Het is logisch dat ouders dan extra veiligheid inbouwen.”

Timer instellen

Met een timer instellen of gewelddadige filmpjes blokkeren is niets mis.“Op één voorwaarde: ouders moeten zoiets bespreken met hun kinderen. Je kan niet zonder hun medeweten filters op hun gebruik zetten. Zoiets kan erg kwalijk zijn voor de vertrouwensband. Dan riskeer je dat kinderen minder snel naar jou stappen met problemen”, merkt Linten op, die niet kan zeggen hoeveel van de controlerende ouders effectief een gesprek aangaat.

Sowieso zijn controle-apps en -software niet zaligmakend. Ze kunnen een vals gevoel van veiligheid geven. Kinderen hebben vrij snel door hoe ze, met een pincode of via de instellingen, beperkingen kunnen omzeilen, merken ze bij Mediawijs op.

Op vaders gsm

Baeten kan erover meespreken. Omdat Simon officieel nog te jong is voor een TikTok-account mag hij op zijn vaders gsm kijken. “Ik wil niet dat hij dan heftige filmpjes bekijkt, over pesterijen of bepaalde challenges.” Daarom controleert hij weleens de zoekgeschiedenis. Daar zaten een tijd geleden gaten in. “Leermomenten zijn dat voor mij. Ik was van plan er met hem over te praten. Maar hij biechtte het zelf op. Hij had filmpjes verwijderd omdat ze te eng waren en zat ermee in zijn maag.”

Mediawijs verwachtte dat ouders vooral bij kinderen onder de tien jaar controle uitoefenen op hun mediagebruik. Zoiets neemt wel degelijk af met ouder worden. Maar niet in de mate dat onderzoekers dachten. Ze waren verbaasd om te zien dat een op de drie ouders van 14- tot 18-jarigen nog altijd controle-apps gebruikt en de zoekgeschiedenis bekijkt. Opvallend, vindt ook kinderrechtencommissaris Caroline Vrijens. Zij snapt dat ouders die reflex hebben, “als je ziet wat er allemaal op internet staat. Maar mij lijkt het beter om een en ander met je kind te bespreken. Controleer enkel als er reden tot zorg is.”

null Beeld ANP XTRA
Beeld ANP XTRA

Een kind heeft recht op bescherming, merkt Vrijens op, maar net zo goed op privacy. Een ouder die een kind mediawijs wil maken, moet voortdurend tussen die twee realiteiten balanceren. “Hoe ouder een kind, hoe groter de nood aan privacy. Er is geen specifieke leeftijdsgrens daarvoor.”

Bij Mediawijs zien ze hoe ouders een “dubbele verhouding” met privacy hebben. “Enerzijds zijn ouders bezorgd dat kinderen foto’s naar vreemden zouden sturen. Anderzijds vragen er maar weinig zich af of het oké is om zelf berichten over hun zoon en dochter te delen. Bijna de helft van de ouders vraagt daar geen toestemming voor”, merkt Linten op. Dat zou nochtans wel kunnen. “Eigenlijk kan je als ouder al aan een vierjarige vragen of je als ouder iets over hem of haar mag posten. Hun antwoord is misschien niet zo doordacht, maar zo leer je kinderen dat ze dat ze niet zomaar persoonlijk beelden van een ander mogen posten.”

Veertien jaar. Tot die leeftijd zou Baeten graag mee online toezien bij zijn pleegzoon. Maar hij betwijfelt of dat kan. Zodra je twaalf jaar wordt, zouden er een heleboel restricties in de Google Play Store wegvallen. “Dat maakt me bezorgd, dat ik dan niet meer de duiding kan geven die nodig is. Maar ik zal het gaandeweg moeten loslaten, denk ik. Dat is behoorlijk spannend.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234