Maandag 25/10/2021

Frankrijk

Demonstratie voorstad Parijs loopt uit op vernielingen en brandstichting

null Beeld AP
Beeld AP

In de Parijse voorstad Bobigny is gisteren een demonstratie tegen politiegeweld uit de hand gelopen. Naar schatting tweehonderd jongeren richtten vernielingen aan en staken auto's in brand. In de voorsteden ten noorden van Parijs is het al ruim een week onrustig, nadat een politieman ervan werd beschuldigd een arrestant met een knuppel te hebben verkracht.

Twee scholieren hadden de demonstratie georganiseerd. Ze riepen de ongeveer tweeduizend deelnemers op tot kalmte. "Geweld bewijst ons een slechte dienst", zei een van hen. "Daardoor lijken we wilden en hoort niemand onze verontwaardiging."

null Beeld AFP
Beeld AFP

Aan het einde van de middag ging het toch mis. Ruiten van overheidsgebouwen en een supermarkt werden ingegooid, auto's en prullenbakken gingen in vlammen op. Een omstander redde een 6-jarig meisje uit een auto die vlak bij een brandende prullenbak stond.

Aanleiding voor het geweld was de arrestatie van de 22-jarige Théo, op 2 februari in Aulnay-sous-Bois. Théo, zonder strafblad, verzette zich bij een identiteitscontrole. Hij werd geboeid en geslagen. Volgens Théo schoof een van de agenten daarbij een knuppel in zijn anus. De agent zelf verklaarde dat hij alleen geslagen heeft. Een arts constateerde een wond in het anaal kanaal en een scheuring van de sluitspier. De agent is aangeklaagd wegens verkrachting, drie collega's van dezelfde patrouille voor mishandeling.

null Beeld AP
Beeld AP

Slechte verhoudingen

De affaire-Théo heeft andermaal de aandacht gevestigd op de slechte verhoudingen tussen de politie en de jongeren uit de banlieue, veelal van Maghrebijnse of Afrikaanse afkomst. In juli vorig jaar overleed Adama Traoré na een arrestatie in Beaumont-sur-Oise. Volgens een gerechtelijk arts leed hij aan een "zware infectie", een verklaring die in de banlieue net zo min werd geloofd als het verhaal dat de wonden van Théo "per ongeluk" zijn ontstaan. Bij een contra-autopsie was de infectie opeens verdwenen en de zaak-Traoré is nog altijd in onderzoek.

null Beeld EPA
Beeld EPA

Anderzijds is er ook veel geweld tegen de politie. Zo pleegden jongeren in oktober in Viry-Châtillon met een molotovcocktail een aanslag op een politieauto, waarbij twee agenten ernstig gewond raakten.

De verhouding tussen de politie en jongeren uit minderheidsgroepen is in Frankrijk veel slechter dan in andere landen, constateerde de politicoloog Sebastian Roché. In Frankrijk worden minderheden vaker gecontroleerd, waarbij zulke controles ook vaker uit de hand lopen, stelde hij. "Er is een structurele spanning tussen de politie, de arme buurten en jongeren uit minderheidsgroepen. Zelfs voordat de politie ingrijpt, weten beide partijen dat het slecht gaat aflopen", zei Roché in Le Parisien.

Etnisch profileren

Volgens Roché is 80 procent van de Maghrebijnse of Afrikaanse jongeren de afgelopen vijf jaar gecontroleerd, tegenover 16 procent van de overige jongeren. Politieagenten werpen tegen dat ze niet etnisch profileren: alleen is de kans groot dat een 'Arabische' of 'zwarte' jongen die in voetbalshirt en trainingsbroek bij bepaalde flats rondhangt een dealer is.

null Beeld EPA
Beeld EPA

De jongeren geven toe dat ze de politie provoceren. "Als klein kind haatten we de politie al, zonder te weten waarom. Het is waar dat wij vijandig zijn. Maar zij ook, en ze wanen zich superieur", zei een jongen uit Aulnay-sous-Bois in Le Monde. Politiemensen zeggen dat ze zich wel autoritair moeten opstellen, omdat ze voortdurend worden uitgeprobeerd.

Hoe moet deze spiraal van wantrouwen worden doorbroken? Roché en andere deskundigen pleiten voor community policing naar Brits voorbeeld, waarbij de politie een vertrouwensrelatie probeert op te bouwen met de bewoners van achterstandswijken. In de jaren negentig probeerde de socialistische regering-Jospin een buurtpolitie van de grond te krijgen. Nicolas Sarkozy maakte daar als minister van Binnenlandse Zaken een einde aan. "Het organiseren van rugbywedstrijden met jongeren is niet de eerste missie van de politie", zei hij.

De harde lijn heeft niets opgeleverd, zeggen sociologen als Roché. Sarkozy beloofde de banlieue met een 'Kärcher' (een hogedrukspuit) te reinigen, maar de problemen zijn allerminst kleiner geworden.

De situatie is nu zo verziekt dat de spiraal niet eenvoudig valt te doorbreken. In sommige buurten maakt de agent die van zijn fiets stapt om een vriendelijk praatje te maken een gerede kans met stenen te worden begroet.

null Beeld AFP
Beeld AFP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234