Zaterdag 08/08/2020

Poppe

Diaken Ivo Poppe veroordeeld tot 27 jaar

Het hof van assisen heeft Ivo Poppe (61) veroordeeld tot 27 jaar opsluiting voor de moorden op zijn moeder, zijn schoonvader, twee grootooms en een patiënte. De Wevelgemse diaken bekende in totaal nog minstens tien andere feiten op patiënten. De openbaar aanklager had levenslang geëist.

De voormalige diaken Ivo Poppe was gisteren al schuldig bevonden aan vijfvoudige moord, waaronder de moord op zijn moeder. Vandaag moest de strafmaat nog worden uitgesproken. De openbare aanklager eiste levenslang. Poppes verdediging had, wijzende op verzachtende omstandigheden, maximum vijftien jaar gevraagd.

Het hof en de jury wezen in het arrest op de ernst van de gepleegde feiten op zieke en kwetsbare mensen op het einde van hun leven. "Dit getuigt van een kwalijke geniepigheid. Jarenlang wist hij misbruik te maken van zijn vertrouwensfunctie binnen ziekenhuizen." In de strafmaat werd ook rekening gehouden met de lange periode en met het aantal slachtoffers. Als verpleger, pastoraal medewerker en diaken had hij juist functies waarin hij voor anderen had moeten zorgen. "Een emotioneel belangrijk moment van afscheid nemen is aan de nabestaanden ontnomen. Daarbij had hij zelfs geen oog voor de gevoelens van zijn eigen kinderen, zijn familie en de families van zijn patiënten."

Anderzijds zagen het hof en de jury ook een hele reeks verzachtende omstandigheden, zoals zijn slechte gezondheidstoestand en zijn moeilijke jeugdjaren. "Hij is niet gekend voor het plegen van een ander soort misdrijven. Integendeel, volgt uit zijn levenswandel dat hij zich aan vele regels en maatschappelijke afspraken hield." Ook in de gevangenis gedraagt Poppe zich voorbeeldig.

Ivo Poppe kan in principe over ruim vijf jaar een aanvraag indienen om onder voorwaarden vrijgelaten te worden. Bij de beschuldigde, die aan prostaatkanker lijdt, leek de strafmaat zwaar aan te komen. "We wisten wat er gevorderd ging worden", reageerde zijn advocaat Filip De Reuse. "In die zin zijn we blij dat we levenslang vermeden hebben. Het is ook belangrijk dat de straf onder de 30 jaar is. Voor één feit zijn er soms mensen die wel tot 30 jaar veroordeeld worden." Woensdag werd Poppe vrijgesproken voor de moord op één patiënte. "Het arrest over de schuldvragen was zoals verwacht, daar konden we ons zeker in vinden", aldus meester An Govers.

Bezoek aan psychiater brengt bal aan het rollen

De feiten kwamen aan het licht toen de beschuldigde eind 2013 zelf aan een psychiater vertelde dat hij bij tientallen mensen actief euthanasie zou hebben toegepast. Daarbij zou de verpleger in het Sint-Jorisziekenhuis in Menen opzettelijk insuline of lucht ingespoten hebben. Het gerecht in Kortrijk startte een onderzoek, waarna Ivo Poppe in mei 2014 in de cel belandde op verdenking van een hele reeks moorden. Sinds twee weken liep het proces tegen de man.

Het eerste slachtoffer was Maurice Vanhaverbeke (79), de grootoom van de beschuldigde. Poppe gaf toe dat hij in september 1978 een kussen gebruikte om zijn grootoom van het leven te beroven. Ook zijn andere grootoom Leo Vanhaverbeke (81) werd door de Wevelgemnaar om het leven gebracht. Ivo Poppe spoot op 17 mei 1986 via een katheter lucht in de aderen van het slachtoffer. Op dezelfde manier bracht hij in april 2004 zijn schoonvader Gerard Vercaemer (80) om het leven. Zijn moeder Ivonna Vanhaverbeke (90) was op 27 januari 2011 het laatste slachtoffer.

Tijdens het onderzoek bekende Ivo Poppe de hand te hebben in de dood van Marguerite Blondeel (84) in maart 1996. Ook over de moord op Irma Parmentier (74) in december 1993 legde hij bekentenissen af, maar in beide gevallen kwam hij daarop terug. Poppe gaf toe dat hij nog minstens tien patiënten om het leven bracht, al werd het nooit duidelijk om wie het precies ging. Daarover hoefde de jury zich dan ook niet te buigen. Voor de moord op Marguerite Blondeel werd de ex-diaken gisterenavond vrijgesproken.

Levenslang

"Als ik een straf vorder, dan is het omdat ik vind dat Ivo Poppe die straf verdient. Ik vorder nooit het maximum om de helft te krijgen. Ik ben geen koopman, ik ben geen sjacheraar, ik sta niet op de markt", zei de procureur-generaal bij de start van zijn requisitoir. "Moord en oudermoord zijn de zwaarste misdrijven in ons strafwetboek. Een moeder verdient respect, warmte en liefde. Geen twee maal 60 cc lucht."

Poppes verdediging haalde verschillende verzachtende omstandigheden aan om de strafmaat naar beneden te krijgen. "Ik heb zelden zo'n brave man in de box gezien", zei zijn advocaat Filip De Reuse. "Een straf moet ook maatwerk zijn, geen confectie." De advocaat van Poppe merkte bovendien op dat de feiten zich tussen 1978 en 2011 afspeelden. "Dat is al zo lang geleden. Ik had hem kunnen zeggen dat hij moest verklaren dat hij het uitgevonden had. Maar hij heeft dat niet gedaan."

Ook wees hij op het blanco strafblad van de voormalige diaken, zijn positieve rol in het gemeenschapsleven in Wevelgem vroeger, het feit dat Poppe schuldbesef toont en de prostaatkanker die vorig jaar bij hem is vastgesteld. "Zeer binnenkort moet hij een nieuwe, delicate operatie ondergaan. Kanker hebben is vreselijk, maar kanker hebben in de gevangenis is een nachtmerrie."

Kans op herval

De openbare aanklager overliep de verzachtende omstandigheden die de verdediging aanhaalde één voor één en probeerde ze te weerleggen. Zo was er volgens de procureur-generaal geen sprake van medewerking aan het onderzoek, noch van schuldbesef.

Ten slotte wees de openbaar aanklager op de kans dat Poppe zal hervallen. Na zijn diakenwijding in 1996 beloofde hij immers aan zichzelf om geen levens meer te beëindigen. "Toch was het in 2004 bij Gerard Vercaemer en in 2011 bij zijn moeke weer prijs. Professor Desmet heeft hier zelf gezegd dat hij Poppe er niet zou bij laten, als zijn moeder in het ziekenhuis zou liggen." Kort voor zijn arrestatie dook de diaken plots op in het ziekenhuis van Menen. "Volgens de verpleegster was hij in hevig zwetende toestand en met opgezwollen gelaat, zoals zijn zelfbeschreven toestand bij de moorden op zijn beide nonkels."

Ivo Poppe, die zoals gebruikelijk het laatste woord kreeg voor de uitspraak, had daar naar eigen zeggen "niets aan toe te voegen, behalve dat ik enorm veel spijt heb van wat er is gebeurd."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234