Maandag 27/06/2022

InterviewEx-generaal Mart de Kruif

Derde Wereldoorlog? ‘Na de strijd om de Donbas zijn de Russen aan het einde van hun Latijn’

Links: Mart de Kruif. Rechts: Een Oekraïense soldaat onderzoekt een Russische raket die terechtkwam op een veld in Bohodarove, gelegen in het oosten van Oekraïne. Beeld Brunopress, AFP
Links: Mart de Kruif. Rechts: Een Oekraïense soldaat onderzoekt een Russische raket die terechtkwam op een veld in Bohodarove, gelegen in het oosten van Oekraïne.Beeld Brunopress, AFP

Voor een Derde Wereldoorlog is de Nederlandse generaal op rust Mart de Kruif niet bang. Ook al waarschuwt de Russische buitenlandminister Sergej Lavrov ervoor. ‘Na de strijd om de Donbas zijn de Russen aan het einde van hun Latijn.’

Yannick Verberckmoes

Elke crisis heeft zijn analist. Terwijl bij ons oud-kolonel Roger Housen de televisiestudio’s verovert, doet Mart de Kruif hetzelfde bij onze noorderburen. Als voormalig hoofd van de Nederlandse strijdkrachten en voormalig commandant van de NAVO-troepen in Zuid-Afghanistan, weet De Kruif waarover hij spreekt.

De Russische minister voor Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov waarschuwde maandagavond voor een ‘Derde Wereldoorlog’, vlak voor een bijeenkomst tussen de VS en hun bondgenoten over wapenleveringen aan Oekraïne. Maar voor de voormalige Nederlandse topgeneraal is het niet zo moeilijk om zijn tactiek te doorzien.

“Poetin dacht dat hij het Westen uit elkaar zou spelen, maar iedereen heeft gezien dat precies het omgekeerde is gebeurd”, zegt De Kruif. “Westerse landen zijn nu verenigd in hun steun voor Oekraïne. Lavrov wil gewoon een reactie geven op die westerse wapenleveringen. Zijn boodschap is dus: ‘Pas op, want als jullie te ver gaan, dan kan het nog steeds escaleren.’”

De Russen hebben hun eenheden met kernwapens wel al in verhoogde staat van paraatheid gezet. Dan zijn ze wel klaar voor een Derde Wereldoorlog?

“Dat was dan weer een reactie van Poetin op de belofte van de Duitse kanselier Scholz om meer te investeren in defensie. Duitsland gaat nu twee procent van zijn bnp aan het leger spenderen. Lavrov is die lijn van Poetin nu heel consequent aan het volgen. Maar die uitspraak over de ‘Derde Wereldoorlog’ is dus ook niet meer dan retoriek.”

“De Russen weten ook dat de inzet van kernwapens geen optie is, want dat leidt tot de vernietiging van Rusland en Europa. Voor de NAVO blijft het aan de andere kant wel uitkijken met die wapenleveringen. Hoever de NAVO-landen met die leveringen kunnen gaan, is een belangrijk discussiepunt.”

Voor Rusland zijn die wapenleveringen legitieme militaire doelen. Ook dat heeft Lavrov nogmaals benadrukt. Wat als Rusland zo’n wapentransport aanvalt?

“Als die wapentransporten aankomen op Oekraïense bodem, dan zijn ze inderdaad legitieme doelen. Maar de Russen zullen nooit een aanval doen op een NAVO-land als Polen om zo’n transport tegen te houden. Wat we ondertussen wel zien, is dat het Russische leger zijn aanvallen in Oekraïne nu steeds meer richt op spoorwegen, ook in het westen van het land. Dat is precies om die transporten tegen te houden.”

Generaal op rust Mart de Kruif (m.) met in zijn kielzog koning Willem-Alexander (l.).  Beeld ROBIN UTRECHT
Generaal op rust Mart de Kruif (m.) met in zijn kielzog koning Willem-Alexander (l.).Beeld ROBIN UTRECHT

De grenzen van de wapenleveringen schuiven alsmaar op. Duitsland wilde eerst geen zware wapens leveren. Maar stuurt nu mobiele luchtafweer en beslist nog over zware artillerie en tanks.

“Dat klopt. Maar leveringen van zware wapens gaan geen invloed meer hebben op wat er zich de komende weken op het terrein afspeelt. Het gaat nog een hele tijd duren vooraleer Oekraïense soldaten voldoende zijn opgeleid om zulke wapensystemen te bedienen. Ook het hele logistieke apparaat moet op punt staan om voldoende munitie tot bij die eenheden te krijgen.”

Is er wel genoeg controle op waar die wapens terechtkomen? De Belgische machinegeweren zijn nu bij het Oekraïense vreemdelingenlegioen, niet bij het leger.

“Er wordt altijd geprobeerd om die wapens zo veel mogelijk te traceren. Als je Stinger-raketten levert, die mensen vanop hun schouder kunnen afvuren om vliegtuigen neer te halen, weet je maar beter bij wie die terechtkomen. Maar de controle op die lichte wapens is vrij moeilijk. Bij die zware wapens, zoals de tanks, is het helemaal anders. Zij kunnen enkel door getrainde legereenheden worden gebruikt. Dan zijn ze ook makkelijker op te volgen.”

In Moldavië komt de nationale veiligheidsraad nu samen, omdat er in de opstandige regio Transnistrië ontploffingen zijn geweest. Vreest u dat het conflict naar dat land overslaat?

“In Transnistrië is er een bezettingsmacht van Russische troepen aanwezig. Maar die heeft heel weinig offensieve capaciteit, dus daar ben ik niet zo bang voor. Ik denk eerder dat een aanval richting Moldavië er pas na de oorlog in Oekraïne zou komen. Maar de Russen zullen vanuit Oekraïne nooit tot aan de Moldavische grens geraken. De vraag is nu of de Russen vanuit de stad Cherson nog met een offensief de havenstad Odessa kunnen innemen. En zelfs dat acht ik al buitengewoon onwaarschijnlijk.”

Waarom niet?

“Omdat het voor de Russen niet meer mogelijk is om amfibische operaties te lanceren, waarbij schepen Russische soldaten aan land zouden zetten. Nu de Moskva is gezonken hebben ze geen groot commandoschip meer. Aangezien de Oekraïners ook beschikken over Britse antischeepsraketten, zou zo’n operatie heel riskant worden. Dus richten de Russen nu al hun pijlen op de Donbas. De strijd daar zal alles bepalen.”

Hoe lang kunnen de Oekraïners er nog standhouden?

“Ik denk dat het gevecht nog een aantal weken, of een paar maanden duurt. Dan zijn beide partijen aan het einde van hun Latijn en gaan we naar een fase met onderhandelingen. En volgens mij zullen de westerse tanks dan pas echt operationeel zijn bij de Oekraïners.”

“Het zou me niet verbazen dat die wapensystemen dan ook een deel van die onderhandelingen zullen uitmaken. Ik denk dat de Russen dan zullen aandringen op beperkingen van die wapens, omdat ze uiteindelijk van Oekraïne een neutrale bufferstaat willen maken.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234