Vrijdag 16/04/2021

Dichter en meesterprovocateur Marcel van Maele overleden

ANTWERPEN

In het Stuyvenbergziekenhuis is de Vlaamse dichter en beeldend kunstenaar Marcel van Maele overleden. Hij was 78. In eigen land stond Van Maele, die in 1956 debuteerde met de bundel Soetja, bekend als een cultfiguur. Hij behoorde tot de ‘Zestigers’ en richtte mee Labris op, een magazine voor experimentele poëzie.

Van Maele was in de eerste plaats een flamboyante levenskunstenaar, een outsider die zijn ‘esprit contradictoire’ koesterde als het hoogste goed. Hij werd in 1931 geboren in een Brugse bourgeoisfamilie en cultiveerde zijn leven lang een passionele antiburgerlijkheid. Hij was rad van tong, maakte graag ruzie, waagde zich voortdurend aan scheldpartijen (“voor de sport”) en had een viscerale afkeer voor gezag en discipline. Herman de Coninck noemde hem “een aanstekelijke drinker”, maar Van Maele was bovenal een meesterprovocateur die daarom in De Standaard ooit werd afgedaan als “intellectueel janhagel van het gemeenste allooi.” Zijn vroegste verzen werden nu eens als beatpoëzie, dan weer als “woordbraak” gedefinieerd.Zwerven zat de prettig gestoorde Van Maele in het bloed. Tijdens zijn jonge jaren verkende hij liftend Scandinavië, in de vroege jaren vijftig gaf hij zich op als vrijwilliger voor de Koreaanse oorlog. Hij was viermaal getrouwd. De laatste jaren van zijn leven bracht hij door met zijn geliefde Carine.Marcel van Maele werd meermaals gearresteerd of aan de psychiatrie toevertrouwd. “Als mijn waanzin niet aan zijn trekken kan komen, slaat de verveling toe”, vertelde hij twee jaar geleden nog in een interview met De Morgen. Hij had een hekel aan werken, maar vond het “een vloek te moeten schrijven” omdat dat volgens hem iets “dwangmatigs” had. “Mijn gedichten gaan over het zijn, niet zijn, het leven, de dood, de liefde soms, soms een beetje veel. Voor mij is poëzie het benaderen van het onbekende, van de grote levensvragen”, liet hij door Knack optekenen. “Het is een vorm van koorddansen.” Hoewel Van Maele geen literaire helden had, voelde hij een verwantschap met dichters als Lucebert, Gerrit Achterberg, Bert Schierbeek en Gerrit Kouwenaar.Zijn beeldend werk bestond vaak uit recyclagemateriaal en objets trouvés. Tot zijn kunstobjecten behoorden gebottelde gedichten en boeken die hij op sterk water in bokalen bewaarde. Zelf sprak hij van “ideeënkunst”, beïnvloed door dada, het surrealisme en verwante geesten als Broodthaers, Mondriaan en Michaux.In 1972 kreeg Van Maele de Arkprijs van het Vrije Woord voor zijn bundel Ik ruik mensenvlees, zei de reus en in 1997 viel hem de Louis Paul Boonprijs te beurt. Bloemlezers als Hugo Brems en Gerrit Komrij lieten hem echter links liggen. “Je hebt dichters die goed kunnen lobbyen”, zei hij daarover. “Dat doe ik nooit. Ik heb zelfs nooit een manuscript naar een uitgever opgestuurd.” Toen hij halverwege de jaren tachtig blind werd, veranderde zijn manier van schrijven. Hij sprak zijn gedichten nu in op een bandopnemertje, waardoor ze minder lijfelijk en filosofischer werden. In totaal publiceerde Marcel Van Maele een dertigtal dichtbundels, vier romans en drie toneelstukken. Doordat zijn werk bij vaak marginale uitgeverijen verscheen, doet zijn oeuvre echter een beetje brokkelig aan. Essentieel zijn de bloemlezing Krassen in wat was (2001) en Over woorden gesproken (2007).

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234