Maandag 10/05/2021

Dediscrete magie van de rennersvrouv

Ze zijn mondiger geworden, zelfbewuster ook. Er is intussen meer tussen hemel en aarde dan pasta koken voor manlief. En toch zal een rennersvrouw nooit een voetbalvrouw worden, daarvoor is ze te veel van thuis. En trekt ze toch eens de spots naar zich toe, dan ontstaat vaak iets als pure magie.

o mooi als het verhaal over de Witte Dame heeft de wielersport het nooit meer gekend. Toegegeven, het waren nog de jaren vijftig, toen romantiek de enige seculiere fascinatie was met enige maatschappelijk acceptatie. Porno was voor hogere kringen. Maar La Dama Bianca van Fausto Coppi was meer dan romantiek - ze was magie.

Fausto en Giulia verscheurden het katholieke Italië met hun opgebroken huwelijken. Zij doktersvrouw, hij campionissimo. In 1950 ligt Fausto in het ziekenhuis. Giulia, geheel gekleed in het wit, komt hem opbeuren. Binnen de kortste keren zijn ze verliefd op elkaar. Eerst nog platonisch, in het geheim. Maar de hormonen slaan genadeloos aan het walsen.

Coppi is als nationale held herboren. Hij wint Giro en Tour voor de ogen van zijn Witte Dame. In 1953 belooft hij Giulia dat hij in Lugano wereldkampioen zal worden. Voor haar. Zo gezegd zo gedaan. Op het podium is het Giulia die hem de bloemen mag aanreiken. Voor één keer is ze helemaal in het zwart. Half Italië vervloekt het heidense koppel en kiest de kant van Coppi's eeuwige rivaal Gino Bartali, die nog wel ouderwets katholiek was gebleven. Maar wat had ik graag langs die hangkoord in Lugano gestaan om even mee te buigen naar het innige geluk van de Witte Dame. Om een minieme rimpeling van haar wimpers te zien schitteren in de zon.

Lomme Driessens, die allesbehalve een vrouwenman was, zou later toegeven dat de Witte Dame haar Fausto op een wolk deed rijden. Hijzelf verklaarde zich als ploegleider voor één keer buitenstaander. "Giulia was als doping voor Fausto. Niemand kon tegen haar op."

Rik Van Looy had ook zijn Witte Dame: Nini. Altijd stond ze aan de finish, altijd met die geheimzinnige glimlach van haar alleen. Brigitte Bardotmondje, soms. Het was een onbesproken huwelijk, dat vandaag nog voortduurt. Nini hield van het clair-obscur. Spreken in het openbaar deed ze nauwelijks, en inzage in huis-, tuin- en keukengeluk gaf ze ook niet. Wel zichtbaar op de koers, maar daarbuiten gereserveerd.

Altijd vrouw van. Tot in het zwarte gat na de carrière. Niet zozeer Rik leed aan de leegte, ook Nini had het even heel moeilijk met de vergetelheid van haar kampioen. Ze durfde weleens een cognacje te drinken in de manege, ter herinnering aan oude glorie. Rik en Nini hebben zich sinds jaren teruggetrokken uit de publieke ruimte. Ze leven riant in hun zelfgekozen alledaagsheid en blijven ook nog lichtjes mysterie voor elkaar. Geen van beiden heeft ooit geleerd over de liefde te spreken.

Die was er gewoon.

Claudine Merckx had vroeger natuurlijk enige naambekendheid, maar ook zij bewaakte scrupuleus haar schaduwpositie. Een wat nuffige reclamespot uitgezonderd. Vrouwen van wielrenners waren in die tijd nog gehecht aan onzichtbaarheid. Geen mens die wist wie mevrouw Godefroot was, of mevrouw Vanspringel, of mevrouw Foré. Van Rik Van Steenbergen was alleen bekend dat hij een Engelse verloofde had.

In de jaren zeventig veranderde het beeld van familiale terughoudendheid. Rennersvrouwen kregen een voornaam, een coiffure en een gezicht. Ze waren zowaar aanspreekbaar, zij het met mate. Tot diepgaande persoonlijke gesprekken kwam het niet in de krant of op televisie. Het privéleven van Roger De Vlaeminck bleef lange tijd gevoileerd. Later, tijdens zijn pensionering, was hij de eerste oud-wielrenner die een babe introduceerde in het peloton: Phaedra Hoste. Nou ja, in het peloton? Iedereen wist van hun relatie, maar op wielerwedstrijden was Phaedra meestal in geen velden of wegen te bekennen.

Het was meer zolderkamerliefde.

