Zaterdag 07/12/2019

Aanslag Luik

Deze vragen over Luik moet minister Geens vanmiddag beantwoorden

Minister van Justitie Koen Geens. Beeld Belga

Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) moet vanmiddag duiding geven over hoe de aanslag in Luik kon gebeuren. Deze vragen zal hij moeten beantwoorden.

1. Waarom mocht Benjamin Herman, de schutter in Luik, de gevangenis tijdelijk verlaten?

Vicepremier Alexander De Croo en zijn partij Open Vld zijn verbaasd "dat iemand die veroordeeld is voor zware feiten de mogelijkheid heeft gekregen om de gevangenis te verlaten en opnieuw zware feiten te plegen". Volgens Open Vld blijft een penitentiair verlof een gunstmaatregel. En dat verdiende Herman, met zijn verleden, niet.

Herman zat een straf uit van twaalf jaar voor een reeks feiten, van drugs tot inbraak met geweld. Bovendien ging Herman al eens uit de bocht in 2010, toen hij een overval pleegde tijdens een dag dat hij de gevangenis uit mocht. Recenter, in 2016, werd hij veroordeeld wegens diefstal terwijl hij al een halfjaar overdag de gevangenis mocht verlaten.

Geens benadrukt dat hij voor elk van die misstappen gestraft werd. Het verlof van begin deze week diende als voorbereiding op zijn vrijlating in 2020.

2. Hoe kon Benjamin Herman radicaliseren in de gevangenis?

Het anti-terreurorgaan OCAD kende Herman niet. Maar zijn naam dook wel op in twee terreurdossiers van de Staatsveiligheid en in een informatierapport van de politie.

De Staatsveiligheid wist dat Herman in de gevangenis contact had met Fouad B. en Yassine D.. Die twee worden door het OCAD aanzien als 'Homegrown Terrorist Fighters'. Vooral Fouad B., een dertiger uit Verviers, heeft een reputatie. Hij is momenteel vrij onder voorwaarden en werd al verhoord. Hij ontkent elke betrokkenheid.

"We behandelen onze gevangenissen al jaren als vergeetputten: het kan ons niet schelen wat er allemaal gebeurt. En daar voelen we nu de dramatische gevolgen van", zegt sp.a-terreurspecialist Hans Bonte. De oprichting van aparte celblokken voor geradicaliseerde gevangenen is volgens hem geen afdoende oplossing. "Gevangenen die daar even verblijven, krijgen alleen maar meer aanzien en fans."

3. Konden de veiligheidsdiensten de aanval in Luik voorkomen?

De Staatsveiligheid had Herman zijdelings in het vizier. Ook de cipiers die hem bewaakten in de gevangenis van Marche-en-Famenne vonden hem gevaarlijk. "Waarom maken we nog rapporten op van onze observaties als er toch niemand is die er rekening mee houdt", klaagt een anonieme cipier uit Marche-en-Famenne in een Facebook-groep van cipiers.

"De belangrijkste les na de aanslagen in Brussel was dat de veiligheidsdiensten al hun informatie snel moeten delen. En dat ook inlichtingen die van onderaf komen, bijvoorbeeld van de cipiers, waardevol zijn. Alleen zo kan je alle puzzelstukjes samen leggen en drama's voorkomen", zegt Stefaan Van Hecke (Groen).

Volgens Geens hebben alle inlichtingendiensten de informatie over Herman onderzocht: het parket, de politie, het OCAD. "Ze beslisten allemaal dat deze man geen gevaar vormde."

4. Moet het systeem van de penitentiaire verloven strenger worden?

Geens zelf wil het debat over normale penitentiaire verloven, die gedetineerden krijgen aan het einde van hun straf, liever niet heropenen. "Dit zal mensen zonder hoop naar de gevangenis sturen, want ze bereiden zich voor op het einde van hun straf en hopen zich aan het maatschappelijke klimaat te kunnen aanpassen", zegt hij.

De Vlaamse coalitiegenoten N-VA en Open Vld denken hier anders over. N-VA stelt het principe niet in vraag, maar de partij wil wel een betere controle op wie een penitentiair verlof krijgt. "Gevangenen moeten kunnen proeven van de buitenwereld, maar het risico moet aanvaardbaar zijn", onderstreept Kamerlid Sophie De Wit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234