Zaterdag 12/06/2021

Paul De Grauwe

Deze regering heeft een legitimiteitsprobleem

null Beeld Tim Dirven
Beeld Tim Dirven

Topeconoom Paul De Grauwe, professor aan de London School of Economics, schrijft wekelijks over mens, wereld en economie.

Het debat over een vermogensbelasting in België leek uitgestorven. Het stond niet in het regeerakkoord. Dus basta, genoeg gezwansd. Tijd om zich met ernstige problemen bezig te houden. Dat was de houding van de nieuwe coalitie.

Maar dan kwam de overname van Omega Pharma door een Amerikaanse firma. Die was bereid enkele miljarden neer te tellen voor Couckes bedrijf. Coucke zelf was plots 1,2 miljard euro rijker. Het equivalent van 6.000 sociale woningen, ineens in de zak van Vlaanderens populairste zakenman. En geen cent belasting. Meer heb je niet nodig om de vermogensbelasting opnieuw in de politieke arena te gooien. Wat leren we hieruit?

Een regering, zelfs al heeft die een comfortabele meerderheid in het parlement, heeft ook legitimiteit nodig. De kern van die legitimiteit is de perceptie bij de mensen dat de regering het algemeen belang nastreeft.

Dit is een coalitie die van plan is de koopkracht van miljoenen mensen te verminderen. Voor het goede doel natuurlijk. Maar dat doel blijft heel abstract en situeert zich op het niveau van betwistbare statistieken. Tachtigduizend nieuwe banen zegt de minister van Financiën. Maar dat wordt betwist door de Leuvense professor Joep Konings, die de studie heeft ondernomen waarop dezelfde minister zich beroept.

Juist op het moment dat de regering ons probeert wijs te maken dat er geen alternatief is voor een beleid dat de koopkracht van miljoenen mensen zal verminderen, blijkt dat vrolijke Coucke 1,2 miljard euro onbelast op zak steekt. Om dat bedrag toch enige economische dimensie te geven, het volgende: de indexsprong zal tot een koopkrachtverlies van de werknemers in de privésector leiden van ongeveer 3 miljard euro. Er zijn ongeveer 3 miljoen werknemers in de privésector. Dat is een jaarlijks koopkrachtverlies van 1.000 euro per werknemer. (Dat is een gemiddelde natuurlijk en verschilt erg van werknemer tot werknemer.) Anders uitgedrukt: de winst van Coucke is gelijk aan het koopkrachtverlies van 1,2 miljoen werknemers in de privésector.

Dat doet duizelen. Dat maakt de bewering van deze regering alsof er geen alternatief is, volledig ongeloofwaardig. Er waren toch alternatieven. Bijvoorbeeld een vermogenswinstbelasting.

Veronderstel dat deze regering zo een vermogenswinstbelasting had ingevoerd waarbij de vermogenswinst van Coucke was toegevoegd aan zijn inkomen. Dat zou betekend hebben dat de overheid 600 miljoen aan extra belastingen zou verkregen hebben. (Coucke zou nog 600 miljoen hebben overgehouden. Niet mis, zou ik zeggen.) Met die 600 miljoen had de overheid het koopkrachtverlies van de 3 miljoen werknemers kunnen verminderen zonder de ondernemingen pijn te doen. Dat is maar een voorbeeld. Ze had ook enkele duizenden sociale woningen kunnen bouwen. Vele andere alternatieven dus.

Er is dus een legitimiteitsprobleem voor deze regering. Een regering die de keuze maakt om koopkracht af te nemen van miljoenen mensen zodat de superrijken, ook al zijn ze zo sympathiek als Coucke, kunnen worden ontzien, zal een betere uitleg moeten geven voor deze keuze dan ze tot nu toe heeft gedaan. Zo niet blijft de perceptie bestaan dat ze niet het algemeen belang nastreeft. En dat is dodelijk voor de legitimiteit van een regering.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234