Maandag 24/02/2020

Deense bondscoach Morten Olsen gaat niet naar het WK maar blijft trouw aan zijn principes

'Kompany is uiteraard een goede voetballer, maar misschien maken ze hem nu wel beter dan hij is, omdat hij als enige grote talent zo opvalt'

'Mijn motto? Mooi voetbal, zonder compromissen'

'Ik ben geschrokken van het gebrek aan inzet bij Anderlecht.' Morten Olsen houdt van België, maar niet noodzakelijk van het Belgische voetbal. Hij heeft Anderlecht-Chelsea niet volledig uitgekeken, maar woont wel nog in Beersel. Aan de vooravond van de WK-loting, volgende vrijdag in Leipzig, had De Morgen een gesprek met de enige bondscoach die het WK miste maar voor wie bond en spelers op hun knieën vielen om hem te houden. Hans Vandeweghe / FOTO JIMMY KETS

Onze Rode Duivels hebben te weinig gewonnen om zich te plaatsen. Wat hebben jullie fout gedaan om derde te eindigen in een poule met Oekraïne en Turkije?

"Niet winnen. (lacht) Het was onze eigen schuld. Oekraïne heeft onze poule gewonnen. We hebben thuis gelijk gespeeld en daar verloren en nog eens verloren in Griekenland. Tel daarbij ook twee gelijke spelen tegen Turkije. Eigenlijk was dat een goed resultaat, want Turkije was samen met ons de best voetballende ploeg. Oekraïne is niet spectaculair: stug verdedigen en met Shevchenko voorin wachten op anderhalve kans die ze tegen ons dan ook hebben afgemaakt."

Het is toch een gemis dat Denemarken er niet bij zal zijn.

"Het is geleden van het WK 1994. In 1992 waren we er ook niet bij, maar we hebben toen wel het EK gewonnen." (Denemarken viel toen in voor het oorlogszuchtige Joegoslavië en werd Europees kampioen, HV)

Hoewel de laatste twee toernooien opviel dat jullie spektakel brengen in de groepsfase, krijgen jullie in de eerste wedstrijd met rechtstreekse uitschakeling twee keer een kansloze 3-0 om de oren van Engeland en van Tsjechië. Waar ligt dat aan?

"Aan onze manier van voetballen. Tegen Tsjechië domineren wij en krijgen we de kansen. We scoren niet en op de counter soren zij twee keer. Maar dat is onze manier van spelen en die lijn trekken we door. Denemarken is geen ploeg die 1-0 verliest. Als we onderuit gaan, dan vooral met 3-0 of 4-0."

Samengevat: Denemarken investeert in het spel en krijgt niet altijd de return die het verdient.

"Als je geen kansen creëert uit je dominante spel, zoals ons af en toe overkomt, dan heb je een probleem. In deze WK-campagne zijn we niet goed genoeg geweest, dat moet ik toegeven. Onze tegenstanders spelen meestal heel verdedigend. Dat betekent weinig ruimte voor ons en veel voor de tegenstander om te counteren. Uit die druk creëer je niet altijd open kansen, maar normaal gesproken krijg je dan wel veel stilstaande fases in de buurt van het doel. Ook daar waren we niet goed genoeg in."

U bent niet onder vuur komen te liggen als bondscoach. Vreemd, niet?

"Waarom? Ik denk dat ik bij dat elftal hoor. Mijn visie op voetbal is simpel. Twee dingen zijn belangrijk, en daar is de trainer niet bij: eerst de spelers en dan het publiek. Ik ben Deen, dus ik weet wat Deens voetbal inhoudt. Ik heb de vraag gesteld welk voetbal mijn spelers graag wilden spelen en wat het publiek wilde zien. Uiteraard gaat het eerst om winnen, maar vooral de manier waarop telt en die is zelfs soms belangrijker dan het resultaat. "

Denemarken heeft amper vijf miljoen inwoners, maar jullie slagen er altijd weer in om goede voetballers te produceren. Is er een Deens model dat vergelijkbaar is met dat van Nederland?

