Vrijdag 03/02/2023

Blik op BelgiëGent

Deze Gentse bakkers laten een lokale lekkernij wijden door de pastoor: ‘Je weet maar nooit waar het goed voor is’

Pastoor op rust Jean-Pierre Claeys Bouuaert zegent de mastellen met een gebed, terwijl bakker Jonas Van der Jeught goedkeurend toekijkt. Beeld Michiel Martin
Pastoor op rust Jean-Pierre Claeys Bouuaert zegent de mastellen met een gebed, terwijl bakker Jonas Van der Jeught goedkeurend toekijkt.Beeld Michiel Martin

In Gent en omstreken houden veel bakkers op 3 november vast aan een gewijde mastel, een lokale lekkernij. De zoete broodjes gaan niet zo vlot meer over de toog, maar een zegening van de pastoor kan – zeker in tijden van inflatie – nooit kwaad.

Michiel Martin

‘Ik zie ze nog niet liggen.” Marnix De Winne (74) onderwerpt de toonbank van Bakkerij Jonas in Wondelgem aan een visuele dissectie. Op zijn spiekbriefje, netjes in zijn vestzak geplooid, kan hij enkel het brood afstrepen. Voor de mastellen moet hij straks terugkeren. Die Gentse lekkernij ligt nog achterin het atelier te wachten op een schietgebedje. “De pastoor ligt nog te slapen, zeker?”

Of, zo oppert Evy Kerre (38), hij is nog bezig met zijn ronde. De Winne knikt. “Hij moet vandaag langs bij elke bakker die zichzelf respecteert.”

Het is 3 november, en dan wil de legende dat Sint-Hubertus, patroonheilige van de jacht, iemand genas van honds­dolheid. Nu wil de legende veel – zo zou de man ook een oplichtend kruis tussen het gewei van een hert gezien hebben, net voor hij het wilde neerschieten – maar meer dan duizend jaar later blijft de traditie nog over: op zijn naamdag wordt brood gewijd, van Wijtschate tot in Bilzen, ter bescherming tegen de ziekte.

Verlichte broodjes

“De koppeling tussen Hubertus en brood is niet erg duidelijk”, vertelt Jean-Pierre Claeys Bouuaert (77), pastoor op rust. Het mogen ook pistolets zijn. Of koffiekoeken. Of, zoals in Gent en omstreken, mastellen. Zo’n vijfhonderd van de sandwichachtige kaneelbroodjes heeft bakker Jonas Van der Jeught (37) bereid. Een kort gebed later zien de broodjes het licht.

“Dit is mijn tweede en laatste stop”, zegt mijnheer pastoor. Met die ronde lijkt het dus wel mee te vallen. Ooit reden de bakkers “met een camionette vol mastellen” naar de eucharistieviering, openden ze zelfs speciaal op een sluitingsdag. Vandaag zijn er parochies die al blij zijn als er één aanvraag in de bus valt, horen we bij een rondvraag.

In het centrum van Gent doet enkel Himschoot het nog, de ‘oudste bakkerij van Gent’ die een krak is in het vermarkten van authenticiteit, waardoor ook hippe bedrijfjes zich op 3 november een gewijde mastel laten aansmeren. In de randgemeenten doet de naam Hubertus vooral bij een ouder cliënteel een belletje rinkelen. Maar, zo zei een bakker uit Lochristi onlangs bij Radio 2: “Als je het aantal op twee generaties tijd door tien kan delen, is het voor ons niet de moeite meer om ermee door te gaan.”

“In de rusthuizen is er geen geld voor mastellen”, zegt Van der Jeught. Als we vragen of hij zelf een praktiserend gelovige is, krijgen we enkel een schalkse lach. De klant vraagt, hij draait, of dat nu Halloween-donuts zijn of gewijde mastellen. “En je weet nooit waar het goed voor is.” Niet ­tegen hondsdolheid alleszins, sinds 2001 is België officieel vrij van rabiës.

Uitstervend ras

Tegen de torenhoge inflatie dan maar? “De prijzen van grondstoffen en energie zijn een ramp”, zucht Jonas. De prijs voor een brood verhogen ligt gevoelig en dan is er nog die andere tegenslag: wegenwerken voor zijn deur, terwijl even verderop ‘ovenvers, op elk moment van de dag’ onder het logo van Lidl aangeprezen staat. “Twee broden voor 2 euro, staat dan in folders. Daarmee geraak ik niet eens uit de kosten.” Voor de supermarkten is brood “een lokmiddel”, zegt hij. “De warme bakker is een uitstervend ras.”

Ik hoop van niet. Op Bakkerij Jonas valt wel wat aan te merken – Kamal Kharmach zou steigeren bij de honing of de flessen cava die hier op het schap staan – maar niet dat er te weinig liefde in het product zit. Zijn mastel smaakt, zeker met boter en bruine suiker, en de echte Gentenaar drukt er het strijkijzer even tegenaan. Gewoon, omdat het zo hoort, ook al moet het gezegende hubertusbrood volgens de letter droog gegeten worden.

Het is een stukje houvast. Want of de prijzen van bloem, gas of elektriciteit nu hoog of laag staan, op 3 november komt de pastoor langs, wijdt de mastellen en krijgt een envelopje met geld toegeschoven. Even sputtert hij tegen, een vast deel van het rollenspel. “Tuttut”, zegt Jonas hartelijk. “Voor een koffie of een trappist.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234