Woensdag 05/08/2020
Fietsen blijkt drie keer dodelijker dan autorijden.

Verkeersveiligheid

Deze drie factoren bepalen uw overlevingskansen bij een ongeval

Fietsen blijkt drie keer dodelijker dan autorijden. Beeld Hollandse Hoogte / Marcel van den Bergh

Als het ultieme verkeersveiligheidsrapport van VIAS ons iets leert, dan is het wel dat u maar beter geen man, fietser en 75-plusser bent. Dit zijn de meest opvallende factoren die uw overlevingskansen bepalen.

1. Fietsen is drie keer dodelijker dan autorijden

Je ziet ze overal opduiken in de coronacrisis: de pop-upfietspaden die met verf en paaltjes worden aangelegd. Tijdens de lockdown stapte de Belg dan ook massaal op de fiets. Maar deze duurzame shift houdt ook een risico in. Wie de auto inruilt voor de fiets, heeft in België immers veel meer kans om onderweg een dodelijk ongeluk tegen te komen.

Verkeersinstituut VIAS maakte de ‘moeder aller veiligheidsrapporten’ op basis van alle dodelijke ongevallen tussen 2012 en 2018. Samen met het aantal gebruikers per vervoersmiddel, en de gemiddelde afstand die ze aflegden, toont dit eindelijk aan wat de veiligste manier is om ons te verplaatsen. En in welke situaties we net extra voorzichtig moeten zijn.

Opvallend is dat een kilometer fietsen liefst 3,5 keer dodelijker is dan een kilometer autorijden. Een fietser is trager, en wordt dus langer blootgesteld aan risico’s. Maar zelfs als je het risico om te sterven per minuut bekijkt, blijft de fietser extra kwetsbaar. Vijf minuten fietsen is nog steeds gevaarlijker dan vijf minuten autorijden. Dit verschil zie je vooral in de oudere leeftijdscategorieën. Onder jongeren is het risico nagenoeg gelijk.

VIAS hoopt dat politici hier lessen uit trekken. “Als mensen hun auto inruilen voor een fiets, wat wenselijk zou zijn, dan zal dat tot een toename leiden van het aantal verkeersdoden. Tenzij het beleid wordt aangepast”, stellen de onderzoekers. Wil de politiek dat vermijden, dat moet ze volgens hen werk maken van veiligere fietspaden en meer respect voor de verkeersregels. Daarnaast moeten fietsers ook aangemoedigd worden om vaker een helm te dragen.

Wandelaars lopen nog een hoger risico dan fietsers. Op weg naar de bakker of het werk hebben zij acht keer zoveel kans om te sterven dan een automobilist. Dat risico wordt vooral omhoog gestuwd door de vele sterfgevallen onder 65-plussers. Al wordt de spreekwoordelijke hoofdvogel toch afgeschoten door mensen met een brommer of een motorfiets. Als zij hun auto inruilen voor zo’n tweewieler, hebben ze 27 keer meer kans om onderweg het loodje te leggen.

Speel je liever op safe? Koop dan een ticketje van De Lijn. Op de bus ben je nagenoeg onsterfelijk, zo lijkt het. Onder de 44 jaar viel er de voorbije zes jaar geen enkele dode.

2. Mannen zijn roekelozer, zeker op motorfietsen

U bent maar beter een vrouw als u wilt overleven in het verkeer. Mannen hebben namelijk twee keer zoveel kans om te sterven.

Achter het stuur van de auto is het risico voor mannen nog groter: drie keer zo hoog als bij vrouwen. Die genderkloof is het meest uitgesproken tussen de 18 en de 24 jaar, de periode waarin de meeste jongeren hun rijbewijs halen. Volgens VIAS spelen onervarenheid en een onvoorzichtige rijstijl hierin een belangrijke rol. Een belangrijk neveneffect: in tegenstelling tot de algemene trend, is fietsen voor 18- tot 24-jarigen net veiliger dan met de auto rijden. 

Ook op de fiets en op het voetpad hebben mannen meer kans om te sterven in het verkeer dan hun vrouwelijke tegenhangers. “Jonge mannen steken vaker impulsiever over dan vrouwen, en wachten dus minder lang om over te steken”, zo vermelden de onderzoekers in hun rapport.

Mannen die dromen van een motorfiets, denken daar maar best eens goed over na. Na het inruilen van een auto voor een motorfiets hebben zij dertig keer meer kans om een dodelijk verkeersongeval te hebben. Bij vrouwen is dat ‘slechts’ twaalf keer. “Ondanks de inherente risico’s die verbonden zijn aan motorfietsen, zoals het gebrek aan bescherming en minder stabiliteit, is een groot deel van het risico te wijten aan risicovol gedrag”, aldus de onderzoekers.

3. Hoe ouder, hoe brozer

Trage reflexen, broze botten, een wazig vizier: de meeste ouderen komen verzwakt aan de start in het verkeer. Wanneer het fout gaat, bekopen ze dat dan ook vaker met hun leven. Tegenover andere volwassenen hebben zij vier keer meer kans om te verongelukken.

Dat merk je onder andere in de auto. Zodra mensen hun studententijd achter de rug hebben, daalt het risico om te verongelukken en blijft dat nagenoeg heel hun leven constant. Vanaf 75 jaar verdrievoudigt het risico vrij plots bij de mannen, terwijl het verdubbelt bij de vrouwen. Het overlijdensrisico verloopt, over het volwassen leven bekeken, volgens een U-vormige curve.

Wandelende 65-plussers hebben bijna twee keer zoveel kans om te overlijden dan de gemiddelde wandelaar. Vanaf 75 jaar is dat risico zelfs 6 keer groter. Op de fiets tekent zich een gelijkaardige tendens af.

De grootste pechvogels zijn toch wel de 65-plussers met een motor- of bromfiets. Tegenover de gemiddelde autobestuurder hebben zij liefst 127 keer meer kans om te verongelukken tijdens een ritje, bijna vijf keer zoveel als hun jongere collega’s.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234