Zondag 27/11/2022

Dertig jaarCactusfestivalin katers enclimaxen

Het Brugse Cactusfestival bestaat dertig jaar. Naar aanleiding van die jubileumeditie lieten

we organisator Patrick Keersebilck even achteromkijken en afdalen in de geschiedenis van het stadsfestival. Hij kwam terug aan

de oppervlakte met tien onvergetelijke backstage-verhalen en piekmomenten.

Elvis Costello (2004 / 2010)

"De magie van het Minnewaterpark is altijd essentieel geweest voor Cactus: die feeërieke omgeving spreekt tot de verbeelding van artiesten en publiek. Wat ook opvalt, is dat het park blijft ogen als een intiem decor, ondanks een capaciteit van bijna tienduizend man. Elvis Costello sprak me daar de laatste keer over aan: hij had bij ons het gevoel in een kleine zaal te spelen. Dat klopt wel: je vóelt de aanwezigheid van het publiek echt. Blijkbaar is dat minder vanzelfsprekend op de meeste festivals.

Costello wist me zowel op muzikaal als menselijk vlak te verrassen. Totaal geen kapsones en diezelfde bescheidenheid sierde ook z'n entourage. Bovendien bleek Costello beide keren net zo relevant op het podium als inzijn vroegere hoogdagen. De man lijkt alleen gedreven door zijn liefde voor muziek, en die vonk sprong live over op het publiek.

Elke keer zag ik ook een andere Costello. Met Allen Toussaint, zeven jaar geleden, stond een jazzcat voor je, en vorig jaar leek een rasechte bluegrassmuzikant aan het werk. Hartverwarmend om te zien dat iedereen toen bleef staan ondanks het hondenweer. Die stortbui leek net een grap van de goden: bij de eerste noot barstte het onweer los, om pas te stoppen bij het laatste applaus (lacht). Het omgekeerde hebben we gelukkig ook al meegemaakt. Bij het concert van Leonard Cohen regende het een hele dag oude wijven, maar net voor het concert klaarde de hemel weer op. Het weer is natuurlijk een belangrijke factor, maar gelukkig nooit helemaal bepalend. Paul Weller (1998 en 2009) speelde hier ook al tijdens hevige regenval, en ging toch tot het uiterste. Achteraf gaf ik hem een schouderklopje voor zijn prestatie: 'Het was een goed concert.' Waarop hij: 'Een goed concert? Nee nee, het was een fuckin' goed concert.'

Lee 'Scratch' Perry(1995)

"Ik durf niet beweren dat Lee 'Scratch' Perry's concert een hoogtepunt was op Cactus, maar zijn passage zal ik alvast nooit vergeten. Al was het maar omdat hij ons de schrik van ons leven heeft bezorgd. Vlak voor hij het podium op moest, kon niemand hem vinden. Bleek dat mijnheer er niets beters op had gevonden dan in een boom te klimmen. En daar durfde hij - of wilde hij - voorlopig niet meer uit. Het was een bizar zicht: in die periode droeg hij nog die typische jas die volledig behangen was met cd-schijfjes. Zat hij daar mooi te blinken in een boom."

Lauryn Hill (2005)

"Aan Lauryn Hill heb ik zonder twijfel grijze haren overgehouden. Tot de dag voor haar concert - ze was één van de headliners - bleef het onduidelijk hoe ze bij ons zou raken, vanuit Polen. Te elfder ure heeft haar crew toen een jet gehuurd, maar het vliegtuig kreeg pech waardoor ze moesten terugkeren. In allerijl hebben wij dan maar een bus ingezet. Daarmee heeft haar band de hele nacht aan één stuk gereden. Allesbehalve de ideale opwarming voor een goed concert, natuurlijk. Dat merkte je ook op het festival. Zo duurde hun intro-jam bijna vijfentwintig minuten (lacht). Je voelde dat het steeds onrustiger werd in het park. Net voor Lauryn dan toch zou opgaan, zag ik haar in de coulissen naar haar oren grijpen en paniekerig rondkijken. Was ze toch niet haar oorbellen vergeten in het hotel! Een persoonlijke assistent móest in allerijl terug naar het hotel. Echt te gek voor woorden, want op dat moment hangt er net zo goed een zwaard boven jouw hoofd als organisator. Een mislukt concert zorgt nooit voor een beter festival, hè. Uiteindelijk was haar concert gelukkig minder erg dan ik gevreesd had - Hill had dan ook een fantastische band mee, die zelfs kon presteren terwijl de leden op hun tandvlees zaten door slaapgebrek.

