Donderdag 02/07/2020

Democraten moeten in eigen boezem kijken

Na de verpletterende nederlaag likt de Democratische Partij haar wonden. Welke lessen moeten getrokken worden uit de zege van Trump en de Republikeinen? En wie moet de partijleiding overnemen?

"Ze hebben ons vermoord, maar geen kopje kleiner gemaakt", citeerde Clintons running mate Tim Kaine manmoedig William Faulkner toen hij Clinton gisteren introduceerde bij haar langverbeide afscheidstoespraak. Clintons waardige rede was in diezelfde lijn: de slag is verloren, maar de oorlog gaat door.

De stoïcijnse houding kan niet verhullen dat het partij-establishment knock-out is. Het zag zijn leider, de gedroomde eerste vrouwelijke president van de VS, smadelijk ten onder gaan. Ondanks al haar ervaring, ondanks de steun van het bedrijfsleven en de culturele elite, het hele partijapparaat en een oorlogskas van 521 miljoen dollar.

Het zwartepieten is meteen losgebarsten. Wat is er misgegaan? Hoe heeft de partij-elite de stemming in het land zo kunnen misverstaan, met name de woede van de witte arbeiders in vanouds blauwe Rust Belt-staten als Michigan en Wisconsin? Hoe heeft ze het brede wantrouwen over Clinton kunnen negeren? En welke fouten hebben de campagnestrategen gemaakt?

Arbeidersklasse aanspreken

De rol van het Democratische partijtop lijkt uitgespeeld. Die heeft fout op fout gestapeld. Zo heeft hij van meet af aan voluit op Clinton ingezet en, zoals de door WikiLeaks gelekte e-mails lieten zien, andere kandidaten tegengewerkt. Met name natuurlijk Bernie Sanders, de senator uit Vermont die als middelpunt van een linkse jongerenbeweging de grote uitdager werd van Clinton.

De verkiezingsnederlaag wordt ook het afscheid van de grote kanonnen. De Clintons verdwijnen van het toneel. Het lijkt uitgesloten dat Hillary het over vier jaar nog eens zal proberen. Ook de Obama's maken na acht jaar plaats. In de wetenschap dat hun politieke erfenis, van Obamacare tot de Clean Power Act, mogelijk binnen de kortste keren door Trump wordt afgebroken.

De voorverkiezingen hebben weinig inspirerende kandidaat-opvolgers naar voren gebracht. De charismatische Tim Kaine misschien, die zijn senaatszetel voor Virginia heeft weten te behouden? Cory Booker, de populaire zwarte senator uit New Jersey? Of alsnog Bernie Sanders, die het in de primary's zo goed deed?

En als die nieuwe leider gevonden wordt, met welke agenda moet die dan de boer op? De progressieve erfenis van het Obama-tijdperk is door een groot deel van de achterban afgeserveerd. Een nieuwe agenda zal een groter, breder deel van de kiezers moeten aanspreken, ook de witte arbeidersklasse.

Zeker is in elk geval dat er de komende tijd de nodige soul searching zal gebeuren bij de Democraten. "De grote fout die wij hebben gemaakt is dat we het krachtige deel van Trumps boodschap hebben genegeerd omdat we de rest van zijn boodschap zo haatten", zei partijstrateeg Chris Kofinis.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234