Maandag 26/10/2020

22 maart

Deze man is al vijf keer per vergissing gearresteerd. "Ik dacht: deze keer gaat het écht mis"

Beeld Bas Bogaerts

Na de aanslagen van 22 maart werd Faycal Cheffou dagenlang per abuis vastgehouden als de 'man met het hoedje'. Hij was dat niet, maar toch blijft de politie hem arresteren, afgelopen weekend voor de vijfde keer. "Toen ik die knie op mijn rug voelde en dat machinegeweer, dacht ik: deze keer gaat het écht mis."

Het is een vreemde ervaring, naast hem lopen op straat. Van geen mens is het onbestaande criminele verleden ooit zo grondig uitgevlooid, is het zo helder dat de politie het helemaal fout had, maar toch kun je het lezen in hoe mensen achterom kijken en snel doorstappen, in hun gestaar: "Was dat niet de man met het hoedje?"

Dat veel mensen hun overtuigingen alleen nog vormen na een vluchtig doorscrollen van de wildste kreten binnen hun eigen virtuele bubbel, daar moeten we langzamerhand mee leren leven. Ook Faycal Cheffou probeert dat te doen. "Er zijn ook veel aardige mensen", zegt hij. "Die erom kunnen lachen, gelukkig. Daar trek ik mij aan op."

Faycal Cheffou (31) bewoont een dakappartementje in de Schumanwijk, amper 20 vierkante meter groot. Werk heeft hij niet, werk zoeken acht hij een zinloze onderneming. "Het eerste dat men dan vraagt is: waarvan ken ik u?"

De arrestatie van zondag was al de vijfde keer, schreef je op Facebook.

"Ik was laat opgebleven, zat op mijn pc naar een film te kijken. Het was kwart voor drie. (lacht) Ik betrap mezelf erop dat ik een maniak ben geworden voor het onthouden van tijdstippen. Ik hoorde een geluid aan de deur. Ik dacht wel dat het nog maar eens de politie was. Dus ik riep: 'Wie is daar?' Een stem: 'Politie! Maak onmiddellijk open!' Ze waren met zijn tienen, schat ik. Ze droegen allemaal bivakmutsen en van die Robocop-pakken. Ze hadden ook een stormram bij en had ik niet zelf snel de deur geopend, dan zat ik nu zonder deur.

"Ik werd in de traphal tegen de grond gewerkt, moest op mijn knieën gaan neerzitten. Keek ik opzij, dan keek ik in de loop van een machinegeweer. Ik heb een verband om mijn pols, na een ongeval met mijn fiets. De agenten zagen er een wapen in: 'Wat heb je in je handen?!' Er was er één bij die onwaarschijnlijk opgefokt was. Even dacht ik: deze keer gaat het écht mis."

Beeld Bas Bogaerts

Waar waren ze eigenlijk naar op zoek?

"Een rode vest. Blijkbaar was er info gekomen over iemand met een rode vest die tijdens een concert in de Ancienne Belgique een valse bommelding had gedaan. Toen die ene agent mijn rode vest vond, gold dat blijkbaar als een succes. Ik werd naar het commissariaat gebracht (cel-terrorisme van de federale politie, DDC), tot bij een agente met twee zilveren sterren op haar hemd. 

"Zij was duidelijk de chef. Ze bekeek een foto, ze bekeek mij: 'Het is een vergissing, u kunt weer gaan.' Ze hebben me toen terug hierheen gebracht, maar zo heel even een 'sorry', dat kon blijkbaar niet. Ik heb diezelfde nacht nog klacht ingediend wegens stalking bij de lokale politie Brussel-Elsene."

De indruk rijst bijna dat u het zelf opzoekt.

"Ik doe daar helemaal niks voor, het is begonnen twee dagen na de aanslagen, met een misverstand. Metrostation Maalbeek is hier niet zo ver vandaan. Ik kreeg om negen uur 's ochtends telefoon van een vriend en ben daar naartoe gegaan, heb wat foto's gemaakt, zoals zoveel mensen. Twee dagen later ben ik opgepakt in de buurt van het justitiepaleis, ik weet nog altijd niet waarom. 

