Dinsdag 24/11/2020

Koningin Elisabethwedstrijd

Derde finaleavond Koningin Elisabethwedstrijd: gemengde gevoelens

De 21-jarige Pool Maciej Kulakowski straalde goesting uit.Beeld Bruno Vessiez

Hoe meer een wedstrijd vordert, des te groter de verdeeldheid van meningen. Dat was gisterenavond duidelijk voelbaar: hier een staande ovatie, daar niet meer dan een neutraal applaus. De Koreaanse Seungmin Kang (30) bracht een harde Dvorak, de Pool Maciej Kułakowski (21) koos voor een milde Sjostakovitsj. Maar wie wil wat? 

Maciej Kułakowski: gereserveerde kracht

Om nog maar 21 jaar te zijn, heeft deze Pool een cv waar elke cellist jaloers op is: hij deelde het podium met de componist Krzystof Penderecki, viel al vaak in de prijzen als jong talent en volgde masterclasses bij Mischa Maisky, Franz Helmerson, Truls Mørk en Gary Hoffman. Inderdaad, die laatste vier zitten allemaal in de jury van dit concours. Ondanks zijn leeftijd heeft Kułakowski een rijpe klank. Hij straalt goesting uit, maar dan wel beheerste goesting. Als we zoeken naar een uitgesproken persoonlijkheid op het podium, dan zitten we bij Kułakowski verkeerd. Zijn houding is gereserveerd en alles staat ten dienste van de concentratie, wat mooi is. Kułakowski speelt wat er staat, met aandacht voor juistheid. 

Toegegeven, een cellist hoeft niet altijd uit te pakken met een prominente persoonlijkheid (denk aan Aurélien Pascal). Kułakowski pakt het anders aan: zijn eigenheid vertaalt hij niet in lichaamstaal, maar in de ziel van de cello. Met andere woorden: je ziet de persoonlijkheid niet, maar je hoort ze wel. Uitdagen doet Kułakowski minder. In het opgelegd werk speelt hij wat er staat, maar niets meer. Het gebruik van de plectrum voelde wat onwennig aan. Je merkt dat deze Pool liever andere dingen speelt. 

Er is zeker niets mis met een omzichtige houding, want dat levert soms verrassingen op. Zo kreeg het eerste celloconcerto van Sjostakovitsj in de handen van Kułakowski een andere gedaante. De hevige accenten klonken poëtischer, zelfs romantischer als je wil. De vraag is alleen: past dat bij Sjostakovitsj? Kułakowski geeft zich helemaal over, maar daarom niet gewonnen. Hij beheerst het concerto, alleen behandelt hij het op een manier die we niet gewoon zijn. Zachter. Vloeiender. Kułakowski durft het anders aan te pakken. Inzetten of die felle kleuren of het ondergronds sarcasme in de verf zetten, hoeft dat? Dat lijkt de filosofie van deze Pool te zijn. En dat bevalt je of niet. 

Seungmin Kang (30): te strenge Dvorak 

Het kan in haar voordeel spelen: ze is dertig jaar (lees: veel levenservaring) en ze is een van de twee enige vrouwelijke finalisten. Nog een voordeel: Kang valt op. Haar strenge blik straalt gezag uit en van haar Panormo-cello maak ze een beest dat alleen zij kan temperen. Of er nu een jury in de zaal zit of niet (inclusief haar mentor David Geringas), Kang smijt zich. Het zit hem ook in de kleine dingen: met gesloten ogen de rust en concentratie opzoeken, oprecht genieten van de muziek wanneer je als solist niet aan het woord komt of je lichamelijk voorbereiden op die nieuwe boogstreek, alles doet Kang met volle overtuiging.

Seungmin Kang maakte van haar cello een beest dat zij alleen kan temmen.Beeld Bruno Vessiez

Haar expressief, bijna agressief, karakter komt goed van pas bij ‘Sublimation’. In dit opgelegd werk laat deze Koreaanse vrouw je geen seconde los. Kang weet wat ze speelt, alsof ze zegt: “Kijk, dit is wat Hosokawa bedoelt. Hoor je het?”. Ja, ik was mee. Maar niet altijd. Waarom? De sterkte van deze finaliste is ongetwijfeld haar uitgesproken driftige klank. Het probleem: het nieuwe is er snel af. Ook in het tweede celloconcerto van Dvorak. Daar speelde ze met veel bravoure en ernst, waardoor de romantiek in Dvorak soms verloren ging. Snelle loopjes verloren door de rigide klanken hun waarde en de trage beweging (Adagio ma non troppo) was onderhuids best onrustig. Kang is gemaakt voor repertoire uit de 20ste eeuw, zoals ze in de halve finale bewees met een sonate van Schnittke. Deze vrouw heeft een uitgesproken visie, ze weet tweehonderd procent wat ze wil vertellen, maar Dvorak moest meer verwend worden.

 Hoogtepunt dag 3

Seungmin Kang in het opgelegd werk ‘Sublimation’. Om de simpele reden dat ze in dit werk nuances blootlegde die andere finalisten niet weten te vinden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234