Woensdag 05/08/2020

Muziek

Deze muzikanten spelen live in ziekenhuiskamers: “Ik zag mijn vader meteen opleven”

Wido en Cendy spelen voor de ernstige zieke Christian in het UZ Gent.Beeld Bas Bogaerts

Een cello, een viool, een klarinet. Voortaan duiken zulke instrumenten wekelijks op in de intensive care van Gent en Neder-over-Heembeek. Muzikanten bespelen ze live, in de hoop de pijn van de patiënten te verzachten. “Ineens zie je een teen bewegen.”

Box vijf van de dienst intensieve zorg in het UZ Gent behoort al veertig dagen toe aan Christian, een man van middelbare leeftijd die herstelt van verschillende hartoperaties. Achter zijn bed is een muur van monitors en apparaten opgetrokken. Voor het eerst in veertig dagen wordt het gezoem van die muur op een heel bijzondere manier overstemd. Cendy De Bock en Wido Uvin spelen een negentiende-eeuws klassiek muziekstuk. Bijna meteen na de eerste noot worden Christians ogen vochtig. Zijn vrouw is er zeker van: de Pavane van Gabriel Fauré, dat stuk kent hij. “Hij is een grote muziekliefhebber.” 

Christian knikt. Praten lukt niet omdat de man beademd moet worden via een buis in de luchtpijp. Maar genieten, dat lukt hem zichtbaar wel. Hij sluit regelmatig de ogen, beweegt zijn handen zachtjes mee.  Als Cendy en Wido stoppen, applaudisseert hij heel stil. Op het kleine whiteboard dat voor hem ligt, schrijft hij ‘1000 x dank’. 

Christian is een van de eerste patiënten in het UZ Gent die aan zijn bed bezoek krijgt van MusIC. Die vzw zal voortaan wekelijks haar muzikanten uitsturen naar de intensive care van dit ziekenhuis en het brandwondencentrum in Neder-over-Heembeek. Het is de eerste keer dat zoiets in Vlaanderen structureel gebeurt. “We geloven dat muziek een positieve invloed heeft op de pijn, angst en stress die patiënten op deze diensten ervaren”, zegt verpleegkundige Willem Wittenberg. Volgens hem mag niet onderschat worden wat zo’n opname met iemand doet. “Je komt hier in een heel kritieke toestand terecht, moet invasieve behandelingen ondergaan, verblijft voortdurend in een kamer met fel licht en storende geluiden. Die stresserende ervaring zindert bij velen lang na. In die mate dat we zelfs spreken van een Post Intensive Care Syndroom.” 

Ademhaling

Wittenberg kwam zelf met het idee voor MusIC. Dat gebeurde nadat zijn eigen vader met een hersenbloeding in het ziekenhuis werd opgenomen. “Ik kom uit een muzikale familie en mijn broer en ik hebben niet lang geaarzeld om onze instrumenten mee te nemen naar zijn kamer.” Het resultaat zag je volgens hem meteen. “Mijn vader leefde meteen op, dat zag ik aan zijn gezicht en ademhaling.” 

De verpleegkundige gelooft niet dat muziek écht als een medicijn werkt. Het gaat de wonden niet sneller doen helen, stelt hij. “We moeten realistisch blijven. Deze mensen verkeren in een levensbedreigende situatie.” Maar zegt hij: muziek kan wel een effect hebben op de stress- en pijnervaring. “We gaan nu onder meer onderzoeken of daarmee de pijnmedicatie misschien verminderd kan worden.” En als dat niet zo is, dan blijft het “een positieve prikkel in een negatieve omgeving”.

Zo ziet ook Ziggy het. De twintiger ligt sinds eind januari een paar kamers verder dan Christian. De jongen raakte zwaar verbrand bij een ontploffing in een bedrijf. “Als mijn wonden verzorgd worden, zet ik ook muziek op om mezelf af te leiden.” Meestal is dat house of Nederlandstalige muziek. Van klassiek houdt hij eigenlijk niet. “Maar het helpt ook hoor, ik word er rustig van.” Als hij daarna op een ‘Happy birthday’ wordt getrakteerd, glimlacht hij breed.

“Ja hoor, ik sta open voor verzoekjes”, knikt fluitiste Cendy. Ze doet dit vrijwillig. “Maar je krijgt er een heel warm gevoel voor in de plaats.” Wat zij en Wido doen wil ze trouwens niet optreden noemen, het is volgens haar improviseren. “De toon, het tempo, de stijl: het hangt allemaal af van de reacties van de patiënt.” Die kunnen nogal uiteenlopen. Sommigen worden blij, anderen droevig. “Soms zijn ze ook geënerveerd.” Zij en de andere muzikanten hebben workshops gevolgd om met die emoties om te gaan. “Want het komt ook bij ons soms heel hard binnen. We zijn het niet gewoon om een-op-een te spelen. Op een podium heb je die directe interactie niet. Dan zie je niet hoe iemand ineens een teen kan bewegen of een hand samenknijpt.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234