Maandag 18/10/2021

Dexia kan Elio De Draler zuur opbreken

In het spanningsveld tussen totale controle en laissez faire gedijen vele soorten leiders. Beslissers en treuzelaars, strategen en uitvoerders, toplui die bij de 20 procent belangrijke dingen zweren en drukdoeners die zich in de 80 procent andere besognes verliezen. Bedachtzaamheid wordt daarbij als kwaliteit meestal niet hoog ingeschaald. Besluitvaardigheid des te meer, zeker in crisismanagement. Dan is om het even welke beslissing beter dan geen.

En met de financiële wereldcrisis zijn we daar wel aan toe. Zelden werd van leiders zoveel expeditief leiderschap gevraagd. Het probleem is niets minder dan: hoe vermijden we een tweede Grote Depressie, na die van de jaren 1930? Voor Griekenland, Ierland, Portugal en wellicht Spanje is het al te laat. De andere eurolanden hebben zich teruggetrokken achter een IJzervlakte die door 'Cogge' Draghi onder het geld werd gezet.

Vraag is of onze huidige ministers en in de eerste plaats onze eerste minister, tegen zo'n titanentaak zijn opgewassen. Bij de opmaak van een balans van honderd dagen Di Rupo wezen journalisten op de methodische aanpak van de eerste minister. Verwacht van hem geen hectisch multitasken maar een gedegen aanpak van probleem na probleem, met de zorgvuldigheid van een chemicus. Eerst de begroting, dan Dexia, dan de NMBS, dan de concurrentiekracht, dan de kernenergie en intussen hoogstens wat staatshervorming. En altijd ook de politieke benoemingen, de bezetting van het overheidsapparaat.

Er is op zich niets mis met bedachtzaamheid. Maar soms gunnen de tijden een leider geen tijd. Hij moet dan snel beslissen, met een elementaire kennis van het dossier. Officieren moeten dan gewoon geluk hebben, wist Napoleon. Zo'n situatie hadden we begin oktober 2008, toen Fortis ten onder ging. Wie daar vandaag nuchter op terugkijkt, moet toegeven dat enkele toplui toen al bij al, het betere haastwerk afleverden. De bank is nu wel Frans maar dat deert de klanten niet. De aangetroffen rommel wordt vakkundig beheerd door de technici van Royal Park Investments. En Ageas blijft met AG Insurance de grootste Belgische verzekeringsmaatschappij. Ageas erfde ook de megalomane structuren van Fortis, een stapel probleemdossiers en rechtszaken, maar dat wordt nu competent en transparant gemanaged. Door bedachtzame leiders die zoals de jongste weken weer bleek, ook durven toeslaan.

Wat een verschil met Dexia! Deze semipublieke bank was in 2008 al een groter probleem dan Fortis, maar het politieke belang van Dexia was ook vele malen groter. Onder voorzitter Dehaene en CEO Mariani talmde nadien de raad van bestuur, biddend voor betere tijden. De tijdbom tikte en tikt verder. En daar kan de bedachtzaamheid en het talmen van Di Rupo het land zuur opbreken. Technici die het enorme probleem Dexia beheersen, alarmeren daarover al weken discreet de media, want Di Rupo lijkt zich niet bewust van de urgentie.

Er moeten meteen beslissingen vallen. Ten eerste moet Dexia asap worden toevertrouwd aan een doorgewinterde Belgische CEO. Hij moet 25 jaar krijgen om de boel op te ruimen. In dat kader moet zo'n sterk omringde manager de verhoudingen tussen de drie betrokken overheden (België, Frankrijk en Luxemburg) zo technocratisch mogelijk benaderen. Er bestaat sinds begin oktober 2011 een slecht akkoord met Frankrijk, maar gedane zaken nemen geen keer. Nieuw is in dat kader alleen dat Dexia op zijn enorme staatswaarborg (90 miljard waarvan 60,5 procent voor ons) geen vergoeding blijkt te kunnen betalen. Zegt topman Mariani.

Dit is allicht maar een begin van nog meer kosten. Hoe langer Di Rupo talmt, hoe groter de waarschijnlijkheid dat ook een deel van de geboden staatswaarborgen zullen worden uitgewonnen. Voor enkele miljarden? Voor 20 miljard? Wie wil die vraag niet meteen kunnen stellen aan een competent en integer Belgisch gedelegeerd bestuurder? Maar Elio aarzelt. Hij hoopt dat de Fransen - François Hollande? - alsnog medelijden met ons hebben en dat de Spanjaarden en Italianen zich om hun eigen Dexiadochters gaan bekommeren. Hoe naïef kan een bedachtzaam man zijn?

Tot 9 mei

En de klok tikt ook kalendergewijs. Op 9 mei, over een goede maand dus, is de jaarvergadering gepland van Dexiaholding. Dan worden ook de resultaten van het eerste kwartaal gepubliceerd. De revisoren schrijven nu hun commentaar bij de jaarrekening. En de dagorde van die jaarvergadering wordt nu voorbereid, want ze moet over enkele dagen in de kranten verschijnen. Een van de zeer belangrijke punten wordt natuurlijk de kwijting van de bestuurders. Dat is er niet makkelijker op geworden sinds het Verslag van de bijzondere parlementaire commissie Dexia werd gepubliceerd en met name pagina 310 van de drukproef ervan.

De bestuurders van Gemeentelijke Holding en Arco bleven tot in 2011 op dividenden aandringen, ook al kon Dexia zich dat niet meer veroorloven. De aandeelhouders-bestuurders werden in 2008 door de overheid gedwongen om honderden miljoenen te lenen bij Dexia Bank en daarmee in te tekenen op de kapitaalverhoging van Dexiaholding. Op die lening moest natuurlijk intrest worden betaald en dividenden waren dus nodig. In die onverkwikkelijke situatie begingen bestuurders kennelijk overtredingen van allerlei wet- en regelgeving.

Als de aandeelhouders op 9 mei hun rechten tegenover die bestuurders willen vrijwaren, mogen ze geen decharge verlenen. (Op die manier houden ze de handen vrij om later bij een rechter te gaan klagen en een schadevergoeding te eisen.) Wat zal terzake het stemgedrag zijn van de verschillende institutionele aandeelhouders van Dexiaholding, dus van de Gemeentelijke Holding, Arco, Ethias, de federale staat en de gewesten? Dit wordt voor hen een catch 22. Als de bestuurders wel decharge krijgen (en dus niet vervolgd kunnen worden), schaden de aandeelhouders hun belangen, in casu ook de belangen van de belastingbetalers. Maar omgekeerd, als de bestuurders geen decharge krijgen, kunnen die bestuurders inroepen dat hun gedrag het gevolg was van een kapitaalverhoging die door de overheid met harde hand werd opgelegd. Kafka dus.

De Belgen hebben er alle belang bij om snel de touwtjes bij de holding in handen te nemen, zodat Dexia na 9 mei eindelijk kan worden bestuurd zoals het hoort. Met Belgen in de cockpit, want de Belgen leverden de meeste waarborgen. Elio, beslis.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234