Maandag 05/12/2022

Depardieu dondert van zijn voetstuk

'Een pathetische onder-gang', 'de verwaandheid van een sociale klasse', 'een affront voor Hollande': Frankrijk is te klein voor de reacties die het mogelijke vertrek van steracteur Gérard Depardieu naar Rusland oproept.

Donderdag ondertekende Vladimir Poetin het decreet dat Depardieu het Russische staatsburgerschap verleent. Inmiddels reageerde Depardieu daar ook zelf op. In een brief maakte hij bekend vragende partij te zijn geweest voor het verkrijgen van de Russische nationaliteit. "Ik heb president Poetin gezegd dat Rusland een grote democratie is", schrijft de acteur.

In de brief, die voorgelezen werd op tv-zender Pervyi Kanal, zegt Depardieu ook dat Rusland, in tegenstelling tot Frankrijk, "geen land is waar de eerste minister een burger als meelijwekkend ('minable') bestempelt" - een woord dat premier Jean-Marc Ayrault voor de acteur had veil gehad.

Depardieus vaandelvlucht, ingegeven door wat hij als een ondraaglijke fiscale druk beschouwt, heeft hem in eigen land nauwelijks vrienden opgeleverd, of het moest collega Brigitte Bardot zijn (zie hiernaast). Veeleer stuit zijn initiatief op onbegrip, boosheid of ironie. Commentatoren vergelijken het hele verhaal met een film, en hanteerden gisteren gretig cinemataal: 'Depardieu part 2', 'Depardieu The Sequel', 'Depardieu The Remake', of nog, zoals Le Figaro het stelt, Depardieu, une mauvaise farçe.

"Een pathetische ondergang," noemt de krant Courrier Picard de evolutie van de jongste weken. Sudouest spreekt dan weer zijn "droefheid" uit, terwijl Libération het gedrag van een "buiten de werkelijkheid levende aristocratie van diva's" aanklaagt.

Rijkentaks

Het hek is van de dam sinds duidelijk werd dat Depardieu naar een woning in België op zoek was. De acteur die Jean Valjean, Cyrano de Bergerac en de Graaf van Montecristo speelde, wilde zich bij het legertje rijke Fransen voegen dat de zich jongste jaren in onze contreien vestigde. De kwestie-Depardieu komt er ook in volle dispuut over het plan van president Hollande om een 'rijkentaks' van 75 procent in te voeren.

Tegenstanders zien er het bewijs in dat de socialistische regering werkkracht en creativiteit niet naar waarde schat. De zaak-Depardieu is dus evengoed "een affront voor Hollande", aldus de eerder geciteerde Figaro.

En toch: Depardieu kreeg zijn misbaar als een boomerang in het gezicht terug. De exit van een na-tionaal icoon in tijden van crisis komt hem op het verwijt te staan dat hij niet solidair is. Intussen is in Frankrijk ook de nodige heisa ontstaan over de royale verloning van steracteurs, en dat binnen een cultuurbeleid dat goeddeels met belastinggeld wordt gefinancierd, bijvoorbeeld via de nationale omroep.

Daarnaast nemen ook veel Russen Depardieu op de korrel. Zo stelt de schrijver Edvard Limonov, een tegenstander van Poetin, de acteur voor om voortaan elke laatste dag van de maand mee voor de democratie te protesteren op het Triumfalnaya-plein in Moskou. "We wachten op jou, Gérard", zei hij. Op de oppositionele zender Echo Moskvyzei journalist Matvei Ganapolski dan weer dat "we hem nooit zullen vergeven dat hij Rusland een grote democratie genoemd heeft".

Publiciteitsstunt

Hoezeer Depardieu zichzelf ook schikt in de rol van fiscale vluchteling, weinigen denken dat hij echt naar Moskou of omstreken zal verhuizen. De acteur, volgens de Wall Street Journal goed voor een vermogen van 92 miljoen euro, zou nog altijd het Henegouwse grensdorp Néchin in gedachten hebben.

Ook Poetin speelt volgens sommige analysten maar een spel. Hij zou het hele verhaal vooral hebben willen gebruiken als publiciteitsstunt: om de wereld duidelijk te maken dat Rusland met zijn vlaktaks van 13 procent een paradijs is voor wie vindt dat hij in eigen land te veel ophoest.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234