Lauryn Hill was voor mij het schoolvoorbeeld van iemand die wereldvreemd is geworden door het succes. Haar entourage schermde de zangeres zo af van de realiteit, dat ze niet eens meer zelfstandig kon functioneren. Behoorlijk zielig, eigenlijk.

Dat soort schrijnende toestanden is gelukkig zeldzaam. Soms word je zelfs positief verrast. Bonnie Raitt (2003), die erom bekendstond een vervelende tante te zijn, amuseerde zich bijvoorbeeld te pletter bij ons. Achteraf vertelde ze ons dat het net leek alsof ze er een dagje was tussenuit geknepen tijdens haar tour. In een heel ontspannen sfeer is ze zelfs samen met Toots van The Maytals op het podium gesprongen."

Gil Scott-Heron (1993)

"Aan Gil Scott-Herons passage op Cactus dacht ik onlangs nog terug, toen het nieuws van zijn dood bekend werd. Een raar figuur, zeker in de jaren negentig. (De vele jaren van zwaar drugsgebruik hadden hem toen al half gesloopt, gva) Voor het concert kwam zijn manager ons zeggen dat Scott-Heron aan narcolepsie leed. Dat was het officiële excuus waarom hij in die periode minstens twintig uur per dag sliep (lacht). Tja, dat moet een mens dan maar geloven, hè? Zijn concert is me gelukkig op een mooiere manier bijgebleven. Het ging hem op het podium zichtbaar over méér dan gewoon muziek spelen. Hij wilde je een geweten schoppen. Vorig jaar zag ik hem nog eens op Gent Jazz, en toen was dat militante verdwenen: hij had net een goede plaat gemaakt, maar ik zag een oude man. Een gezellige opa eigenlijk. Jammer."

Bootsy Collins (1995 / 2008)

"Omdat zijn eerste concert in 1995 zo goed was, nodigden we Bootsy Collins veertien jaar later opnieuw uit. De eerste keer stonden alle sterren goed: hij was in een uitstekend humeur, bleef een paar dagen in België en speelde een superieure P-funkshow. Achteraf waren er weliswaar kosten aan: zijn gitarist heeft tijdens een pokkenluide solo alle topkasten kapot geblazen (lacht). De tweede keer bracht hij een show om snel te vergeten. Op de laatste knip verwittigde Collins ons dat hij een James Brown tributeshow wilde brengen. Niet echt onze wens, maar kom, we wilden het een kans geven. Alleen liep er van alles mis: hij bracht dertig mensen mee voor zijn revue, die makkelijk zes uur kon duren. Als je bedenkt dat niemand langer dan anderhalf uur op het podium staat bij ons, weet je vooraf: dit wordt chaos. We hebben zelfs moeten ingrijpen, want hij had óók nog eens veertig mensen extra mee, die graag mee wilden aanschuiven aan het diner. We stonden voor een heel leger! Vandaag is dat een grappige herinnering, maar toch niet voor herhaling vatbaar."

Sixteen Horsepower (1996)

"In de loop van de jaren gaven we volop kansen aan jonge, beloftevolle groepen. Het doet me dan ook plezier om die later op veel grotere podia te zien. Ik ben er zelfs trots op dat sommige bands hun eerste Belgische stappen gezet hebben op ons festival: My Morning Jacket (2000), Dead Man Ray (1998), The Frames (2005), Gnarls Barkley (2006), ...

Ook David Eugene Edwards van Sixteen Horsepower hebben we als groentje over de vloer gekregen. Ik was ongelooflijk gecharmeerd door zijn rider. Dat was eigenlijk niets meer dan een half vodje papier: er werd in gevraagd of de televisie tijdens het concert kon uitgezet worden, en niemand pool of biljart zou spelen. Die groep was duidelijk alleen het cafécircuit in Amerika gewoon (lacht). Toch voelde je direct dat Edwards het ver zou schoppen met Sixteen Horsepower en Woven Hand (2003). Zijn overgave bleek toen al zo puur, dat je zo'n talent onmogelijk over het hoofd kon zien."

