Zaterdag 16/01/2021

Demeester op zoek naar wetenschappelijke onderbouw Vlaamse eis

brussel.

eigen berichtgeving

Wat Vlaams minister-president Luc Van den Brande (CVP) met de nodige hindernissen langs politieke weg probeert, doet zijn partijgenote en minister van Begroting en Financiën Wivina Demeester langs wetenschappelijke weg: de volgende staatshervorming voorbereiden. Ze organiseert daarvoor op 4 en 5 december een symposium over fiscale autonomie.

Dat Demeester dergelijk initiatief neemt, verbaast niet. Over staatshervorming neemt ze een voluntaristische houding aan. Ze gaat ervan uit dat de federalisering een continu proces is. Er is intussen niet alleen uitzicht op de Europese Monetaire Unie (die de monetaire band tussen Vlaanderen en Wallonië overbodig zal maken), er is ook de 'ervaring' (lees: frustratie) van de regionale ministers met de bevoegdheidsverdeling.

Het initiatief is anderzijds wel opmerkelijk omdat in het Vlaams Parlement de commissie Staatshervorming al tweeëneenhalf jaar werkt aan een consensus over communautaire eisen waarmee politiek Vlaanderen na de volgende verkiezingen de Franstaligen kan trotseren. Toevallig probeert de commissie tegen het einde van de maand een besluit rond te hebben over fiscale autonomie.

Er wordt gewerkt op basis van de Schrikkelnota van minister-president Van den Brande, die hoopt met een consensus 'een politiek feit' te kunnen neerzetten tegenover de Franstaligen. Dat proces verloopt echter zeer moeizaam: de 'voorlopige conclusies' van de commissie kwamen met wisselende politieke meerderheden tot stand, zodat van een consensus geen sprake is.

Onder meer de optie om de gezondheidszorg en de kinderbijslag te federaliseren staat onder druk, omdat het technische voorstel voor Brussel, dat minister Demeester had beloofd, er nog altijd niet is. Coalitiepartner SP maakt haar definitieve houding daarvan afhankelijk. Gisteren liet Demeester uitschijnen dat dat er voor de verkiezingen niet meer komt. Of dat is omdat men er niet toe komt een technische oplossing voor Brussel te formuleren of omdat ze niet in haar kaarten wil laten kijken, liet ze in het midden.

Het is dus wellicht niet toevallig dat Brussel, de achillespees in elke staatshervorming, geen onderwerp zal zijn op het symposium. "Het is inderdaad een lacune, maar Brussel is geen technisch onoplosbaar probleem. Het is een politiek probleem", zei Christine Vanderveeren. Als oud-kabinetschef van premier Dehaene, met specialisatie staatshervorming, werd zij aangezocht om het symposium te organiseren.

Ook de Franstalige professor Henry Tulkens denkt mee. De Franstaligen zijn doorgaans niet happig om over welke verdere staatshervorming dan ook te praten, maar Tulkens vormt daar een uitzondering op. Hij is ervan overtuigd dat meer fiscale autonomie ook in het belang van Wallonië is, kwestie van een echt beleidsinstrument te hebben om een eigen economisch en werkgelegenheidsbeleid te voeren.

Zowel Tulkens als economieprofessor Jef Vuchelen zullen op het symposium een confederaal geïnspireerde fiscaliteit verdedigen, waarbij de deelstaten afspraken maken. "Vrijwillige samenwerking tussen regio's zal gemakkelijker verlopen dan gedwongen samenwerking in een federaal kader", meent Tulkens. Hoewel een wetenschappelijke aangelegenheid, zal het symposium duidelijk een denkoefening worden onder eensgezinden. (SD)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234