"Wij hebben net als in Nederland hele goede velden, en we hebben een goeie competitiestructuur. Elke Deense jongen en elk Deens meisje moet voetballen. Daarnaast hebben we veel vrijwilligers die weten waar ze mee bezig zijn. Onze opleiding op zich kan nog beter en moet evolueren met het moderne voetbal. Voetballers moeten van jongs af aan getraind worden in snelheid van uitvoering: trainen in een kleine ruimte, waarbij je techniek en je spelinzicht worden ontwikkeld. We gaan de jeugd vier tegen vier, zes tegen zes en later negen tegen negen laten voetballen, steeds in een kleine ruimte. Onze kleinste voetballers spelen net als in Nederland op kunstgras. Dat lijkt mij alvast een noodzaak."

Wat kan België leren van Denemarken?

"Er is geen verschil tussen het klimaat in Denemarken en dat in België. Waar wij nu mee bezig zijn, is het aanleggen van kleine velden in kunstgras, zelfs tussen de woonblokken in de steden. Kleine oppervlaktes van twintig op twintig, waar straatvoetbal kan op worden gespeeld. In Noorwegen hebben ze duizenden van die kleine veldjes. Je zult het Noorse voetbal zien veranderen."

"Onze tien topclubs hebben ook elk een veld dat helemaal is overdekt. In België heeft niemand dat. Bij Anderlecht heeft Ivic een hall laten bouwen maar dat is maar een kwart van een veld om vijf tegen vijf te spelen."

Als speler hebt u een voorbeeldige carrière gehad...

... "Dank u."

... Welke andere voetballer van bijna 40 neemt na 102 interlands afscheid met een 4-0 overwinning tegen Brazilië?

"Niet veel, dat klopt."

Als clubtrainer hebt u pech gehad. U kwam op het slechtst denkbare moment bij Ajax.

"Dat klopt. Twee jaar na Bosman ging de helft van de ploeg weg en moest ik twaalf nieuwe spelers halen: onder meer Oliseh, Arveladze, Rudy van Lierse en de uit Japan teruggehaalde Michael Laudrup. We hebben schitterend voetbal gespeeld en meer dan honderd doelpunten gemaakt."

In Voetbal International omschreef men u als een passant die onbekende spelers had gehaald.

"Ach, dat is niet juist. De spelers die Wouters en Koeman hebben gehaald, diè zijn niet doorgebroken. Ik ben na Louis van Gaal gekomen. Dat kan moeilijk zijn, maar Ajax was in het laatste jaar onder Van Gaal maar vierde geworden. Mijn analyse van toen is achteraf juist gebleken. Ik zei: van de jeugd komt niemand, dus moeten we nieuwe spelers halen. Ik dacht dat het vier jaar zou duren om goed te voetballen, maar het liep al vlot in het eerste jaar. Met Dani, Arveladze, Litmanen en Laudrup wonnen we de titel en de beker. Het bestuur wilde meer jeugd, maar ik voorspelde dat het vier jaar zou duren om dat niveau te halen. Het heeft vier jaar geduurd, maar toen was ik al weg. Overigens, zo slecht zal ik wel niet geweest zijn, want toen Van Gaal als technisch directeur opstapte bij AZ, ben ik gevraagd om hem op te volgen. Wat mij doet besluiten dat ik gelijk had."

U bent ook het slachtoffer geworden van het nieuwe voetbal. Ajax, net op de beurs, zag het aandeel in die tijd snel zakken en speelde paniekvoetbal.

"Ach, het zal wel. Ons probleem in dat tweede jaar waren de broertjes De Boer die absoluut weg wilden ondanks een pas getekend contract van zeven jaar. Dus gingen ze overal vertellen dat ik een slechte coach was. Later zijn ze zich daarvoor komen verontschuldigen en ik ben er ook niet kwaad om. Zo gaat het soms, dat is voetbal."

Geen coach in de geschiedenis van Ajax heeft procentueel meer competitiewedstrijden gewonnen dan u: 74 procent tegenover 72 voor de grote Michels en voor Cruijff en 68 procent voor Van Gaal.

"Ja? Mooi zo. We hebben een prachtig seizoen gespeeld natuurlijk. Ik kreeg een aanbieding uit Italië toen ik bij Ajax zat, maar ze wilden mij niet laten gaan. Ik kreeg zelfs een medaille van de stad Amsterdam en drie dagen later lag ik buiten."

