Vrijdag 20/09/2019

DICHTER bij Ellen

Dichteres Ellen Deckwitz (1982) doet elke week haar ding met poëzie en proza

Omgaan met schrijvers

"Dus je bent tegenwoordig schrijver in Amsterdam", zei een jeugdvriendin die me deze week veganistische cake liet eten, "dat moeten wilde feestjes zijn". Omdat de cake de textuur van tien jaar oud isolatieschuim had, kon ik daar even niets op terug zeggen. Dat hoefde ook niet, want mijn tafelgenote vulde het zelf wel in: nachten vol drank, wild gedans, woest gezoen en natuurlijk heel veel diepe gesprekken over het Leven.

Wat ze dacht klopte, op de diepe gesprekken na, grotendeels: de feestjes zijn vaak legendarisch. Nou moet ik daar meteen aan toevoegen dat dit soort uitspattingen slechts een paar keer per jaar voorkomt, en dat iedereen daar dan ook weer maanden van moet bijkomen. Ik weet echt niet hoe de Claus/Campert-club zijn wekelijkse jenevermarathon volhield. Zelfs Komrij was tot op hoge leefijd (voor zijn doen dan) een feestbeest. Toen er op een zeker poëziefestival in Groningen gedroogde paddo's bij werden gehaald, deed hij vrolijk mee. We hebben het die avond een uur over de enjambementen in het tafelblad gehad.

Mijn generatie permitteert zichzelf slechts enkele uitspattingen per jaar. Dan gaan ook wel meteen alle shirts - en relaties - uit, maar het grootste deel van de tijd wordt er geschreven, geschreven en nog eens geschreven. Met als gevolg dat je, als je anno 2017 deel uitmaakt van het wereldje, vooral bezig bent met lezen. Want je wil niet op zo'n feestje aankomen en dat dan je vrienden aan je vragen wat je van hun laatste boek (674 pagina's gdvrdmm) vond en je met je mond vol veganistische cake staat.

Die verplichte lectuur is tegelijkertijd fijn en vreselijk, omdat je kanten leert kennen van je vrienden die je in het zogenaamde echte leven nooit van hen ziet. Waar je het met hen zelden over hebt. Van de destructiviteit van vriendschap in Alma Mathijsens Vergeet de meisjes, de leegte van empathie in Hanna Bervoets' Fuzzie, de angst voor poseurschap in Nina Weijers' De consequenties. Natuurlijk, ieder mens is eenzaam en in onze hoofden gebeurt veel meer dan we met onze omgeving delen, maar verdrietig is het wel als je bij een vriend over iets leest waar jij ook al jaren mee worstelde, en waar jullie het nooit over hebben gehad.

Toen ik het gedicht 'Offerandes' van mijn lievelingsvriend Ingmar Heytze las, knapte er iets bij me. Ik wist hoe allerhande angst aan hem knaagde, maar daar hadden we het zelden over. Meestal ging het gesprek over de technische kant van poëzie, over gitaren of de nieuwste Thorgal. Toen ik dit gedicht van hem las, maakte ik kennis met een nieuwe angst van hem: je vrienden en geliefden te verliezen en als laatste over te blijven. Ook mij zou hij in een kist willen opsluiten, uit zelfopoffering.

Misschien is dat wel het moeilijkste van met schrijvers omgaan. Dat er dingen zijn waar je nooit met hen over praat, alleen maar over leest. Je leert dat je vrienden geen open boeken zijn, dat ze die op zijn hoogst alleen maar produceren. En dat, alle feestjes ten spijt, je een bepaalde kant van hen nooit echt leert kennen, omdat ze daar niet over kunnen spreken, alleen over kunnen schrijven.

Offerandes

Ik heb iedereen maar vast begraven, vrouwen en kinderen eerst. Vriend en vijand. Oude liefdes. Collega's. Familie. Ik ben zo slecht in afscheid nemen, ik heb geen talent om te verdragen dat de mensen om me heen verdwijnen op een dag, ongevraagd vervangen door gezichten die ik niet herken. Als het moet, dan ook meteen maar al die bekenden tegelijk, een plein vol kisten en ik op een stoel, de Last Post - laat mij de laatste veteraan van Verdun maar zijn, de jongste baby op de Titanic. Later, wanneer ik doodalleen over het kerkhof scharrel met mijn kar vol bloemen, bonkt en klopt het ondergronds tegen honderden deksels. Ze willen eruit. Ik begrijp dat, hurk neer, fluister sussende woorden. Het is beter zo, voor hen, voor mij. Ik offer mij wel op.

Uit: Ingmar Heytze, Ademhalen onder de maan, Podium, 2012

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234