Zaterdag 01/10/2022

NieuwsOzempic

Diabetesmiddel populair om af te vallen, maar dat leidt tot tekorten

Een insulinespuit. Beeld Getty Images/Maskot
Een insulinespuit.Beeld Getty Images/Maskot

Het diabetesmiddel Ozempic wordt ook alsmaar vaker verkocht aan mensen die willen afvallen. Waardoor er nu een tekort is ontstaan. Toch wijzen experts op het nut ervan voor obesitaspatiënten. ‘We willen toch vermijden dat zij ook suikerziekte krijgen?’

Jorn Lelong

Voor Marissa (37) was het even schrikken toen ze in de apotheek kwam en er geen Ozempic meer bleek te zijn. Na enig rondbellen bleek dat ook in andere apotheken het geval. “Frustrerend , want het heeft zijn nut al bewezen.” Op aanraden van een collega die er heel wat kilo’s mee kwijtgespeeld was, trok ze vorig jaar naar haar huisarts om te vragen of ze het middel kon gebruiken om sneller af te vallen. “Ik wou mijn BMI van 29 naar 26 krijgen. Met behulp van Ozempic heb ik er toch 10 kilo afgekregen.”

Het geneesmiddel, dat met injecties toegediend wordt, is sinds enkele maanden enorm in trek. in België is het alleen goedgekeurd als middel om de suikerspiegel van mensen met diabetes type 2 onder controle te houden. Maar sinds enkele maanden lijken ook meer en meer mensen met ernstig overgewicht, of zelfs mensen die er een aantal kilo’s af willen, het middel te gebruiken. Daardoor is het middel in verschillende doses niet meer te verkrijgen, en dat al zeker tot september. “Dit tekort zal niet meteen opgelost zijn”, zegt Luc Buyse van de Diabetes Liga, die patiënten met suikerziekte verenigt. “Het vraagt tijd om zo'n middel te produceren, je kunt niet verwachten dat dat bedrijf op korte termijn de productie drastisch kan opschalen.”

De Diabetes Liga wijst op de impact voor diabetespatiënten. Zij kunnen met Ozempic niet alleen hun suikerspiegel onder controle houden, het biedt ook extra bescherming tegen cardiovasculaire aandoeningen. “Er zijn wel alternatieve producten, maar het blijft vervelend omdat veel patiënten dit middel al jaren gebruiken en dit bij hen goed werkt”, zegt Buyse. “Ze willen dezelfde behandeling blijven volgen, maar kunnen het product nu nergens meer vinden.” De Diabetes Liga roept de artsen op om het middel niet meer voor te schrijven aan mensen met obesitas.

Gamechanger

De toegenomen vraag van obesitaspatiënten hoeft niet te verbazen. De laatste twee jaar zijn verschillende studies verschenen waaruit blijkt dat semaglutide, de werkzame stof in Ozempic, een ‘gamechanger’ kan zijn voor mensen met overgewicht. Semaglutide zorgt er niet alleen voor dat de suikerspiegel in ons bloed verlaagt, het zorgt er ook voor dat we sneller verzadigd zijn. Uit een Amerikaans-Europees onderzoek bleek vorig jaar dat proefpersonen die wekelijks semaglutide toegediend kregen na bijna zestien maanden gemiddeld 15,3 kg gewicht verloren. Meer dan een op de drie proefpersonen die semaglutide kreeg, verloor zelfs minstens een vijfde van zijn of haar lichaamsgewicht. “Dat is het beste resultaat dat we met medicatie al bereikt hadden”, zegt obesitasexpert Luc Van Gaal (UZA), die bij het onderzoek betrokken was.

Specialist obesitas Bart Van der Schueren (UZ Leuven): 'Beide groepen kunnen hier baat bij hebben. We willen toch net vermijden dat meer mensen met obesitas ook suikerziekte krijgen?' Beeld RV
Specialist obesitas Bart Van der Schueren (UZ Leuven): 'Beide groepen kunnen hier baat bij hebben. We willen toch net vermijden dat meer mensen met obesitas ook suikerziekte krijgen?'Beeld RV

Toch is er een belangrijke kanttekening. De onderzoeken die het nut van semaglutide voor obesitaspatiënten aantoonden, werden uitgevoerd met doses van 2,4 milligram. Die dosis, die specifiek bedoeld is voor obesitaspatiënten, is in de Verenigde Staten al op de markt gekomen onder de naam Wegovy. Aangezien meer dan vier op de tien Amerikanen met obesitas kampen, kan fabrikant Novo Nordisk de vraag amper bolwerken. Mede daardoor kan het bedrijf Wegovy waarschijnlijk pas volgend jaar op de Europese markt brengen. Vandaar dat heel wat mensen met obesitas zich in tussentijd proberen te redden met Ozempic, ook al bevat dat nog niet de helft van de semaglutide die in de onderzoeken gebruikt werd.

“Het kan nog steeds effect hebben, maar eigenlijk is deze dosis niet bestemd voor obesitaspatiënten”, zegt Van Gaal. “Sowieso kan zo’n medicatie op lange termijn alleen werken als het ook gecombineerd wordt met aanpassingen in de levensstijl, zoals meer lichaamsbeweging en een gezonder dieet. Helaas merk ik dat patiënten vaak op zoek zijn naar een middel waarbij ze voor de rest niks hoeven te doen. Maar zo’n middel bestaat niet.”

Volgens Van Gaal is het dan ook evident dat diabetespatiënten voorrang moeten krijgen op het geneesmiddel, zeker als er tekorten zijn. Anderen, zoals Bart Van Der Schueren, obesitasexpert van het UZ Leuven, wijzen er dan weer op dat de opdeling die nu gemaakt wordt tussen diabetes- en obesitaspatiënten weinig steek houdt. “Diabetes type 2 is in feite een gecompliceerde vorm van obesitas. Acht op de tien obesitaspatiënten krijgen ook diabetes.” In zijn ogen is het dan ook verkeerd om dit te framen alsof mensen met ernstig overgewicht het middel willen afnemen van mensen met suikerziekte. “Beide groepen kunnen hier baat bij hebben. We willen toch net vermijden dat meer mensen met obesitas ook suikerziekte krijgen?”

Wel zijn beide experts het er over eens dat dit middel alleen bij obesitas (vanaf een BMI boven de 30) en onder strenge voorwaarden gebruikt mag worden. “Nu zijn er ook artsen die het voorschrijven aan bijvoorbeeld dames die enkele kilo’s kwijt willen voor de zomer. Dat kan niet de bedoeling zijn”, zegt Van Gaal. Toch worden in Facebookgroepen nog steeds gretig tips uitgewisseld over waar Ozempic wel nog te verkrijgen is. “Ik zie dat anderen de grens oversteken om het in de buurlanden te halen”, zegt Marissa. “Misschien dat ik dat ook nog ga proberen.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234