Zondag 18/08/2019

Theranos

Deze bloedstart-up is de grootste klucht van Silicon Valley

Elizabeth Holmes, ceo van Theranos dat nu onder vuur ligt Beeld Reuters

Amerikaanse gezondheidsautoriteiten hebben wegens vermoedelijk gesjoemel de stekker getrokken uit het Californische laboratorium van Theranos. Deze start-up werd in enkele jaren beroemd met de belofte van een medisch wonder: conventionele bloedtests drastisch vereenvoudigen tot een simpele speldenprik. Oprichter en grootaandeelhouder Elizabeth Holmes mag twee jaar lang geen laboratorium runnen en Theranos krijgt een boete van nog onbekende hoogte.

Het zou weleens de doodsteek kunnen zijn voor een bedrijf dat lang gold als droomvoorbeeld van een succesvolle start-up. Een 'eenhoorn', heet dat in Silicon Valley: een uniek product dat de hele industrie op zijn kop zet en ondertussen miljarden oplevert. Het bedrijf van Holmes, een gesjeesde scheikundestudent, ontwikkelde een techniek om meer dan 240 tests uit te voeren op een enkel drupje bloed, in plaats van op het reguliere volle buisje en zijn kompaan: de injectienaald.

De patiënt gaat naar een Theranos-prikpunt, geeft een minuscule hoeveelheid bloed af middels het unieke Theranosprikkertje, en binnen 24 uur zet het Theranos-lab de resultaten klaar op de Theranos-app.

Zorgverzekeraars en patiënten besparen met zijn allen miljarden door de goedkopere techniek en talloze levens worden volgens Holmes gered nu een bloedtest sneller, betaalbaarder, minder eng en dus toegankelijker is.

Ondernemers 2.0

Holmes werd het uithangbord van de generatie ondernemers 2.0: jong, creatief, intelligent, welbespraakt, hemelbestormend en uiteraard opererend vanuit Silicon Valley. Ze sierde de cover van zakenblad Fortune, stond bovenaan Forbes Magazine's lijst van Amerika's rijkste selfmade vrouwen en probeerde tijdens haar publieke praatjes een Steve Jobs achtige allure te verspreiden - compleet met zwarte coltrui en grootse handgebaren. De waarde van Theranos, waarvan de helft in handen is van Holmes, werd op het hoogtepunt in 2014 geschat op 9 miljard dollar.

Totdat de Wall Street Journal in oktober vorig jaar ex-werknemers liet vertellen dat Theranos' wondermiddel voor het testen van piepkleine hoeveelheden bloed, het geheimzinnige meetinstrument Edison, onbetrouwbare resultaten oplevert; dat Theranos daarom voor de meeste tests conventionele apparatuur gebruikt; dat ze valsspelen. Moordend waren de uitspraken van Amerikaanse inspecteurs, die in The Financial Times zeiden 'echt niets bijzonders' te hebben aangetroffen bij hun bezoeken aan Theranos' labs.

Walgreens, de Amerikaanse drogisterijketen die Theranos' tests in veel van haar winkels aanbood, trok zich terug. Amerikaanse autoriteiten openden een waslijst aan onderzoeken. Forbes stelde daarom vorige maand de waarde van Theranos bij naar 800 miljoen dollar (722 miljoen euro). Externe investeerders hebben preferente aandelen. Mocht het komen tot een liquidatieverkoop gaan zij voor op Holmes, daarmee gaat volgens Forbes haar geschatte vermogen op papier plotsklaps van 4,5 miljard naar nul.

Beeld RV

Nu staan Theranos en haar oprichter symbool voor de donkere kant van start-upmania: kuddegedrag van investeerders dat op geen of weinig feitelijke basis is gestoeld. De definitie van een bubbel. Wat het precies gaat betekenen voor Theranos, is nog onduidelijk. Het bedrijf kan in beroep tegen de beslissing in Californië, maar de kans op succes is daarbij vrij klein. De maatregelen worden over zestig dagen van kracht. Tot die tijd blijft een ander laboratorium, in Arizona, gewoon open.

In een verklaring belooft Holmes vrijwel volledig opnieuw te beginnen met het laboratorium in Californië. 'Dat wil onder meer zeggen dat we het lab vanaf de grond opnieuw opbouwen, zeer ervaren leiderschap toevoegen, en verbeterde kwaliteits- en trainingsprocedures invoeren.' Maar of ze de lucht daarmee opnieuw tot temperaturen van 9 miljard dollar weet op te bakken, is zeer de vraag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden