Donderdag 13/08/2020

Fyra-rapport

Descheemaecker over Fyra-rapport: "NMBS was helemaal geen onbetrouwbare partner"

Marc Descheemaecker, ex-NMBS-topman, over het Fyra-rapport in De Afspraak op Canvas.Beeld VRT

Volgens het rapport van de speciale Fyra-onderzoekscommissie van het Nederlandse parlement zouden België en de NMBS zich destijds niet als betrouwbare partners hebben opgesteld. Het gaat erom dat gemaakte afspraken geen gevolg kregen waardoor de NMBS een extra Fyra-treinstel niet bestelde. Volgens toenmalig NMBS-baas Marc Descheemaecker was afzien van die extra treinstellen echter geen kwestie van onbetrouwbaarheid, maar van gezond verstand. Dat zei hij vanavond in 'De Afspraak' op Canvas en in het VTM Nieuws.

In haar rapport hekelt de commissie dat er jarenlang geen gevolg gegeven werd aan een overeenstemming die toenmalig minister van Overheidsbedrijven Johan Vande Lanotte (sp.a) in 2005 bereikte met een Nederlandse collega. "Omdat de Belgische staat vervolgens geen financiële middelen beschikbaar stelt, schaft NMBS niet het treinstel aan dat nodig is om de gemaakte afspraken uit te voeren", aldus de commissie.

Descheemaecker - die vorig jaar opkwam voor N-VA - schuift die hete aardappel in het VTM Nieuws volledig door naar Vande Lanotte en Bruno Tuybens (sp.a), toenmalig staatssecretaris voor Overheidsbedrijven. "De politiek heeft zich in 2005 en 2006 geëngageerd om bijkomende treinen te kopen van de Fyra - gelukkig hebben we dat niet gedaan. Maar we hebben dit nooit waargemaakt omdat ze nooit de financiering ervan of een akkoord van de ministerraad gekregen hebben. In Nederland ging men er toen vanuit dat de toezegging van de toenmalige ministers voldoende was. Maar dit bleek niet waar te zijn", zo klonk het bij VTM. Volgens Descheemaecker werd er "onzorgvuldig met het dossier omgesprongen".

In 'De Afspraak' op Canvas voegt Descheemaecker daar nog aan toe dat het aankopen van een extra treinstel op dat moment "echte waanzin geweest zou zijn", en dat het breken van het woord dat de toenmalige ministers aan Nederland gegeven hadden, neerkwam op "de enige logische en rationele wijze van beslissen".

Politieke verantwoordelijkheid

Daarnaast betreurde Descheemaecker ook het vertrek van Nederlands staatssecretaris Wilma Mansveld. "Zij heeft geprobeerd de problemen op te lossen, maar moest eerst vijftien jaar puinruimen. Hoewel ze zelf ook een paar kleine fouten gemaakt zal hebben, neemt ze toch vooral de hele politieke verantwoordelijkheid voor alle fouten van al haar voorgangers."

Volgens het rapport werd er overigens niet uit geldgebrek voor de Italiaanse constructeur AnsaldoBreda gekozen. Bij de eerste offertes kwam het Franse Alstom goedkoper uit de bus. Maar er was sprake van "ernstige onregelmatigheden" bij de toekenning waarbij de NS, de Nederlandse spoorwegmaatschappij, volgens de commissie AnsaldoBreda voortrok.

Geen enkele euro verlies

Descheemaecker benadrukte ook nog dat België altijd op een veilige en correcte manier met de Fyra-situatie is omgesprongen. Dankzij die veilige opstelling zou de financiële schade in België - in tegenstelling tot die in Nederland - heel beperkt zijn gebleven. "Dat we in het hele Fyra-debacle geen enkele euro zijn verloren, en er zelfs lichte een schadevergoeding van de Italiaanse constructeur aan hebben overgehouden, is noemenswaardig", zegt hij. Het verlies in Nederland zou volgens de berekeningen oplopen tot zo'n 11 miljard euro.

Zelf zou Descheemaecker op geen enkel moment vertrouwen gehad hebben in het ambitieuze Fyra-project: "Van 2003 tot 2012 toe heb ik altijd geaggeerd tegen de Fyra. Eén enkele maal heb ik me er openlijk positief over uitgelaten: op het moment dat het zogenaamde Bitterballenakkoord met Nederland afgesloten was, en de opstart van de trein er moest komen. Toen heb ik me naar de Nederlandse collega's toe collegiaal opgesteld: de trein zou er komen en we moesten er samen door".

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234