Dinsdag 22/06/2021

Privacyschandaal

Deze Vlaming voorspelde het privacyschandaal rond Facebook

David De Cremer is een Vlaamse professor management aan Cambridge. Grote bedrijven als AB InBev en Apple betalen voor zijn advies. Beeld Youtube
David De Cremer is een Vlaamse professor management aan Cambridge. Grote bedrijven als AB InBev en Apple betalen voor zijn advies.Beeld Youtube

Morgen voelt de Europese Commissie Facebook aan de tand over de gelekte data van 2,7 miljoen Europeanen. Dat zo'n schandaal er zat aan te komen, had David De Cremer - een autoriteit op vlak van management - een jaar geleden al voorspeld. En als u wil weten waar de volgende schandalen schuilen? "Met online-verkoopplatformen en clouds gaat het dezelfde kant op."

De Cremer is een Vlaamse professor management aan de Engelse universiteit van Cambridge. Voor hij daar ging doceren, gaf hij les in Harvard en New York, in China en in Nederland. Grote bedrijven als Apple, Huawei, Vodafone, AB InBev en Nestlé betalen voor zijn advies.

Vorig jaar waarschuwde De Cremer in European Business Review, een toonaangevend zakenmagazine, voor "het onverantwoorde leiderschap" van Facebook-baas Zuckerberg. "Mensen als Zuckerberg zijn geobsedeerd door vernieuwing, ze willen de wereld veranderen, maar focussen enkel op de positieve eigenschappen van hun product. In het geval van Facebook: 'Wij brengen mensen samen.' Ze vinden dat zo 'wow' van zichzelf, dat ze blind blijven voor mogelijke negatieve bijwerkingen."

Facebook-CEO Mark Zuckerberg. Beeld REUTERS
Facebook-CEO Mark Zuckerberg.Beeld REUTERS

"Dat soort tunnelvisie is menselijk, maar op een gegeven moment worden die leiders met de realiteit geconfronteerd en gaan ook bij hen de ogen open. Ik noem dat het 'Oh, shit!'-moment. Sommigen schieten dan meteen in actie, maar bij de meeste leiders wordt de blindheid die eerst onbewust was, een bewuste strategie. Ze blijven doen alsof er niks aan de hand is. Dat is bij Facebook gebeurd."

Pillen zonder bijsluiter

Uit interne documenten blijkt dat Zuckerberg al jaren wist dat het gevaar van datamisbruik reëel was, aldus De Cremer nog. "Maar hij heeft besloten de verantwoordelijkheid van zich af te schuiven. Met een reeks 'kleine lettertjes' dekt Facebook zich juridisch in en voor de rest doet het hard zijn best om zo ontransparant mogelijk te blijven. Ze leggen de verantwoordelijkheid volledig bij de gebruiker, maar lichten die amper in over de risico's van het product. Vergelijk het met een farmaceutisch bedrijf dat pillen zou verkopen zonder bijsluiter."

De Cremer ziet parallellen met de bankwereld. "Ook die geloofde in de onzichtbare hand: de markt zou zichzelf wel reguleren, de klanten waren rationele wezens en dus verantwoordelijk voor hun eigen keuzes. Iedereen weet hoe dat is afgelopen."

Smoking gun

De overheid draagt natuurlijk ook verantwoordelijkheid. Met regels kan je bedrijven aan banden leggen. "Alleen hinkt de overheid in dit soort dossiers meestal achterop. Nu al zou er een wettelijk kader moeten zijn voor artificiële intelligentie, maar er zijn weinig politici die al begrijpen hoe verstrekkend de gevolgen van de ontwikkelingen op dat vlak kunnen zijn. Het is ook nooit met zekerheid te voorspellen of iets zál gebeuren, dus wachten politici liever af."

"Bedrijfsleiders ook: vaak investeren ze pas in preventie of sensibilisering als ze zeker zijn dat het nodig is. Met andere woorden: wanneer het al te laat is. Ik wist al jaren dat data van platformen als Facebook gebruikt zouden kunnen worden voor politieke doeleinden, en met mij véél wetenschappers. Dat was gewoon de logica zelf: de informatie waarover Facebook beschikt, is erg waardevol om een kiezer te leren kennen. En wie een kiezer kent, kan die proberen te beïnvloeden. Er deden al een paar jaar geruchten de ronde dat die data gebruikt werden, maar er was geen enkel bewijs. En helaas wachten overheden altijd tot ze een 'smoking gun' hebben."

Ali Baba

De Cremer voorspelt dat er nog meer problemen de kop zullen opsteken. "Neem nu een verkoopplatform als Ali Baba, dat fungeert als doorgeefluik tussen producent en koper. Daar kunnen makkelijk valse medicijnen op aangeboden worden. 'Dat is dan niet onze verantwoordelijkheid', zegt dat bedrijf, en het komt er voorlopig mee weg. Maar een uitbater van een dancing waar drugs worden gedeald, wordt wél aansprakelijk gesteld."

"Een ander risicogebied zijn de zogeheten clouds: de digitale 'wolken' waarin je al je gegevens kan bewaren. De concurrentie op die markt wordt groter en groter, en je kan nu al voorspellen dat de veiligheid van je data daardoor in het gedrang zal komen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234