Omerta

In tegenstelling tot de voetbalwereld, waar het wemelt van de WAG's en babes met meer navel dan liefde voor de sport, blijft het cyclisme ook vandaag nog redelijk gesloten in de amourettes. Een mooi voorbeeld is Joop Zoetemelk. De ex-Tourwinnaar en -wereldkampioen was zijn hele leven een man van twee woorden. Als hij al iets zei, dan was het over de wedstrijd. Een persoonlijk gesprek was met Joop niet mogelijk. Nu hij 65 is geworden, is zijn biografie verschenen. Daarin vertelt hij dat hij dertig jaar met een aan alcohol verslaafde vrouw heeft geleefd en ook nog gegijzeld werd door zijn inwonende schoonouders. "Ik heb het doorstaan voor de kinderen." Over de martelgang van dertig jaar huwelijk heeft nooit iets in de krant gestaan. Joop was misschien wel een onbekende voor zichzelf.

En ook: omerta wordt op den duur een gewoonte, een attitude.

De huidige generatie wielrenners is met het privéleven iets meer van de openbaarheid. We weten allemaal wie Lore van Tom Boonen is, maar je kunt niet zeggen dat ze in de bladen te koop loopt met haar liefde, ook al niet omdat de relatie niet altijd even aangenaam is geweest. Hoe ze in het leven staat, hoe ze denkt en droomt, weten we eigenlijk niet. Zelfs over haar maatschappelijke engagement blijft ze vrij gesloten. Lore is beslist geen babe.

Dat is mevrouw Nuyens ook niet, al kennen we haar iets beter omdat ze zelf ooit gekoerst heeft als Evy Van Damme. Als er weer een kind op komst is, wordt dat blijmoedig verkondigd, maar de foto's van de baby zijn voor het familiealbum, niet voor de bladen. Alleen na winst in een klassieker komt het tot een publieke omhelzing die lang mag duren. Verder zie je Nick en Evy nooit eens hand in hand lopen. Terwijl ze daar wel de handen voor hebben.

Het is traditie dat renners af en toe een scheve schaats rijden met bloemenmeisjes. Vooral in de Tour en de Giro wenkt het podium soms als een hemelbed. Meestal blijft het bij strovuur. Een enkele keer gaat het verder. Zoals tussen Gert Steegmans en de Franse Laura Leturgier. Ze wonen nu samen in Monaco. Laura staat nog steeds in de Tour te hijsen met een of andere bolletjestrui. Gert zit dan thuis achter de televisie. Een paar keer gaat hij zijn vriendin in de Tour opzoeken. Ook hongerig naar een kusje.

Michael Boogerd kreeg vaste verkering met een Rondemiss. Nadat hij als wielrenner was gestopt, liep ook het huwelijk spaak. Volgens de geruchten zat Boogerd vervolgens maandenlang in een uitzichtloos wak. Het gaat nu weer beter met hem - hij doet zelfs aan ijsdansen.

Sprinter Mark Cavendish is ook een babegek. Het bikinigehalte kan hem niet hoog genoeg zijn. Hij doet het nu met een of ander model, genaamd Peta Todd. Ze staat op bevallen.

Je ziet ze niet vaak, maar de absolute schoonheid van het peloton is Patricia Zeevaert, de vrouw van Philippe Gilbert. Zij kan zo de catwalk op, maar houdt het voorlopig op huismoederlijke plicht. Patricia is nochtans hip en modieus en gaat een exotische haarsnit niet uit de weg. Waar zij voorbijkomt, vallen alle monden open. Maar ook zij zoekt het hoge licht van het podium niet. Halogeenlicht is alleen voor manlief.

Iets luidruchtiger dan haar vrouwelijke collega's is Isabel Nys. Ze is met mode in de weer en moet dus af en toe zelf de schijnwerpers in. Al dan niet via een column in de krant. Dat zijn nu eenmaal de pecuniawetten. Maar ze overschreeuwt zichzelf niet. En wordt ook niet aangehitst door vileine trekjes van jaloersheid. Ze kan zelfs mooi meeleven met de ellende van Lentel, de vrouw van Bart Wellens. En ze heeft een man die niet zou weten hoe dat moet, vreemdgaan. Vrouwen van wielrenners zijn door de generaties heen eigenlijk inwisselbaar. Ze zijn er toch vooral voor thuis, al worden ze de laatste tijd wel mondiger en zelfbewuster. Type Yasmine Van Grieken, vrouw van Johan Vansummeren: gearticuleerde illusie dat er meer tussen hemel en aarde is dan pasta koken.

Goudzoekers

Een vrouw van een (Nederlandse) voetballer heb ik ooit horen zeggen: "Voor een Gucci-jasje wil ik wel even gaan liggen." Dat parmantige materialisme kom je uit de mond van een rennersvrouw niet tegen. Jacques Anquetil mocht dan een onverbeterlijke playboy zijn die er met vrouw en stiefdochter een ménage à trois op nahield, zijn vrouwen waren wel ten diepste verliefd.

Voor een sjaaltje van Hermès deden ze het niet.

