Dinsdag 12/11/2019

Designarchief Vlaanderen zet vormgevingsarchieven in de kijker

Lieve Compernolle, projectco�rdinator: 'Het is een waardevol, maar helaas ook verwaarloosd aspect van ons erfgoed'

'Er zit meer design in Vlaanderen dan je denkt'

Het Designarchief Vlaanderen stelt onder het motto Ingepakt - uitgepakt tien kijkdozen tentoon met archivalia van onder meer meubelontwerper Pieter De Bruyne en Philippe Neerman, de industrieel ontwerper die de Brusselse metrostellen ontwierp. De mini-expo illustreert dat een archief meer is dan een verzameling vergeelde paperassen: ook een strijkijzer uit de fifties, textielstalen en keramiekscherven zijn 'archiefmateriaal'.

Gent

Eigen berichtgeving

Nica Broucke

Sinds de oprichting van het Designarchief Vlaanderen in januari 2005 verzamelt projectcoördinator Lieve Compernolle informatie over ontwerpers, fabrikanten en instellingen die met vormgeving actief zijn of waren. "Het is niet de bedoeling dat alle archieven naar het designmuseum worden overgebracht", zegt Compernolle. "We zijn al heel gelukkig wanneer we weten wie welke archieven bezit of waar ze geconsulteerd kunnen worden." De tentoonstelling Ingepakt - uitgepakt toont, via tien kijkdozen van evenveel bedrijven of ontwerpers, enkele aantrekkelijke staaltjes van haar - nog prille - opsporingswerk. "We zijn zeer gelukkig met de schenking van het archief van Philippe Neerman (°1930)", zegt Compernolle, terwijl ze naar een ontwerptekening van de Brusselse metro wijst. "De inkleuring van de tekening van het metrostel gebeurde in het precomputertijdperk, nog met kleeffolie die minutieus werd uitgesneden." Meubelontwerper Pieter De Bruyne (1937-1987) is vooral bekend van zijn ambachtelijke designmeubelen. Maar hij ontwierp ook een reeks sociale - lees: betaalbare - meubelen. Miniatuurmaquettes van stoelen en tafels zijn daar een prachtige getuigen van. En keramist Joost Maréchal (1911-1971) liet naast stapels berekeningen voor nieuwe glazuren, ook proefvaasjes en keramiekscherven met aantekeningen na.

"Met de expo willen we vooral tonen wat vormgevingsarchieven zijn", zegt Compernolle. Een strijkijzer uit 1958 bijvoorbeeld, een object uit het archief van huishoudtoestellenfabrikant Nova, illustreert dat. Ooit deed het bedrijf een beroep op een klinkende naam als Raymond Loewy, de pionier van het industriële design. Ook bedrijfscatalogi, brochures en reclamefolders geven informatie over de brede context van een object. Niet alleen wat vormgeving betreft, ook de sociale en economische situatie valt eruit af te leiden. "Door een affiche in het archief van Boudewijn Delaere uit 1959 over Wooncultuur van de provincie West-Vlaanderen kwamen we zo goed als vergeten documenten op het spoor van de 'Commissie voor den opschik der werkmanswoningen' uit de jaren dertig", licht Compernolle toe. "In hun verslagen vind je raadgevingen over het schikken van meubelen, de inrichting van een badkamer of een model voor een 'waschtafeltje'. En in het jaarverslag van 1955 van 'Opschik van de Volkswoningen' wordt de moderne inrichting geïllustreerd met de sociale meubelen van Emiel Veranneman met een zeer vooruitstrevend design." Maar die stukken zitten - voorlopig nog niet - in het Designarchief.

"Er is nog veel werk aan de winkel. Het Designarchief Vlaanderen is een tijdelijk project dat afloopt in september 2006. Het is jammer dat we ons onderzoek dan al moeten stopzetten. Designarchieven zijn een waardevol, maar helaas ook verwaarloosd aspect van het erfgoed. Daarenboven zit er meer design in Vlaanderen dan je zou denken", besluit Compernolle. "Wist je bijvoorbeeld dat Lintex uit Ronse en International Decoration Service uit Waregem in nauwe samenwerking met Mendini zijn textiellijn voor Alessi uitwerken en zorgen voor de productie ervan?" Nu maar hopen dat ook die archieven een plaatsje krijgen in het Designarchief. Niet voor niets luidt de ondertitel van de expositie wervend 'Designarchieven voor de toekomst'.

Nocturne in het Designmuseum Gent voor Ingepakt - uitgepakt, vanavond vanaf 19 uur in de Jan Breydelstraat 5. Reservatie: 09/267.99.99. De expo loopt tot 8 januari. Info: www.designarchief.beEen vrachtwagen van V-Form, eertijds de Vlaamse pionier van het eigentijdse meubel. (Foto RV)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234