Donderdag 15/04/2021

InterviewFamilieklap

Delphine Lecompte en Sarah Desplenter: ‘Ik heb me lang een kneusje gevoeld in de schaduw van mijn imposante moeder’

null Beeld Bob Van Mol
Beeld Bob Van Mol

De oudste is 62, werkte jarenlang in het ­onderwijs, en is alomtegenwoordig in het werk van haar dochter. De jongste is 43, dichter en huiscolumnist bij Humo. Sarah Desplenter en Delphine Lecompte, moeder en dochter.

Sarah

“Ik vind Delphine een groot schrijfster, daarover bestaat geen twijfel. Toen ik haar poëzie voor het eerst las, moest ik even wennen aan de toon, maar het was voor mij meteen duidelijk dat dit ongelooflijk sterke teksten waren. Humoristisch en tragisch tegelijkertijd. Dat was mijn objectieve oordeel, maar natuurlijk heb ik als moeder ook dingen gelezen die me erg raak­ten. ‘Mijn vader en moeder zien me niet. Ze praten over mij en kijken door me heen’, schreef ze ooit. Zoiets gaat door merg en been. Ook met de mix van werkelijkheid en fictie in haar teksten heb ik het af en toe moeilijk. Ze gaat daar naar mijn aanvoelen soms te ver in, en daarmee kwetst ze mensen.

“Dat neemt niet weg dat ik enorm trots op haar ben. Ik herinner me een van haar eerste optredens, in Antwerpen. De zaal zat volgepakt met mensen met Tom Lanoye-brillen, en ik stierf van de plaatsvervangende zenuwen. Ze heeft er haast een staande ovatie gekregen. Die avond huppelde ik naar het station. ‘Ze kán het!’, dacht ik.

“Delphine was een zeer intelligent kind en al op jonge leeftijd was ik onder de indruk van haar manieren om verbaal te zijn. Ik zag het talent, maar was tegelijk geïrriteerd door haar angst en onzekerheid, net om­dat die me zo ongerust maak­ten. Zoals een moeder die kwaad is op een kind dat valt. Daar heb ik veel spijt van. Delphine neemt het me soms kwalijk dat ik wat in het verleden blijf hangen. Maar het is niet eenvoudig om dat níét te doen, wanneer je regelmatig gewezen wordt op alles wat er destijds is misgelopen.

“Na Delphines geboorte gingen haar vader en ik uit­een. Het was een venijnige breuk, die ervoor heeft gezorgd dat Delphine bij mijn ouders in De Panne ging wonen. In de tijd dat ik er wel was, hebben we veel samen gespeeld, maar toch heeft Delphine zich als kind wat door mij verlaten gevoeld. Dat schrijft ze ook in haar gedichten, waarin ik vaak terugkeer als de wegvluchtende en losbandige moeder. Als jonge vrouw had ik inderdaad een flamboyante kant, en als ouder nam ik veel plaats in beslag, waardoor Delphine wat in de hoek werd geduwd.

“Toen het later een tijd echt niet goed met Delphine ging, en ze als twintiger in de psychiatrie werd opgenomen, heb ik me ontzettend veel zorgen om haar gemaakt. Van die tijd heeft Delphine later in haar gedichten een groot circus gemaakt. Ze schreef bijvoorbeeld over hoe ze samen met medepatiënten heel anarchistisch haar eigen dossiers ging inkijken.

“In mei vorig jaar werd ze opnieuw opgenomen, en ook toen was ze de vedette van dienst. Ze werd in de psychiatrie door Humo geïnterviewd en moest schorten van het verplegend personeel signeren. Dat typeert Delphine: ze heeft een heel kwetsbare kant, maar anderzijds wil ze de buitenwereld wel tonen dat ze er staat. Dat is haar kracht.

Het dagelijks leven valt Delphine zwaar, maar ik heb het gevoel dat dat verbeterd is sinds ze met drinken is gestopt. Acht maanden houdt ze het al vol. Nog steeds vind ik dat ongelooflijk, omdat iede­reen weet hoe moeilijk zoiets is. Sindsdien heeft ze zich alleen nog maar meer op het schrijven gestort.”