Tijdens het WK 2006 wemelde het van de Engelse voetbalvrouwen in de dure boetieks van Baden Baden. Victoria Beckham voorop. Eindeloos gewapper met kredietkaarten. Engelse voetbalvrouwen als kampioen in their own right. Golddiggers. Er was in de media meer aandacht voor de dames dan voor het voetbal. En ook toen al de talloze affaires van overspel.

Posh Beckham geldt als de ultieme voetbalvrouw, maar ze heeft inmiddels wel concurrentie gekregen. De popsterstatus die nu aan voetbal kleeft, maakt van voetbalvrouwen al bij voorbaat glamourgirls. Honderd paar schoenen, drie villa's met zwembad, sportauto's en onbeperkt winkelen leiden vaak tot een voorspelbaar cliché: leeghoofden. Al zijn er ook voetbalvrouwen met eigen ambities en carrières, meestal in televisieland en/of in modecircuits.

Bij ons valt het aantal babes nog mee. Vanessa Hoefkens is vaak in de media, maar dat wil nog niet zeggen dat ze een uitvreetster is. Babeachtig is ook de vrouw van Olivier Deschacht, Annelien Coorevits, en de vriendin van Bart Goor, Tania Prinsier. Maar zij zetten stad en land niet op stelten met wispelturige escapades. Het genot 'gezien worden' volstaat. Hoe duur hun goede smaak is, houden ze graag nog een beetje geheim, of ze doen alsof, maar ze laten zich niet kleden bij H&M of C&A, zoveel is zeker.

Vroeger wist je niet dat ze bestonden, voetbalvrouwen. Het permanentje van Arlette Van Himst kwam een enkele keer in beeld, per ongeluk bijna, maar bijvoorbeeld Anita Van Moer zag of hoorde je niet. We wisten nauwelijks van haar bestaan, terwijl ze een schat is. Alleen Carmen van Jean-Marie had op een dag in de gaten dat ze best een filmrolletje aankon. Voor die tijd leidde ze een anoniem bestaan in München. Want dat is de andere kant van het luxueuze bestaan: een voetbalvrouw volgt haar man. Bartina Koeman, de vrouw van Ronald, vertelde me ooit dat ze in 24 jaar vijftien keer had moeten verhuizen. Daar stond wel een jaarlijks inkomen van een miljoentje of zes tegenover. Ze vertelde me ook dat er een enorme pikorde is onder voetbalvrouwen. Danny Cruijff was in Nederland het allerhoogste: zij sprak tegen niemand; ze glimlachte hooguit, knikte beleefd en zweeg.

De pikorde wordt bepaald door de club waarvoor de man speelt, maar ook door de wellustige avances van de media. In Nederland gaat het nu vooral tussen Sylvie van der Vaart en Yolanthe Cabau van Kasbergen. Rafael van der Vaart speelt voor Tottenham, Wesley Sneijder voor Inter Milaan. Het klinkt toch anders dan Zulte-Waregem. Beide internationals zitten aan een Guus Hiddinksalaris: tien miljoen. De carrière van hun vrouwen is financieel niet minder indrukwekkend. Sylvie is de ster van de Duitse commerciële televisie, Yolanthe presenteert en acteert op drie zenders tegelijk. Soms zingt ze zelfs nog een liedje van haar ex, Jan Smit.

Of ze komen met een nieuwe lingerielijn, of ze verenigen zich pompeus met weer een ander goed doel, er gaat geen week voorbij of de vrouwen van de twee topvoetballers staan in de bladen. Natuurlijk hebben ze ook hun eigen manager.

Ook zo aandoenlijk: Wesley en Yolanthe trouwden afgelopen zomer in een kasteel in Toscane, maar werden achteraf door het evenementenbureau voor de rechter gesleept wegens onbetaalde rekeningen. Wel iedereen lekker laten invliegen. Luttele tijd later gaven Rafael en Sylvie op hun beurt een groot feest voor een kleine tweehonderd man.

Pikorde.

Aristocratische klasse

Vergeleken met topvoetballers zijn topwielrenners onderbetaalde stakkers. Dat bepaalt mede het onderscheiden gedragspatroon van de dames. Philippe Gilbert heeft niet eens de helft van het salaris van Sneijder of Van der Vaart. Wonen in Londen of Milaan zorgt ook nog eens voor een andere levensstijl dan in het dorre rollatordorp Monaco met zijn faux-chic. Ik kan me niet herinneren dat er ooit een Victoria Beckham rond het peloton heeft gehangen. Eerder stoephoeren, zou je denken.

Lichtjaren ver van de Witte Dame met haar aristocratische klasse. Zij koos gelukkig voor de mythe, niet voor het geld. Dat had ze zelf al.

Victoria Beckham zal ooit vergeten zijn, mooie Giulia never. Zij gaat nog een paar eeuwen mee. En als alle foto's uit de archieven zijn verdwenen, zal de herinnering nog altijd beweend worden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234