"Mijn foto is de wereld rondgegaan en van zo'n stigma geraak je gewoon niet meer verlost. Het DNA van Mohamed Abrini is aangetroffen op die trolley in Zaventem, in het schuiladres van de terroristen in Schaarbeek en in de taxi die hen naar Zaventem bracht. Van mij is helemaal niks gevonden, nergens, hoe zou het ook?"

U werd wel formeel herkend door de taxichauffeur.

"Ik weet dat dat in alle kranten heeft gestaan, maar dat is gewoon niet waar. Ik ben nooit met die taxichauffeur geconfronteerd. Men wist ook heel snel mijn gsm-signaal in de ochtend van 22 maart te traceren. Ik zat hier, thuis.

"Ik denk dat ze mij langer dan nodig vasthielden om het publiek de indruk te geven dat ze goed bezig waren. Om onder de druk uit te komen, misschien. Echt snappen zal ik het nooit, wat voor krachten er in zo'n situatie in beweging komen. In de gevangenis van Vorst mocht ik geen bestek in mijn cel hebben, geen riem, geen scheergerei. Dan kom je daar aan en reikt de adjunct-directeur je net voor je de isolatiecel ingaat een scheermes aan. Met een grijns: 'Dat zal misschien wel van pas komen.' Hij wilde graag dat ik mezelf de keel oversneed. Zo makkelijk zijn mensen tot een overtuiging te brengen. Toen ze mij mijn eerste maaltijd kwamen brengen, een spaghetti, lagen daar tientallen rochels op. Alle cipiers hadden om beurt mogen spuwen. En iedereen had meegedaan."

Intussen liep Mohamed Abrini nog een maand vrij rond.

"Voilà, dat dan ook nog eens."

Beeld Bas Bogaerts

Enkele dagen na uw vrijlating, werd u al opnieuw opgepakt.

"In Mechelen, ja. In het huis van een vriend. Weer een misverstand. In mei kreeg ik dan nog een convocatie van de politie van Luik, die bezig was met een anti-terreuronderzoek. Op 7 september sloeg een automobilist me van mijn fiets door zonder te kijken zijn portier te openen. Ik belandde op de spoed en daar kwam dan de Brusselse politie me in boeien slaan. Ik moest mee, want bleek dat ik geseind stond wegens 'verdachte gedragingen'. 

"Wat wil je? Overal waar ik kom, is er altijd wel iemand die dat verdacht vindt. Hier, in de zomer ben ik dan ook nog eens geconvoceerd bij de Brusselse politie die me in het proces-verbaal deze vraag stelde (toont het pv, DDC). Doe me een lol en lees zelf wat hier staat."

'Waar was u op 16 juni rond 23 uur en op 17 juni, eveneens om 23 uur, in de Steenstraat te 1000 Brussel?'

"Wat moet je daar nu in godsnaam op antwoorden? Ik weet het wel, na zo'n aanslag is er veel druk en moet alles razendsnel gaan, dat begrijp ik wel. Na de aanslag in Berlijn arresteerde de politie eerst ook een verkeerde verdachte. Ze wisten dat vrij snel, zoals men ook bij mij heel snel wist dat ik niet de man met het hoedje was. In Berlijn stuurt justitie dan zelf de communicatie: 'De Pakistaan van wie we dachten dat hij het was, was het niet.' De Berlijnse politie heeft zich om die man bekommerd, hebben hem een onderduikadres bezorgd, want je weet maar nooit dat er ergens een gevaarlijke gek opduikt. Mij hebben ze vier dagen vastgehouden, en dan losgelaten middenin een massa journalisten. Waarom kan het niet op een beschaafde manier, zoals in Berlijn?"

Theo Francken tweette na uw arrestatie in maart: 'Extremistische jihadgriezel'.

"Of die zich ooit heeft geëxcuseerd? Wat denk je zelf?"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234