Gavin Friday(1996)

"Eén van de mooiste concerten op Cactus, als je het mij vraagt. Op zekere manier typeerde Gavin Friday's optreden ook de identiteit van ons festival. De mogelijkheden zijn eindeloos op Cactus: we zijn een heel eclectisch festival, waar zelfs de cabareteske escapades van Gavin Friday niet geschuwd worden. Niet evident om zo iemand als afsluiter te kiezen, maar wel een terechte beslissing. Ik herinner me nog dat ik in het publiek stond, en naar zijn fragiele concert stond te kijken - bang dat er één onnozelaar plots iets zou roepen en de sfeer om zeep zou helpen. Gelukkig bleef de sfeer intact. Fantastisch."

Compay Segundo (1998)

"Buena Vista Social Club werd hyperpopulair eind jaren 90, maar Compay Segundo koos om zijn eigen weg te volgen, zoals hij dat duidelijk zijn hele leven al deed. Een erg ontwapenende figuur. Vooraf putten we ons uit in enthousiasme omdat we wilden tonen hoe blij we waren om hem te kunnen strikken. 'Ja ja, het is al goed', wuifde hij onze complimenten direct weg. Hij was duidelijk alleen gekomen om te spelen, en niet voor alle poespas rond zijn sterrenstatus. Voor het concert nodigde hij ons wél nog heel vriendelijk uit om een glas rum mee te drinken. Ik had het gevoel dat zijn succes hem bitter weinig deed. Hij stond erbij en keek ernaar. Akkoord, op je 91ste ga je allicht niet zo snel zweven. Maar toch... Ik ben blij dat hij toen de weg naar Cactus heeft gevonden. Het werd z'n laatste Belgische concert. Vijf jaar later was hij dood."

Regina Spektor (2010)

"Het concert van Regina Spektor was één van de vreemdste ervaringen op Cactus. Twee dagen voordien was haar cellist verdronken in het meer van Genève. Onvoorstelbaar dat ze de show überhaupt wilde spelen. We vroegen of de presentator, Nic Balthazar, vooraf mocht uitleggen wat er was gebeurd. Maar dat had ze liever niet. Ik herinner me dat ze zich trouwens erg kranig hield, vlak voor het optreden. Maar op het podium zag ik dat ze een masker had opgehouden voor me: na een paar songs stortte ze volledig in, voor het oog van negenduizend man. Dat publiek had bovendien geen idéé wat er gaande was. Het was een aangrijpende, maar net zo goed surrealistische ervaring.

Het weer en de dood zijn eigenlijk de twee factoren waar je geen vat op hebt als organisator. Zo zaten we ook in zak en as toen Mark Sandman van Morphine (1999, afgelast) een week voor zijn optreden een hartaanval kreeg tijdens een show in Italië. Met zijn tragische dood waren we bovendien onze headliner kwijt. Dat is toen gelukkig erg respectvol opgelost: de avond van zijn concert werd eigenlijk één langgerekt eerbetoon aan Sandman. Kristin Hersh droeg 'Your ghost' aan hem op, en Soulwax - de vervangers van Morphine - coverden 'All wrong'. En wij lieten op het eind van de avond nog één keer 'Cure for pain' uit de boxen schallen."

Jamie Lidell (2009 / 2010)

"Jamie Lidell ligt me als artiest heel nauw aan het hart. Hij gaat eclectisch te werk, maar behoudt z'n integriteit: je hebt nooit het gevoel dat hij zich uitsluitend om stijl bekommert. Wat hem nòg sympathieker maakte, was dat hij in 2009 de meubelen heeft gered op Cactus nadat Joss Stone verstek liet gaan. Zijn tweede passage was al even straf: hoewel hij luttele uren voordien nog in het voorprogramma van Prince had gestaan en zijn derde Belgische concert gaf in 24 uur tijd, bespeurde je geen spoor van vermoeidheid bij de Brit. Eén van de absolute uitblinkers van Cactus, quoi." n

8, 9 & 10 juli, www.cactusfestival.be

n Elvis Costello

nLee 'Scratch' Perry

nSixteen Horsepower

nGavin Friday

nRegina Spektor

nJamie Lidell

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234