Vrijdag 18/06/2021

ReportageCoronacrisis

Deze Brusselse vrijwilligers delen elk weekend voedsel uit aan cultuurwerkers: ‘In de sector is er veel onzichtbare armoede’

Veronique Vander Gucht, toneelleerkracht en muzikante, kiest groenten bij de voedselbedeling van Feed the Culture in Vorst. Beeld Damon De Backer
Veronique Vander Gucht, toneelleerkracht en muzikante, kiest groenten bij de voedselbedeling van Feed the Culture in Vorst.Beeld Damon De Backer

Onder de noemer Feed the Culture delen vrijwilligers in Brussel elk weekend voedsel uit aan noodlijdende cultuurwerkers. Elke keer is het aanschuiven, en dat gaat ook met de aangekondigde versoepelingen niet meteen veranderen. ‘Dit gaat nog lang moeten bestaan.’

“Alles wat gezond is, is duur tegenwoordig”, zegt Veronique Vander Gucht (44). Ze opent haar tas: tomaatjes, asperges en andere groenten. “Daar ga ik soep van maken, die ik dan in de diepvriezer kan stoppen.” In de gewone supermarkt is het niet simpel voor haar om groenten te kopen.

Voor de crisis gaf Vander Gucht toneellessen bij verschillende vzw’s. Haar band HoneyPoney, een live electroduo, had net een ep opgenomen. Maar corona zette een streep onder de lessen, de optredens en dus onder haar inkomen. Als zelfstandige heeft Vander Gucht geen recht op een uitkering. “Als muzikant moest je vroeger al bedelen om de benzine voor een optreden terug te krijgen”, zegt ze. “Maar dit is nog heel iets anders.”

Vander Gucht komt al sinds september langs bij Feed the Culture, dat elk weekend voedsel uitdeelt aan cultuurwerkers in nood. In de wachtrij op de Chassart-site in Vorst spreken we nog met een een fotografe en een danseres. Artiesten die al een jaar niet hebben kunnen werken.

“In de sector is er veel onzichtbare armoede”, zegt Pauline Duclaud-Lacoste, die de voedselbank in juni vorig jaar oprichtte. “Veel mensen hebben geen kunstenaarsstatuut en hebben geen recht op een tussenkomst. Ze komen daardoor nergens voor in de statistieken.”

Netwerk van supermarkten

In het dagelijkse leven heeft Duclaud-Lacoste een job bij de stad Brussel, waar ze cultuurprojecten leidt. Toen de crisis aanbrak, had ze meteen door hoe hard de maatregelen de cultuursector zouden treffen. Ze wist ook dat er nog steeds veel eten bij supermarkten weggegooid wordt. Dus ontstond het idee voor een voedselbank voor cultuurwerkers.

Feed the Culture heeft nu een netwerk met verschillende supermarkten, waar het voedsel vandaan komt. Ook burgerinitiatieven, bakkers en gewone particulieren doen giften aan de vrijwilligers.

“Deze schenking met pakken bloem hebben we van een supermarkt gekregen”, zegt Duclaud-Lacoste, terwijl we in de voorraadkamer staan. “Die had een lading ontvangen met Poolse etiketten, maar die mogen ze in België niet verkopen, omdat het etiket niet in een van de landstalen is.”

Het lijkt wat op een klein, gratis warenhuis, waar hulpbehoevenden hun eten mogen kiezen. Ze mogen het voor zichzelf meenemen en voor hun familie.

Initiatiefneemster Pauline Duclaud-Lacoste: 'We proberen zoveel mogelijk mensen te helpen, maar er zijn er telkens die we moeten weigeren.' Beeld Damon De Backer
Initiatiefneemster Pauline Duclaud-Lacoste: 'We proberen zoveel mogelijk mensen te helpen, maar er zijn er telkens die we moeten weigeren.'Beeld Damon De Backer

Toen Feed the Culture vorig jaar begon met de online inschrijvingen, merkten de vrijwilligers dat het hard ging. “In oktober duurde het twintig minuten voor alle plaatsen waren volzet”, zegt Duclaud-Lacoste. “Daarna waren dat nog tien minuten en dan nog maar vijf. Het was zoals bij tickets voor een concert van Madonna of voor Tomorrowland.”

De vrijwilligers zijn dan overgestapt op een ander systeem voor de inschrijvingen. Geen first come, first serve meer. Uit de inschrijvingen kiezen ze mensen die de hulp het hardst nodig hebben. Voor elke voedselbedeling zijn er nog steeds 250 tot 300 inschrijvingen. Maar er zijn maar 80 plaatsen voor cultuurwerkers die eten mogen komen halen. De vrijwilligers kunnen er telkens ongeveer één op de drie toelaten.

“We hebben mensen van alle leeftijden”, zegt Duclaud-Lacoste. “De meesten komen uit de podiumkunsten, er zijn ook studenten. We proberen zoveel mogelijk mensen uit de cultuur- en eventsector te helpen. Maar er zijn er een heel aantal die we moeten weigeren.”

Vrijwilligers

Ook de vrijwilligers achter Feed the Culture komen grotendeels uit de cultuursector. Elke week zijn er dertig vrijwilligers in de weer om de administratie op te volgen, het eten op te halen en alles klaar te zetten voor de zaterdagse bedeling.

De muren van de zaal hebben ze zelf geschilderd en gedecoreerd. Het oude gebouw dat Feed the Culture mag gebruiken van de gemeente Vorst oogt daarmee aan de binnenkant als nieuw. De voedselbank (die eerst in de oude kazerne van Elsene zat) mag hier tot november volgend jaar blijven. Dan wil de gemeente de zalen verbouwen tot een creatief centrum voor jongeren.

Ook concerttechnicus José Bonga schuift aan. 'Anderen hebben het nog veel slechter.' Beeld Damon De Backer
Ook concerttechnicus José Bonga schuift aan. 'Anderen hebben het nog veel slechter.'Beeld Damon De Backer

Omdat Feed the Culture een project voor en door kunstenaars is, komen veel cultuurcollega’s er elkaar tegen, zegt José Bonga (43), een technicus die een trui aan heeft van de Ancienne Belgique en één weekend op de twee naar de voedselbank komt. “Ik heb een statuut en dat geeft al wat ademruimte”, zegt hij. “Maar anderen hebben het veel slechter. Ik ken mensen die noodgedwongen weer bij hun ouders zijn gaan wonen.”

Als we de kunstenaars naar de toekomst vragen, weerklinkt er veel onzekerheid, ook al mogen kleine evenementen en voorstellingen vanaf volgende maand weer doorgaan en wil de regering nadien opschalen. De vrijheid mag voor virologen dan te vroeg komen, voor veel culturo’s komt ze misschien wel te laat.

“Je kunt de hele sector niet met één vingerknip weer opstarten”, zegt Vander Gucht. “Alle voorstellingen moeten gepland en georganiseerd worden. Dus het gaat nog een hele tijd duren voor alles weer normaal is. Een voedselbank als deze zal nog lang moeten bestaan. Ik ben ondertussen ook op zoek naar werk in een andere sector. En ik ken veel mensen in de cultuurwereld die het aftrappen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234