Sarah:   ‘Mijn vader en moeder kijken door me heen, schreef ze ooit. Zoiets gaat door merg en been.' Beeld Bob Van Mol
Sarah: ‘Mijn vader en moeder kijken door me heen, schreef ze ooit. Zoiets gaat door merg en been.'Beeld Bob Van Mol

Delphine

“Ik schrijf vaak dat mijn moeder de belangrijkste persoon in mijn leven is, en dat is niet gelogen. Ze is ook nog eens mijn belangrijkste lezer, en bij veel van mijn lezingen zit ze in het publiek. We lachen er regelmatig mee dat ik haar in mijn gedichten soms afschilder als theatrale en manipulatieve mannenverslindster. Ze zegt dan altijd: ‘Dat is projectie, jij bent die mannenverslindster!’ (lacht)

“Als er een opiniestuk van mij verschijnt, stuur ik haar altijd om te zeggen dat ze de krant moet kopen. Ja, die bevestiging heb ik toch nodig. Mijn moeder is heel intelligent en geestig, dus haar eindoordeel vind ik belangrijk. Ze voelt het snel aan als iets te gemakzuchtig is geschreven, en vindt soms dat er een Poolse tegellegger te veel in mijn teksten staat.

“In mijn gedichten dik ik sommige wonden uit mijn jeugd uiteraard wat aan. Mijn moeder onthoudt dan altijd de demonen en kwetsuren, terwijl ik er in de eerste plaats een goed gedicht van probeer te maken. Maar natuurlijk heb ik haar ook bepaalde dingen willen zeggen door wat ik in die teksten schreef.

“Ik heb me in de schaduw van mijn imposante en autoritaire moeder bijvoorbeeld lang een kneusje gevoeld. Als er vriendjes langskwamen, probeerde ze hen altijd te imponeren. Posters van pony’s en konijnen haalde ze van de muren en verving ze door cultureel hoogstaander werk, zoals dat van Christo en Matisse. Nu ben ik mijn moeder dankbaar voor die culturele bagage, maar als kind heb ik er haar vaak om vervloekt.

“Alle idolen en films waarvan moeder hield, nam ik klakkeloos over. Het is nog maar sinds kort dat ik kritisch naar haar smaken durf te kijken. Het helpt dat ze ouder is geworden. Dat heeft onze band vergemakkelijkt, maar ik ben er bij momenten ook kwaad om geweest. In een van die naargeestige periodes toen ik nog dronk, heb ik haar eens de huid vol gescholden. Dat ze wanstaltig dik en oud geworden was, riep ik. Terwijl ik het er eigenlijk heel moeilijk mee had dat mijn moeder niet meer de godin was die ze in mijn hoofd lang is geweest.

Gekke gewoontes

Delphine over haar moeder: “Ze barst in drukke straten of in de winkel soms plots in zingen uit. Ja, ze is heel ongeremd.”

Sarah over haar dochter:u “Als Delphine kwaad op me is, legt ze soms een strontzakje van haar hond voor mijn raam als signaal. Tof!”

“Ik weet dat mijn moeder zich kan ergeren aan de mythevorming rond mij in interviews. Daarin zeg ik vaak dat ik door mijn grootouders in De Panne ben opgevoed, alsof ze me daar op de drempel gedumpt heeft. Nee, dat was niet zo: mijn moeder was er natuurlijk wél, in de week­ends en vakanties. Toch herinner ik me dat ik na zo’n bezoek dacht: ‘De volgende keer ga ik niet huilen als ze vertrekt.’ Ik ben erin geslaagd om een soort harnas op te trekken, en het is nog maar sinds een jaar of zeven dat ik mijn moeder weer volledig toelaat.

“Ik voel me vaak eenzaam, ook als ik door andere mensen omringd ben, en bij mijn moeder is er toch altijd die herkenning en een gedeeld gevoel voor humor. We zitten snel op dezelfde golflengte. En ondertussen weet ik dat ik haar niet hoef te imiteren, dat mijn verlegenheid ook mensen kan charmeren.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234