Dinsdag 19/01/2021

Verenigde Staten

Deze vijf mensen laat Trump nog snel voor zijn vertrek executeren

Deze vijf terdoodveroordeelden wil Donald Trump in de laatste maanden van zijn presidentschap nog laten executeren. Van links naar rechts: Lisa Montgomery, Alfred Bourgeois, Cory Johnson, Brandon Bernard en Dustin Higgs.Beeld rv

Donald Trump vertrekt niet uit het Witte Huis vooraleer er nog vijf mensen zijn geëxecuteerd. Zijn justitieminister begon dit jaar weer met het voltrekken van federale doodstraffen — wat zeventien jaar niet meer was gebeurd — en hij wil daar nog mee doorgaan tot een week vóór Joe Biden het roer overneemt. De eerste vrouw in 67 jaar, een man die zijn dochtertje martelde en vermoordde en een zevenvoudige moordenaar. Wie zijn de vijf terdoodveroordeelden die nu mogelijk geëxecuteerd worden en wat hadden ze misdaan?

De meeste doodstraffen in de VS worden uitgesproken door staten. Op dit ogenblik doen nog 28 van de 50 staten dat. Daar zitten in totaal 2.591 veroordeelden te wachten op hun executie, maar werden er dit jaar slechts zeven uitgevoerd: drie in Texas en telkens één in Alabama, Georgia, Missouri en Tennessee.

Al acht executies voltrokken

Ook het federale gerecht, dat onder het bevel staat van de justitieminister, kan een doodvonnis voltrekken. Dat heeft het zeventien jaar lang achterwege gelaten, tot onder het presidentschap van Trump. Zijn minister van justitie William Barr begon er dit jaar weer mee en liet al acht executies voltrekken, meer dus dan alle staten samen.

Van Joe Biden is geweten dat hij de federale doodstraf wil afschaffen en staten aanmoedigt om hetzelfde te doen. Daarom haast minister Barr zich om er nog gauw een paar te voltrekken. Zo zijn er nu nog vijf gepland, waarvan twee op minder dan een week vóór de eedaflegging van Biden. 

Terdoodveroordeelde Lisa Montgomery.Beeld RV

Eerste vrouw in 67 jaar

En terwijl er nagenoeg evenveel witte als zwarte veroordeelden op de federale ‘death row’ staan (respectievelijk 22 en 24 op een totaal van 54), zijn vier van de vijf Afro-Amerikanen. De vijfde is een witte vrouw. Het is nog maar drie keer gebeurd dat de federale overheid een vrouw ter dood bracht en de laatste keer is 67 jaar geleden.

Van de meeste beklaagden staat vast dat ze gruweldaden begingen. Zo wurgde Lisa Montgomery (52) een acht maanden zwangere vrouw om het ongeboren kind uit haar lichaam te halen en voor het hare te laten doorgaan. De baby was nog kerngezond, toen Montgomery daags nadien werd opgepakt.

Terdoodveroordeelde Alfred Bourgeois.Beeld RV
Terdoodveroordeelde Cory Johnson.Beeld RV

Twijfels over bewijs

Alfred Bourgeois (56) kreeg de doodstraf voor het martelen en vermoorden van zijn tweeënhalf jaar oude dochtertje, Cory Johnson (52) voor zeven moorden in het drugsmilieu en Brandon Bernard (40) omdat hij meedeed aan een overval waarbij twee mensen stierven. Eén van hen stikte in de koffer van een auto, nadat Bernard die in brand gestoken had.

Die laatste doodstraf is omstreden, omdat een mededader beide slachtoffers in het hoofd geschoten had en Bernard ervan uitgegaan zou zijn dat ze al waren overleden. En over de vijfde beklaagde, Dustin Higgs (48), bestaat er nog meer twijfel. Hij werd veroordeeld als de opdrachtgever van een drievoudige moord, waarvoor het enige bewijs de verklaring van een medebeklaagde zou zijn. De kerel die de moorden pleegde, kwam weg met levenslang. 

Terdoodveroordeelde Brandon Bernard.Beeld RV
Terdoodveroordeelde Dustin Higgs.Beeld RV

Onschuldig bevonden

Het is precies het risico op een onterechte veroordeling dat de nieuw verkozen president Joe Biden als reden aanvoert om tegen de doodstraf te zijn. Sinds 1973 zijn er in de VS al 172 terdoodveroordeelden onschuldig bevonden. Meer dan de helft van hen waren Afro-Amerikanen.

Voor Biden is het extra wrang dat zijn voorganger nog snel vijf mensen laat executeren. Want hij was niet altijd tegen de doodstraf gekant en het is een wet die bekendstaat onder zijn naam, die de federale doodstraf in 1994 heeft uitgebreid. De ‘Biden Crime Law’ voerde toen zestig nieuwe misdaden in waarvoor een federale rechtbank het zwaarste vonnis kan vellen. 

Extreemrechtse terrorist

Vóór de dertien executies die er onder Trump bevolen zijn, werd die federale doodstraf echter maar drie keer voltrokken op die 26 jaar tijd. Die drie executies gebeurden onder de Republikeinse president George W. Bush. De bekendste geëxecuteerde was Timothy McVeigh, een extreemrechtse terrorist die 168 mensen doodde met een bomaanslag in Oklahoma City in 1995. 

Dat een afscheidnemend president in de overgangsperiode tussen de verkiezing en zijn vertrek nog meer dan één terdoodveroordeelde laat executeren, is al geleden van 1885.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234