Zondag 05/12/2021

'Designer baby' mag broertje niet redden

Een zodanig precieze selectie maken uit ivf-embryo's, dat een nieuwe baby een ziek broertje of zusje kan redden mag volgens een Britse rechter niet. Dat meldt de BBC. Bij ons kan een 'designer baby' in bepaalde omstandigheden wel. In België is geen wettelijke bepaling voorzien. De Belgische fertiliteitsspecialist Paul Devroey van de VUB reageert onthutst. 'Ik zie niet in waar die Britse activisten zich mee moeien. Beseffen zij wel wat die familie doormaakt? In België is het tot nu toe gelukkig geen probleem.'

Brussel

Eigen berichtgeving

Raj en Shahana Hashmi, een Brits koppel uit Leeds, probeert al sinds juli om via in-vitrofertilisatie (ivf) een embryo te verwekken dat hun zieke zoontje Zain zou kunnen redden van een levensbedreigende bloedziekte (beta-thalassemie). Gisteren oordeelde een rechter, op aanzet van activiste Josephine Quintaville, dat dat niet mag. De Human Fertilisation and Embryology Authority (HFEA), die de fertiliteitscentra reguleert, verliest de rechtszaak over de hele linie. In zijn oordeel verwees de rechter naar de Britse wetgeving en besloot dat een techniek die niet als doel heeft een vrouw te bevruchten of een zwangerschap te volbrengen niet toegelaten is.

Zain Hashmi kan alleen genezen en overleven met een celtransplantatie waarbij weefsel gebruikt wordt van de navelstreng van een baby die Zains gezonde tegenpool is. Omdat zoeken naar een donor in zo'n geval ondoenbaar is, besloten Zains ouders om hun tweede kindje via ivf te verwekken. De kans dat een nieuwe baby die er op de natuurlijke manier komt een donor voor Zain kan zijn, is namelijk gering. Maar uit de embryo's die met het ivf-programma ontstaan, kunnen experts Zains 'passende' broertje of zusje selecteren en dan bij Shahana inplanten.

Met de zwaar beladen term 'designer baby' verwijst Quintaville, lid van de beweging Comment on Reproductive Ethics, deze toepassing naar het rijk der sciencefiction. "Wij vinden dat ethisch niet kunnen. We zullen blijven campagne voeren tegen om het even welke procedure die het ene kind in dienst stelt van het het andere, hoe emotioneel geladen de motivatie van de ouders ook mag zijn", aldus Quintaville tegen de BBC. De activiste, die 'dolblij' is met het vonnis, voegt daaraan toe dat ze de grens tussen dit type selectie en geslachtskeuzen of de selectie op uiterlijke kenmerken ook te dun vindt. Hoewel hij zijn begrip voor de familie Hashmi uitdrukte, sloot rechter Maurice Kay zich daarbij aan. Daarmee slinken de kansen dat Zain gered kan worden enorm.

De HFEA reageert zwaar ontgoocheld en wil in beroep gaan. "Wij testen ook embryo's op genetische afwijkingen. We begrijpen dat het ene kind niet zomaar een middel mag zijn om een ander kind te redden. Maar als wetenschappers geloven we dat, als de techniek bestaat, het alleen maar gerechtvaardigd is om deze procedure toe te passen", zegt Vivienne Nathanson, hoofd van het ethisch comité van de British Medical Association.

De Belgische fertiliteitsspecialisten Paul Devroey en André Van Steirteghem van de VUB sluiten zich daarbij aan. In ons land zou de familie Hashmi geen wettelijke hindernissen moeten nemen. In het Centrum voor Reproductieve Geneeskunde van de VUB liepen al twintig gelijkaardige aanvragen van koppels binnen. Drie ervan konden al starten met een ivf-programma op zoek naar een donorbaby. Die werd echter nog niet gevonden. "Het is een complex en moeizaam proces, en succes is zeker niet zomaar gegarandeerd. Dat zijn dan ook mensen die niet anders kunnen, die nergens donorweefsel vinden voor een kind dat een levensbedreigende ziekte heeft. Bovendien zijn het koppels die ook echt nog een kind willen", zegt Van Steirteghem over de criteria die het Centrum voor Reproductieve Geneeskunde van de VUB hanteert.

Devroey begrijpt de houding van Quintaville en de haren niet. "Ik zie niet in waar die activisten zich mee moeien. Beseffen zij wel wat die familie doormaakt? Hier is dat tot nu toe gelukkig geen probleem", aldus de specialist.

Los van het feit dat de Belgische wet hierover verschilt van de Britse, vindt Devroey ook dat de Britse activisten in hun argumentatie alles op een hoopje gooien. Devroey: "Wij hebben strenge criteria die niets te maken hebben met geslachtskeuze of uiterlijke kenmerken. Het gaat erom dat je een leven probeert te redden. Als dit een activiste uit het pro-lifemilieu is, begrijp ik niet voor wat voor een leven ze dan wel is. Zeer belangrijk hierbij is dat een leven gered wordt en dat de nieuwe baby die dat mogelijk maakt, op geen enkele manier benadeeld wordt, ook psychologisch niet. Ik ken voldoende koppels in dat geval en die zijn helemaal niet zo koel en beredeneerd dat ze die nieuwe baby als een middel zien." (BDB)

'Als dit een activiste uit het pro-lifemilieu is, begrijp ik niet voor wat voor een leven ze dan wel is'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234