"Later ben ik naar Keulen gegaan en daar ben ik ook ontslagen ondanks het feit dat ik nooit twee wedstrijden na elkaar verloren heb. De coach van vandaag heeft vier keer verloren en is nog niet ontslagen. Ontslag is vaak het gevolg van paniek in het bestuur: een maand voor ik bij Keulen weg moest, hadden ze mij voor twee jaar laten bijtekenen en nu schrijven ze dat mijn ontslag de domste beslissing is van de laatste 25 jaar. Heb ik pech gehad? Ik weet het niet. Ik ben bondscoach van mijn land, een klein maar groot voetballand. Is dat dan geen goeie baan?"

Geen beetje spijt?

"Neen. Aan de top worden onder druk soms dwaze beslissingen genomen."

Wat is uw motto als trainer?

"Geen compromissen. Ik speel het voetbal waar ik voor sta en wie mij haalt, moet dat weten."

In hoeverre heeft de speler Olsen in u moeite met de houding van de hedendaagse speler die in de eerste plaats aan zijn eigen bedrijfshuishouding denkt en dan pas aan het team?

"Het is moeilijker werken dan toen ik speler was. Wij waren eigendom van het team. Spelers waren daardoor meer aan de club gebonden dan omgekeerd."

Straks bent u niet op het WK. Geen nood, wij met onze Rode Duivels ook niet. Heeft u gelet op wat er bij ons fout is gegaan?

"Neen. Daar heb ik geen tijd voor. Ik ga heel zelden naar Belgische matchen kijken. Anderlecht-Chelsea was de eerste keer in twee jaar. Ik woon wel in België, maar ik kijk voetbal op tv in functie van mijn internationals. Ik heb geen belangen meer in het Belgisch voetbal sinds Priske van Genk vertrokken is naar Ports-mouth."

Maar u hebt wel Anderlecht-Chelsea gezien, althans een groot deel. Wat viel u op?

"Te weinig individuele kwaliteit. Waarvan ik ben geschrokken, is het gebrek aan inzet. De afwezigheid van mentaliteit bij mijn club Anderlecht heeft mij zo geïrriteerd dat ik het niet meer kon aanzien. Je speelt tegen Chelsea, een ploeg met veel kwaliteit en met een sterke teamgeest. Dan moet je extra je best doen en je kop er voor leggen. Met een gezonde mentaliteit kan je in voetbal veel bereiken."

Aanstaande vrijdag hebben we de WK-loting. Kijk eens in uw glazen bol.

"Als ik de Afrikaanse teams overloop, dan verwacht ik vooral wat van Ivoorkust. Veel topspelers bij goede clubs, dus die kunnen ver komen. In Azië zie ik niks in Zuid-Korea. Japan heeft aardig gespeeld in de Confederations Cup, maar meer dan een achtste finale zit er niet in voor hen. Vanuit Amerika denk ik dat de Verenigde Staten en Mexico heel ver kunnen komen. Wij hebben er vorig jaar tegen gespeeld: allemaal goede voetballers.

Europa heeft natuurlijk de beste teams, maar ik heb onlangs Frankrijk-Duitsland gezien en dat was een Franse ploeg zonder kwaliteit tegen een gemiddelde Duitse ploeg. Maar de Franse internationals hebben nu meer tijd om te recupereren van de nationale competities dan vier jaar geleden. En ze hoeven niet zo ver te reizen."

Kan Duitsland wereldkampioen worden?

"Duitsland heeft een slecht EK gespeeld. Klinsmann is begonnen met goeie resultaten, maar staat nu waar hij verdient te staan: Duitsland is een middelmatige ploeg. In het Duits voetbal wordt er veel met de bal gelopen omdat je daar meer ruimte krijgt, veel meer dan in Engeland of Italië. Maar wat is deze kritiek waard als je ziet dat de Bundesliga gemiddeld 40.000 toeschouwers per wedstrijd aantrekt? Het publiek vindt het blijkbaar mooi om te zien."

"Nederland zie ik geen rol van betekenis spelen. Jaja, ik weet dat ze in Nederland al van een wereldtitel spreken. Ze hebben weinig puntenverlies geleden, maar hun manier van voetballen was niet goed. Er was een paar keer veel geluk mee gemoeid, hoewel ik moet zeggen dat Van Basten het toch erg goed heeft gedaan. Al die onbekende spelers halen, dat is mooi, maar in de eindronde heb je nog meer kwaliteit nodig. Je zag nu al dat het team tegen Italië te kort kwam."

Zwitserland?

"Goed voetballand dat zelf het EK zal organiseren. Ze kunnen al langer iets anders dan skiën. Twee jaar geleden hebben ze het EK U-17 in Denemarken gewonnen."

