Dinsdag 21/09/2021

Depressieve Lars von Trier

Lars von Trier:

zoekt soelaas in komedie

De Deense filmmaker Lars von Trier kampt met een nijdige depressie. Nochtans had hij net een 'Statement of Revitality' afgekondigd om weer met culot te gaan filmen. Met The Boss of It All levert hij zowaar een komedie af, met dank aan zijn nieuwe Automavisiontechniek én het toeval.

DOOR JAN TEMMERMAN

KOPENHAGEN l Het eerste resultaat van deze revitaliseringskuur mag er best wezen. Von Trier filmt losser uit de pols dan ooit.

In 2000 kreeg filmmaker Lars Trier - de zelfgekozen toevoeging 'von' dateert uit zijn studententijd - de Gouden Palm voor zijn antimusical Dancer in the Dark. Samen met Breaking the Waves en de Dogmafilm Idioterne/Idiots vormde die film de zogenaamde Gouden Hart-trilogie, zo genoemd naar een kinderboek. Maar wat die films thematisch vooral verbond, was de opvallende aanwezigheid van offervaardige en/of zeer koppige vrouwen, die telkens weer het slachtoffer van hun eigen goedheid werden. Nadien begon Von Trier aan zijn controversiële Amerika-trilogie. In 2003 was er Dogville en twee jaar later volgde Manderlay. Maar het derde deel, met als werktitel Wasington, liet (en laat nog steeds) op zich wachten.

Blijkbaar was de fut er een beetje uit. Von Trier, die in april 1956 in Kopenhagen geboren werd, was vorig jaar vijftig geworden. En de samenwerking met zijn vaste producente Vibeke Windelov had na tien jaar, sinds Breaking the Waves uit 1996, blijkbaar ook haar beste tijd gehad. Tijd voor iets anders. Dat werd verwoord in zijn 'Statement of Revitality'. De eigenzinnige filmmaker liet weten dat hij zijn professionele activiteiten wou reorganiseren om op die manier zijn oorspronkelijke enthousiasme voor film terug te vinden. De eisen en verwachtingen (van anderen én van zichzelf) waren te belastend geworden. De omvang van zijn producties (financiering, technologie, crew en "vooral de casting") moest beperkter en hij wou meer tijd om te draaien. Ook de release van zijn films moest anders, "zonder glamoureuze wereldpremières op prestigieuze, exotische festivals". Nu hij vijftig was geworden, vond Lars von Trier dat hij dit privilege of narrowing down verdiend had.

Het eerste resultaat van deze poging tot 'persoonlijke revitalisering' mag er best zijn. Het was reeds van Idioterne uit 1998 geleden dat Von Trier nog in het Deens gedraaid had, zonder grote sterren als Björk, Catherine Deneuve of Nicole Kidman in de cast.

Toch is Direktoren for det hele/The Boss of It all niet zomaar een kantoorkomedie geworden. Op de generiek staat nu geen cameraman (of director of photography/dp) vermeld, maar wel... Automavision. Deze nieuwe opnametechniek werd door Von Trier op punt gezet met de bedoeling om "de menselijke invloed te beperken en het toeval meer vrij spel te geven". Het feit dat veel van zijn films met een in de hand gehouden camera gedraaid werden, komt volgens de regisseur omdat hij een controlefreak is. En ook dát aspect wil hij dus blijkbaar veranderen. Bij Automavision wordt een welbepaalde plaats gekozen voor de camera. Een computerprogramma moet dan toelaten dat de camera horizontaal (pan) of verticaal (tilt) beweegt en/of inzoomt. Maar hoe en wanneer dat precies gebeurt, wordt aan het toeval overgelaten. De acteurs konden hun vertolkingen wel enigszins aanpassen aan de camera, maar vaak ook niet, met soms vreemde camerahoeken en bizarre shots tot gevolg. Geen probleem voor Von Trier. "Ik ben een man van vele fobieën, maar vreemde dingen doen met een camera hoort daar niet bij", vertelde hij in dat verband. En dat de acteurs niet konden 'inspelen' op de camera, vond hij net goed. In eerste instantie wou hij de camera zelfs helemaal verborgen houden achter een soort dubbele spiegel, maar dat gaf problemen met de belichting. Zelf vindt hij het werken met Automavision zeer verfrissend. En het publiek hoeft zich volgens hem niet echt zorgen te maken: "Zeventig procent van hen zal het niet eens merken".

Midden vorige maand liet Lars von Trier, via een interview met de Deense krant Politiken, weten dat hij last had van een depressie en dat het wel even kon duren vooraleer hij aan een nieuwe film zou beginnen. Het project waar hij mee bezig was, zou trouwens niet Wasington worden, maar een soort horrorfilm met als titel Antichrist. Daaruit moest blijken dat de wereld niet door God, maar wel degelijk door Satan geschapen werd.

Hoewel zijn 'Statement of Revitality' in meer tijd voorzag om zijn films te draaien, werd Direktoren for det hele als lowbudgetproductie in amper vijf weken ingeblikt. Een depressie kan makkelijk iets langer duren.

De recensie van Direktoren for det hele/The Boss of It all leest u op pagina 2 in Encore.

Ik ben een man van vele fobieën, maar vreemde dingen doen

met een camera hoort daar

niet bij

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234