Donderdag 05/12/2019

Defensie

Defensie op haar tandvlees: "Moeten we bij volgende spoorstaking de trein besturen?"

Militairen in de metro aan het Centraal station. Beeld belga

De legervakbonden trekken aan de alarmbel. Dat nu ook militairen worden ingezet in gevangenissen om de stakende cipiers te vervangen, doet vele wenkbrauwen fronsen. "Defensie zit al op haar tandvlees."

180 militairen worden vanaf vandaag ingezet in verschillende gevangenissen in Wallonië en Brussel. Zij worden opgevorderd omdat door de cipiersstaking enkele basisrechten van de gedetineerden in het gedrang komen. De wet voorziet dat in noodsituaties militairen kunnen worden opgevorderd. Daar brengen de legervakbonden ook begrip voor op, maar stellen zich wel vragen.

"Ik heb het gevoel dat wij gebruikt worden om het stakingsrecht van de cipiers en de politie te breken", zegt Edwin Lauwereins van vakbond VSOA Defensie. En dat kan voor hem niet: "Defensie mag niet gebruikt worden om sociale conflicten op te lossen."

Polyvalent

Militairen hebben geen stakingsrecht, en worden daarom nogal makkelijk ingezet waar er nood ontstaat. De bonden kaarten aan dat militairen op die manier steeds vaker opdrachten uitvoeren die buiten hun kerntaak liggen. "Militairen zijn polyvalent, dat laat geen twijfel. Maar voor deze opdracht hebben zij geen enkele voorbereiding gekregen", zegt Yves Huwart van ACMP. Minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA) heeft zelf zijn bedenkingen bij het feit dat alweer militairen opgevorderd worden. "Dit weegt door voor defensie", geeft zijn woordvoerder toe. "En wij hebben alle begrip voor hun grieven, maar bij een opvordering zijn militairen verplicht om in te springen."

De cipiers vervangen doen de militairen plichtsbewust, maar met heel wat vragen. "Wat is het volgende? Gaan we ook stakende postbeambten moeten vervangen? Of moeten we bij de volgende spoorstaking een opleiding volgen om de trein te gaan besturen?", klinkt het een tikje sarcastisch bij Lauwereins.

Het is een boutade, maar hij raakt zo wel de kern van het probleem. Het is immers niet voor het eerst dat militairen worden ingezet voor opdrachten die buiten hun normale takenpakket liggen. Enkele maanden geleden kaartten de bonden al aan dat de bewakingsopdrachten die defensie sinds januari vorig jaar uitvoert in het kader van de terreurdreiging een enorme druk leggen op de militairen.

Zij die in Brussel op straat staan, moeten het vaak stellen met niet meer dan vier tot vijf uur slaap per nacht, en dat soms weken aan een stuk. "Die situatie duurt nu al vijftien maanden. Defensie zit al op haar tandvlees", zegt Lauwereins. Nog steeds zijn er heel wat militairen die hun verlof van 2015 niet hebben kunnen opnemen, omdat er eenvoudigweg geen ruimte voor is.

Paradox

Dat de federale regering militairen het afgelopen anderhalf jaar overal inzette, is een opvallende vaststelling, vindt ook Sven Biscop, defensiespecialist aan de UGent. Hij wijst op de paradox. "Deze regering heeft bij het begin van de legislatuur toch zwaar bespaard op defensie. Dat werd enigszins gecompenseerd in het kerstakkoord van eind vorig jaar, maar die maatregelen gaan pas vanaf volgende legislatuur in."

Die compensatie kwam er omdat onder meer de bewakingsopdrachten sommige politici hebben doen inzien dat er misschien toch niet te veel bespaard mag worden op defensie. De militairen zijn immers nodig gebleken. "Als deze besparingen worden doorgevoerd, zakken we tegen het einde van deze legislatuur onder de 1 procent van het BBP, en dat is echt te weinig", zegt Biscop. 1,1 procent, zoals op het einde van de regering-Di Rupo, lijkt hem dan ook het absolute minimum.

We moeten collectief nadenken over de toekomst van Defensie, meent Huwart. "Het is niet ondenkbaar dat we nog geconfronteerd zullen worden met vluchtelingenstromen of met terreuraanslagen, en al zeker met sociale conflicten. Als de regering blijft besparen op Defensie, op wie gaan ze dan een beroep doen?"

Behalve een noodzaak aan investeringen in defensie leggen de bewakingsopdrachten en de opvordering door de gevangenissen nog een ander probleem bloot: een capaciteitsprobleem bij de politie. "Dit zijn taken die de politie zelf zou moeten kunnen uitvoeren", zegt Biscop. "De politie zou toch voldoende reserve moeten hebben om met stakingen en andere noodsituaties om te gaan."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234