Zaterdag 24/10/2020

SetbezoekDe slag om de Schelde

Deze oorlogsfilm is de eerste Nederlandstalige Netflix-coproductie: ‘Nog nooit gezien in Lage Landen’

Op de set van ‘De slag om de Schelde’, op de voormalige luchtmachtbasis van Brustem, bij Sint-Truiden.Beeld Illias Teirlinck

Met De slag om de Schelde mengt Netflix zich voor het eerst in een Nederlandstalige filmproductie. De peperdure film – prijskaartje: 14 miljoen – herdenkt het einde van de Tweede Wereldoorlog, maar past ook in de zogenaamde streaming wars, de strijd om de online-tv-kijker. Wij namen een kijkje op de set in Sint-Truiden.

Op een doordeweekse dag valt op de voormalige luchtmachtbasis van Brustem hoogstens wat vogelgekwetter te horen. Maar vandaag – een koude, zonnige novemberdag – weerklinkt het geronk van hoogtewerkers die reusachtige lichtschermen in stelling brengen, en het geroezemoes van ruim 80 in vliegeniersuniformen gehulde figuranten. Hier, net buiten het centrum van Sint-Truiden, is de ploeg van De slag om de Schelde neergestreken: een grootschalige oorlogsfilm die toont hoe geallieerde troepen in 1944 de Westerschelde heroverden op de Duitsers.

Op de set valt meteen op dat kosten noch moeite gespaard worden. Niet alleen de enorme hoeveelheid figuranten is in onze contreien zeldzaam, in een hangar staat ook een enorm zweefvliegtuig te blinken – geen antiek stuk, maar een geduldig nagebouwde versie. En dit is nog maar een van de vele imposante locaties die De slag om de Schelde aandoet. Regisseur Matthijs Van Heijningen Jr. en zijn crew draaiden eerder al in Litouwen, en verhuizen na Sint-Truiden richting Nederland.

Amerikaanse schaal

Het prijskaartje van de film is navenant: 14 miljoen euro, een van de duurste producties ooit in België en Nederland. “Dit is eigenlijk de schaal van een Amerikaanse productie”, zegt hoofdproducent Alain de Levita van het Nederlandse Levitate Film. “Met dat budget willen we dingen laten zien die je nog nooit in een film uit de Lage Landen hebt gezien.”

Belangrijkste geldschieter is de Nederlandse organisatie Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg (vfonds). Die zet in 2020 zwaar in op de herdenking van de bevrijding van Nederland, 75 jaar geleden, en daar hoort dus ook een heuse bioscoopfilm bij. “De slag om de Schelde is ontstaan als een soort opdracht van het vfonds”, vertelt scenariste en producente Paula van der Oest. “Zij willen aan elke nieuwe generatie opnieuw duidelijk maken wat vrijheid betekent, wat de waarde van democratie is, en wat de gevaren van populisme zijn. De film is zeker geen pamflet, maar brengt die boodschap wel over. Met veel spektakel, want het moet ook gewoon een fijne film zijn.”

Beeld Illias Teirlinck

De slag om de Schelde is een Nederlands-Belgische productie, met naast Levitate Film ook het Belgische Caviar aan boord. Maar, opvallend: ook Netflix heeft een serieuze vinger in de pap. Het Amerikaanse streamingbedrijf heeft niet alleen de rechten gekocht om de film na zijn Nederlandse bioscooprelease wereldwijd te distribueren, het is ook coproducent. Dat is een primeur: met Undercover had Netflix al een Nederlandstalige serie gecoproduceerd (in samenwerking met productiehuis De Mensen, de VRT en Dutch Film Works), maar een eigen Nederlandstalige film is nieuw.

Hoeveel geld Netflix in het project heeft gepompt, willen de makers niet kwijt. “Ik ga geen precies cijfer noemen”, zegt Alain de Levita, “maar Netflix heeft wel een substantieel aandeel. Zonder hen hadden we de buitenlandse rechten voor de film aan een internationale sales agent moeten verkopen, en dat had zeker wel een miljoen gescheeld. De samenwerking met Netflix was voor ons een uitgelezen kans om de film wereldwijd te distribueren, én om er veel geld voor te krijgen.”

Hollebolleknollenland

Feit is dat de traditionele filmwereld al jarenlang de hand op de knip houdt, terwijl streamingbedrijven als Netflix en Amazon net volop in de groei zijn, en dus zeer actief op zoek gaan naar prikkelende content om hun platformen mee te vullen. “Dat biedt kansen voor producenten als ik”, zegt De Levita. “Deze samenwerking opent bovendien de deur naar toekomstige grotere producties. En dat is toch leuker dan altijd maar in hollebolleknollenland te opereren. (lacht) Eigenlijk is een project als De slag om de Schelde een beetje waar iedereen op aast.” 

Krijgt De Levita dan jaloerse blikken van zijn collega-producenten, omdat hij Netflix heeft binnengehaald? “Misschien wel. En dat vind ik best grappig.” (lacht)

Beeld Illias Teirlinck

De aanwezigheid van Netflix is een zege voor makers, maar wat heeft het bedrijf er zelf bij te winnen? En waarom wil het precies nu de Nederlandstalige filmmarkt aanboren? Rosanne Thesing, woordvoerder van Netflix in Noord-Europa, loopt niet rond op de set, maar stemt wel in met een telefoongesprek: “We zijn intussen drie, vier jaar bezig met het maken van onze eigen Engelstalige films, maar nu maken we ook de switch naar lokale films. In Italië hebben we vorig jaar Sulla Mia Pelle gemaakt, in Duitsland kwam dit jaar Kidnapping Stella, en nu komt dus ook De slag om de Schelde eraan.”

Past die nieuwe strategie in de zogenaamde streaming wars – de strijd om de onlinekijker, die dit jaar volop losbarstte met de lancering van onder andere Disney+ en Apple TV+? Want nu Netflix mogelijk abonnees dreigt te verliezen aan de kersverse concurrentie, kunnen lokale producties het verschil maken, en zelfs nieuwe klanten opleveren. “Dat klopt”, zegt Thesing. “Je wil altijd proberen je van de concurrentie te onderscheiden, en de dingen net even anders aanpakken dan zij. Maar onze CEO Reed Hastings spreekt niet van een ‘oorlog’, eerder van een hardloopwedstrijd waarin we allemaal net iets harder proberen te lopen dan de ander.”

De slag om de Schelde komt in november 2020 in de Nederlandse bioscopen, en verschijnt in 2021 wereldwijd op Netflix.

Beeld Illias Teirlinck
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234