"Spanje zie ik weer niks halen. Nu hebben ze alweer pas via de barrages hun plaats op het WK afgedwongen. Veel grote clubs, geen groot nationaal elftal. Engeland is een andere zaak. Wij hebben ze wel in augustus met 4-1 geklopt. Dat was een revanche voor onze WK-nederlaag in 2002, toen we 65 procent balbezit hadden maar een 3-0 om de oren kregen. Ik vind dat Eriksson vandaag positiever voetbal speelt. Hij kan ook moeilijk anders met Lampard, Gerrard, Beckham, Cole en Rooney."

Maar Brazilië wordt wereldkampioen?

"Dat denk ik wel. Ze zijn meer dan Ronaldinho. Op de Confederations Cup was die niet in vorm en was het de beurt aan Adriano. Dat team heeft veel kwaliteit. Brazilië speelt erg modern voetbal met een hele snelle balcirculatie. Een beetje zoals Barcelona. Chelsea bijvoorbeeld heeft dat niet. Als het sneller moet gaan en er wordt gestoord, heeft Chelsea het ook kwaad en plooien ze terug."

Is snelle balcirculatie een Nederlandse uitvinding?

"Barcelona onder Cruijff is het prototype. Johan Cruijff heeft dat daar geïntroduceerd en de Nederlandse coaches met hun aanvallend voetbal hebben dat overgenomen. Vandaar hun voorkeur voor flankspelers die met een actie de ruimte kunnen vinden. Die moet je opleiden. Een ander belangrijk gegeven in het hedendaags voetbal is: wat doe je als je de bal verliest?"

Zorgen dat je dan al in positie staat?

"Dat ook, want veertig procent van de goals komt uit de omschakeling. Maar nu hebben we het over efficiëntie en aan dat aspect wordt de laatste tijd een beetje te veel belang gehecht. Als twee ploegen de regels van de efficiëntie toepassen, zie je niks meer. Ik heb een paar keer Chelsea tegen Liverpool gezien en dan kan ik als trainer bewondering hebben voor hun goed tactisch plan, maar eigenlijk was er niks te zien."

Johan Cruijff was u voor met die kritiek.

"Hij heeft volkomen gelijk. Het voetbal moet oppassen dat het niet te saai wordt. In Engeland komt al minder volk. In Keulen wordt nu heel slecht gevoetbald en vraagt men 250 euro voor een mooie zitplaats. De dag dat men mij verplicht om alleen voor de winst te gaan en alles in het teken van de efficiëntie stelt, stap ik uit het voetbal."

Uw grote Anderlecht zag er als volgt uit: Munaron, Grün, Olsen, Peruzovic, Andersen, Scifo, Vandereycken, Lozano, Vercauteren, Arnesen en Vandenbergh. Om stil van te worden.

"Het was een goede ploeg, dat zeker. We waren geen vriendenclub zoals bij Cercle of RWDM, maar we leefden wel voor het voetbal. Wij praatten voortdurend over het spel. We waren echt wel bezeten en je kon toen al voorspellen wie trainer ging worden. Wij coachten elkaar op het veld. Daarom weet ik ook dat Franky Vercauteren een hele goede trainer is."

"Ik denk niet dat de spelers van vandaag veel over voetbal praten. Ik weet het wel zeker. Nu, het probleem van Anderlecht is hetzelfde als dat van het Belgisch voetbal. Er is zeer weinig talent dat uit de eigen opleiding komt en de buitenlanders zijn geen toppers meer, maar derde en vierde keus. Kompany is uiteraard een goede voetballer, maar hoe goed hij is weet je pas als hij tegen de top speelt. Misschien maken ze hem nu wel beter omdat hij als enige grote talent zo opvalt."

Hoe ernstig heeft u ooit een terugkeer naar België als trainer overwogen?

"Niet echt. Anderlecht heeft mij destijds een paar keer gevraagd, maar dat paste toen niet. Nu wordt het nog heel moeilijk want ik zit goed met mijn contract van vier jaar. En het verhaaltje dat ik bondscoach van de Rode Duivels ging worden, was een fabeltje. Ik zit goed in Denemarken. Ik heb goede spelers en ik mag het voetbal spelen dat ik het liefste zie: aanvallend."

'Aan de top worden soms dwaze besluiten genomen'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234