Zondag 27/09/2020

Decorte kortwiekt Schiller tot figurentheater

Een nieuwe Jan Decorte haalt moeiteloos radio en tv. Zijn Schillerbewerking zorgt voor een déjà vu.

Jan Decorte heeft de reputatie korte metten te maken met dikbilteksten uit de canon van de toneelliteratuur. Euripides, Shakespeare, Goethe, Büchner en andere grootmeesters kregen al hun beurt. Nu is er de zeer vrije bewerking van Friedrich Schillers Die Räuber (De Rovers) tot Schiller/Tasten. De integrale opvoering van het oorspronkelijke stuk duurt liefst 5 uur en mobiliseert ruim vijftig personages. Decorte heeft aan vier acteurs genoeg en klaart de klus in ruim een uur. Het 'Tasten' uit de titel slaat net daarop. Hoe hij heeft moeten wringen om alles te verdichten. Kreukvrij is die grote-stappen-snel-thuis-versie niet uit zijn kortwasprogramma gekomen.

Schiller moet anders wel een kolfje naar Decortes dramaturgische hand zijn. Een slot met enkel lijken op scène, broederstrijd, de verleiding van andermans vrouw, het bodeverhaal, de actie die naar afgelegen locaties verspringt, dit alles is good old Shakespeare.

In het stuk zorgt jaloerse Franz er door een rist kuiperijen voor dat zijn naïeve, idealistische broer Karl onterfd wordt. Zijn vader laat hij verhongeren, Karls lief Amalia probeert hij binnen te doen. Van de weeromstuit sluit Karl zich bij een roversbende aan. Door zijn eed van trouw laat hij dat clubje op zijn droomvrouw voorgaan. Op beleefd verzoek doodt hij haar. Every inch a gentleman, de Karl. Franz wurgt zichzelf en als vogelvrij verklaarde wacht Karl de doodstraf. Het ideaal van Vrijheid of de dood blijkt een lege doos te zijn. "Tsal de doot sijn deze keer merci" zijn Karls laatste woorden.

Decorte lijkt een gelukkig mens. Tel uw zegeningen met aan uw zij Sigrid Vinks als zielsverwant en bewaarengel. Decorte theatert met wie hij liefheeft, conventies en publieksverwachting kunnen zijn rug op. Hij grossiert in stijlbreuken (aar innun gezicht gelyck de beatles) en tegencasting. Kalende Michael Vergauwen, met baard en harige stelten die onderuit zijn plechtigecommuniekleedje steken, speelt Amalia, "juweeltje van schoonheid". Hij lijkt de tweelingbroer van Baldrick uit Blackadder. Decorte zelf heeft meer werk met zijn Merlijnachtige haardos dan met zijn tekst, die hij van achter de pupiter voorleest.

Die tekst is van een anarchistische schriftuur, met regels als versmalde haiku's. De standaardtaal krijgt een dreun. Decorte schrapt in zijn toneelregister de h-klanken (een oer), strooit kwistig t's rond (de middagt) en musiceert fonetisch met woorden die in elkaar overvloeien ("ksallu wadaf droge mé e wazantje"). Niet alleen plot en taal zijn versimpeld. De acteurs brengen poppenkasttheater. Verfijning en samenspel worden gemeden, zelfironiserend leggen de acteurs het er dik op dat ze toneel aan het spelen zijn. Sara De Bosschere is de enige die de stereotypie doorbreekt en haar rol (Karl) met vuur neerzet.

Schiller/Tasten is enkel genietbaar voor wie de voorstelling niet analytisch benadert. Wie wil decoderen zoekt vergeefs naar expliciete betekenissen of waar de aangekondigde Sturm und Drang schuilt. Een sluitende verklaring voor het verband tussen scenografie en de inhoud van het stuk, Jan Decorte haalt de schouders op. Zoek het zelf maar uit en probeer te genieten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234