Maandag 21/10/2019

Deze topfilm had u bijna niet gezien

Na de triomfantelijke ontvangst van King of the Belgians op het Festival van Venetië stonden de buitenlandse festivals en distributeurs in rijen aan te schuiven om de film te mogen tonen. Maar in België wilde niemand de film verdelen en moesten de makers hem zelf uitbrengen. Ze zijn niet de enigen, zo blijkt.

Twintig buitenlandse distributeurs kochten intussen de rechten op de film van Peter Brosens en Jessica Woodworth. Dat betekent dat King of the Belgians in bioscopen in Japan, Italië, Spanje en nog tal van landen ter wereld te zien zal zijn. Alleen in ons land vonden de makers geen distributeur. Ten langen leste brachten ze de film zelf uit. De Morgen gaf vijf sterren aan de film. Terwijl de groothandel dus eigenlijk vond dat we de film niet moesten of wilden zien. Een probleem waar wel meer Vlaamse films mee te maken hebben.

"Dat klinkt zo negatief", zegt Tomas Leyers, baas van het productiehuis Minds Meet, die eerder al noodgedwongen de rol van distributeur op zich nam voor de films van Gust Van den Berghe en Bas Devos. "Geen distributeur gevonden en ten langen leste doen we het dan maar zelf. Dat is een beetje als: ik heb geen loodgieter gevonden en ik heb dan maar zelf de kraan in de badkamer gemaakt. Alsof niemand de film wil.

Arthouse

"De waarheid is dat het filmlandschap verandert. Het oude businessmodel werkt niet meer. Onlangs verdween nog Fortissimo, een grote salesagent die filmrechten aan het buitenland verkoopt. En distributeur Lumière kondigde recentelijk ook nog aan dat ze minder films gaan verdelen en meer bioscoopzalen gaan runnen. Ze gaan zich op de exploitatie richten."

Alles verandert inderdaad. Er zijn meer Vlaamse films dan ooit, maar tal ervan vinden geen verdeler. Ook Le passé devant nous, het indrukwekkende debuut van Nathalie Teirlinck, dat onlangs het Filmfestival van Oostende mocht afsluiten, moet het zonder distributeur stellen. En dus verdeelt ook producent Savage Film binnenkort die film zelf. Terwijl dat productiehuis eerder tekende voor films als Rundskop en D'Ardennen en binnenkort met Le Fidèle uitpakt, de nieuwe van Michael Roskam met Matthias Schoenaerts.

Maar Le passé devant nous vindt geen verdeler. Die film is in het Frans gedraaid en vertelt het verhaal van een vrouwelijke escorte die haar levensstijl moet veranderen wanneer haar ex-man overlijdt en haar zoontje voor haar deur staat. Met dat gegeven weet je dat je voor een beperkt publiek werkt. Maar hoe beperkt ook, je wilt wel een publiek bereiken.

Een argument voor Peter Brosens om juist te pleiten voor een garantie op distributie: "Je zou denken dat het Belgische publiek het recht heeft om een film te zien die gemaakt is met subsidies van zowel de Vlaamse als de Franse Gemeenschap." Maar arthousefilms brengen weinig op, mede doordat er te weinig zalen zijn waar auteursfilms getoond worden. Plus er is concurrentie. Distributeurs die Europese films uitbrengen kunnen daarvoor premie krijgen uit Europese subsidiepotten.

Tomas Leyers vindt dat er ook ondersteuning moet komen voor Vlaamse releases. "Steun om een minimumcampagne te financieren. Zo gaat een distributeur zich sneller engageren. Met een recuperatiegarantie, waarbij je de subsidie gewoon terugstort als de film winst maakt."

Voor de film klaar was, kreeg Brosens van distributeurs te horen dat het project niet hun cup of tea was, of niet paste bij het DNA van de firma. "Maar ook na de successen in het buitenland is er niemand die is komen zeggen 'we willen toch eens praten'. Er was zelfs een distributeur, die we nochtans graag hadden gewild, die zei: 'Ik neem de film niet om morele redenen, want jullie lachen met de vluchtelingen.' En dat terwijl de film een absurde komedie is over de koning van België die te land en ter zee reist om zo snel mogelijk terug in zijn land te geraken. "Toen we aankondigden dat we van het tragisch-absurde naar het komisch-absurde wilden gaan, was de reactie vooral: schoenmaker blijf bij je leest", aldus Brosens. "Terwijl wij ons niet wilden herhalen. We willen evolueren."

De markt evolueert ook. Meer en meer distributeurs haken af. De risico's zijn te groot. Films verdelen is heel complex. Als distributeur koop je de rechten op een film - soms voor heel veel geld -, je bekostigt een reclamecampagne, promoot de film in de pers, overtuigt bioscopen om je film te tonen en nadat die van ieder verkocht ticket de prijs van de stadstaksen en de btw hebben afgetrokken, wordt de helft van de winst aan de distributeur teruggestort. Pas als die zijn onkosten heeft betaald, stort hij een overeengekomen percentage van de winst terug aan de producent. Je zou dus denken dat de producent blij is dat hij het zonder die dure tussenpost kan doen.

Inventief

Xavier Rombaut van Savage Film alvast wel: "Ik wil daarmee niets zeggen over de reguliere distributeurs, maar als je het zelf doet, heb je het allemaal veel meer in de hand en kun je ook veel meer sturen. Er is ruimte om inventief en innovatief te werken. We kunnen rechtstreeks met de klanten praten, zonder tussenpersonen. En achteraf, na de bioscooprelease, hebben we nog een soort van tweede run, in de culturele centra. Liever zelf met enthousiasme distribueren dan met een distributeur werken die er niet helemaal voor gaat."

Peter Brosens is minder enthousiast. "We hebben veel moeten investeren om die release te kunnen doen. We hebben mensen moeten inhuren en een campagne moeten financieren om dat mogelijk te maken. En voor ons valt er sowiewo geen frank meer te verdienen. In het beste geval winnen we onze investering terug. Want alles wat er binnenkomt, moeten we doorsluizen naar de investeerders van de film: het VAF, Screen Flanders, Eurimages, het Waalse filmfonds en dat van de Bulgaren. Dat gebeurt volgens een vooraf getekend recuperatieplan.

"Wij produceren onze film, schrijven hem, regisseren ook zelf, we willen hem niet nog eens zelf verdelen ook. Wat we willen doen, is films maken. Dat is onze job."

Niettemin draait hun film in Antwerpen zowel in UGC als in Kinepolis, en in Brussel zit hij in UGC De Brouckère. "Dat heeft geen enkele distributeur in het verleden ooit kunnen bewerkstelligen voor onze films", lacht Brosens. "En ook over de taalgrens doen we het goed: Luik, Namen, Charleroi, en zelfs kleine bioscopen als Ath en Virton staan aan te schuiven voor een kopie. Het zal dan toch waar zijn: wat je zelf doet, doe je beter."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234