Maandag 19/04/2021

Interview

Deze man komt op voor rechten textielarbeiders: "Mooie beloftes, oneerlijke lonen"

Ath Thorn Beeld © Eric de Mildt
Ath ThornBeeld © Eric de Mildt

Als voorzitter van de Cambodjaanse textielwerkersvakbond C.CAWDU onderhandelt Ath Thorn met onderaannemers en ketens als H&M, C&A en Gap over eerlijke lonen, werkuren en -omstandigheden. "Er zijn beloftes gemaakt, maar de arbeiders voelen daar niets van."

Ath Thorn begon zijn carrière in de fabriek. Tien jaar lang maakte hij de kleren van grote ketens als H&M, C&A, M&S, Levi's en Inditex. Tot hij genoeg had van de erbarmelijke werkomstandigheden. In 2000 richtte hij de onafhankelijke vakbond Coalition of Cambodian Apparel Workers Democratic Union op; vandaag telt die zo'n 70.000 leden.

In september 2010 organiseerde zijn C.CAWDU de grootste staking ooit uit de Cambodjaanse geschiedenis. Sindsdien halen de moeizame loononderhandelingen in Cambodja regelmatig het wereldnieuws. Zo werd het protest van de C.CAWDU tegen de nog steeds te lage minimumlonen in januari 2014 bloederig neergeslagen. Vijf mensen lieten het leven, tientallen werden opgepakt en leider Thorn kon enkel met een hoge borgsom uit de gevangenis gehouden worden.

Protest gevolgd door geweld gevolgd door een minuscule loonsverhoging: dat is de vicieuze cirkel waarin de Cambodjaanse textielindustrie de voorbije vijf jaar verzeild raakte.

"Hoog tijd om die te doorbreken", stelt Ath Thorn, die vanuit Phnom Penh helemaal naar Elewijt afzakte voor het internationale congres van vakbond ACV.

Wat is er twee jaar na de ramp in Rana Plaza concreet veranderd voor textielarbeiders in lagelonenlanden?
Ath Thorn: "Na de ramp heeft een onafhankelijk onderzoek van de Cambodjaanse overheid uitgewezen dat het minimumloon voor een textielarbeider 165 euro zou moeten zijn. Het werkelijke loon lag toen op 93 euro. De fabriekseigenaars wilden dat aanvankelijk niet verder dan 107 euro verhogen, maar daar is zo'n groot protest op gekomen dat de overheid er 119 euro van heeft gemaakt, uit angst voor sociale onrust.

"In Cambodja gelden nog steeds geen bindende akkoorden die vergelijkbaar zijn met het Veiligheidsakkoord voor de Bengaalse kledingindustrie, zoals dat na het instorten van Rana Plaza in Bangladesh is opgesteld."

Gelooft u dat grote ketens echt ethisch verantwoord willen produceren of blijft het vooral bij mooie woorden die goed verkopen?
"Ketens zijn op de hoogte van dubieuze werkomstandigheden en klachten van vakbonden, maar toch reageren ze erg traag. Ze schuiven de verantwoordelijkheid in de schoenen van hun toeleveranciers, die vaak op hun beurt weer onderaannemers hebben. Wat ze op papier beloven, maken ze niet waar in de praktijk.

"Neem nu H&M. Zij pakken in hun Code of Conduct (het verdrag dat alle toeleveranciers van H&M verplicht moeten ondertekenen, JA) uit met eerlijke lonen en werkuren maar de realiteit in Cambodja toont zich vaak anders. H&M had nochtans makkelijk zijn mening kunnen doordrukken tijdens het debat over hogere minimumlonen. Maar in plaats van zelf met de vakbonden te gaan praten lieten ze het onderhandelen over aan lokale fabriekseigenaars.

"Als zo'n grote speler op de Cambodjaanse markt heeft H&M de sleutel in handen; tijd dat ze hem gebruiken."

Hoe kunnen de ketens het lot van textielarbeiders verbeteren?
"Het gebruik van contracten van korte duur is een geliefde strategie van bedrijven om vakbonden te ondermijnen in Cambodja. Ketens kunnen daarom beter direct met ons, de lokale vakbonden, onderhandelen in plaats van zich achter hun onderaannemers te verschuilen.

"Als zij voor de fabrieken een redelijke FOB-prijs (Free on Board, de prijs die alle kosten omvat tot het laden op het schip) zouden hanteren, zouden fabriekseigenaars perfect de minimumlonen kunnen optrekken.

"Maar als ketens zich echt willen engageren, moeten ze eerst en vooral een bindend akkoord over de rechten van de arbeiders ondertekenen."

Wat kunnen wij als westerse consumenten doen?
"Van merken eisen dat ze écht aan fair trade doen, dat ze hun beloftes nakomen en meer informatie vrijgeven over hun leveranciers en de werkomstandigheden in het land van productie. Als je kleren koopt zonder vragen te stellen, ondersteun je ketens in hun wanpraktijken."

Om af te sluiten: hoe zit het met de kleren die u aanhebt? Zijn die ethisch verantwoord geproduceerd?
(lacht) "Mijn hemd is van een klein merk dat Panter heet (gebaart naar het panterhoofdje op zijn borstzak). Ik weet enkel dat het in Cambodja gemaakt is, meer informatie is er niet te vinden over dit merk.

"Ik geef toe: ik heb geen idee of mijn eigen kleren ethisch verantwoord zijn."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234