Zaterdag 19/10/2019

Depolitiseer eerst de NMBS!

Herman Welter volgt sinds 1964 de spoorwegen en het stads- en streekvervoer in binnen- en buitenland. Is journalist bij het Nederlands-Belgische vakblad Magazine Personen - vervoer.

De privatisering van de NMBS is weer 'nieuws'. Deze keer lanceerde minister van Financiën Johan Van Overtveldt van de N-VA dit slechte idee. Een dienstverlenend bedrijf kun je niet privatiseren, ook niet 'deels' zoals vicepremier Alexander De Croo (Open Vld) vorig jaar opperde. Dat is niet in het belang van de reizigers en de samenleving. Laat de regering eerst werk maken van de depolitisering van het spoor. Daar geeft ze niet thuis.

De NMBS werkt niet efficiënt, heeft een te zware structuur met veel managers en chefs en wordt nog steeds misbruikt voor doeleinden die niets te maken hebben met haar kerntaak: veilig, stipten comfortabel treinvervoer. Denk maar aan de gekleurde benoemingen, vriendjespolitiek, nutteloze investeringen door de wafelijzerpolitiek en de megalomane stations. De politisering en vriendjespolitiek tieren nog steeds. Ook onder het bewind van de vroegere Electrabel-topvrouw Sophie Dutordoir. Toeval is het wellicht dat Paul Hautekiet, de nieuwe personeelsdirecteur, en Jean-Pierre Hansen, voorzitter van de stuurgroep die het Brusselse voorstadsnet zo snel mogelijk moet afwerken, uit de Electrabel-stal komen. Ons kent ons? Bij de NMBS waren er zeker
evenwaardige kandidaten. Met méér kennis van het ingewikkelde spoorwegbedrijf.

De N-VA kijkt toe

Geen toeval is de politieke benoeming pur sang van de voormalige MR-senator Jihane Annane tot manager van het S-treinproject (S staat voor stadstreinen). Een overbodige functie. De benoeming
gebeurde onder druk van het kabinet-Reynders, waar Jean-Claude Fontinoy het hoge woord voert. Fontinoy is eveneens voorzitter van de raad van bestuur van de NMBS en HR Rail, de personeelsdienst van het spoor. Hoewel Annane geen woord Nederlands kent, werd ze
toch benoemd door het Bezoldigings- en Benoemingscomité, dat vier leden telt: Sophie Dutordoir (CD&V), Marc Descheemaecker (N-VA), Jean-Claude Fontinoy (MR) en Jean- Jacques Cloquet (PS), baas van de luchthaven van Charleroi. "Ze was de beste van alle kandidaten", luidde het. Hoezo, de beste, als je voor een kaderfunctie de meest gesproken taal in België niet beheerst? Vreemd dat de N-VA hiermee instemde.

Om de MR ter wille te zijn, zet de partij alle Vlaamse principes overboord. De interne kandidaten waren eraan voor de moeite. Zoals vaker. Geen wonder dat de werkvloer niet altijd gemotiveerd is. En er staat weer een trein met benoemingen en promoties klaar. De liberale Franstaligen misbruiken de NMBS, net zo goed als de PS, CD&V en de sp.a, om hun mensen te stallen. De N-VA, die ooit de kracht van de verandering predikte, kijkt toe. Komt het ooit goed met 'onze' NMBS? Ex-spoorbaas Jo Cornu heeft bij herhaling gewaarschuwd dat er nog veel moet gebeuren
als de NMBS de concurrentie vanaf 2023 aan wil kunnen.

Een buitenlandse exploitant zou dan actief kunnen worden op het hele of een deel van het Belgische spoorwegnet. Onder regie van de overheid. Geen privatisering wél liberalisering. De treinreizigers zijn meestal de winnaars, zeker op vlak van frequentie en service. Onder meer in Nederland wordt dat aangetoond. De provincies zijn daar bevoegd voor de regionale spoorlijnen en het busvervoer. Gewerkt wordt met concessies die verlengd worden of opnieuw uitgeschreven. Trein en bus zijn perfect op elkaar afgestemd. De provincie kijkt nauwgezet toe op de geleverde kwaliteit en legt indien nodig boetes op. De vakbonden hebben weinig aan te merken. Het verkavelde spoorwegnet in Nederland heeft nadelen. De reizigers hebben met verschillende vervoerders te maken en moeten meerdere keren in- en uitchecken. Een dure grap als je niet bij de les bent.

Het Belgische spoorwegnet blijft best één geheel. Met vervoerbewijzen waarmee je vrij kunt overstappen op metro, tram en bus én met een aantrekkelijke frequentie en klantgerichte dienstverlening. Pas dan kun je het aandeel van het openbaar vervoer in onze groeiende mobiliteit verhogen. Of dat met de NMBS zal zijn, is ongewis.

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234