Maandag 27/01/2020

'Decennium' brengt Belgische kunst in nineties in kaart

hedendaagse kunst

cera foundation 'vlucht over belgië'

Brussel

Eigen berichtgeving

Nica Broucke

De afdeling Kunst en Cultuur van de Cera Foundation treedt dit najaar onder de vlag 'Vlucht over België' naar buiten met een reeks tentoonstellingen over hedendaagse kunst. En vijf auteurs en een onafhankelijke beeldredactie mochten in Decennium hun visie geven op de kunst in België tussen twee Documenta's in.

De 'Vlucht over België', een project dat treffend gevisualiseerd wordt door Duif - Duiven (2003) van beeldend kunstenaar Philippe Van Snick, begint in Machelen-Zulte met Het verschrikkelijke mooie leven 1934-1967 van Roger Raveel. Bij de expositie over een minder bekende periode waarin Raveel met een expressief en fel palet dagelijkse voorwerpen, de natuur en zichzelf schilderde, hoort een 'beredeneerde catalogus' van uitgeverij Ludion.

In Hasselt wordt onder de noemer Bestuifbegeerte stilgestaan bij cross-overs tussen literatuur en beeldende kunst, waarvan al voorbeelden (van onder anderen Luc Deleu, Anne Decock-Van Raef, Els Dietvorst, Guy Van Bossche, Maarten Vanden Abeele en Gert Robijns) in het literaire magazine DWB te zien waren. Deze kunstenaars palmen de tot Freespace getransformeerde begijnhuisjes in. De uitmuntende selectie in een dito presentatie, wordt aaneengeregen door een audio-installatie waarin Peter Verhelst 64 neologismen debiteert. De woorden - bestuifbegeerte, geheugenleugen, hersenweefselresidu, inkijkflits, zuigkijken, blindevlek-uitzaaiingen etc. - werken als 'blikverscherpers' en blijven tot buiten nagalmen. Jan De Cock maakte een mobiele lees- en rustruimte waarin de recente DWB-jaargangen en de talrijke kunstpublicaties van de Cera Foundation ter inzage liggen.

Daarin krijgen de bovengenoemde Raveel-catalogus en Decennium, een nieuw boek over hedendaagse kunst in België een prominente plaats. Het tijdskader van Decennium, een volledige en zeer recente periode, werd niet lukraak gekozen. In 1992 werd Jan Hoet Künstlerische Leiter van Documenta en markeert hij met zijn optreden een mijlpaal in de Belgische kunstgeschiedenis. Van dan af aan vindt er op de Belgische kunstscène een belangrijke verschuiving plaats: de hedendaagse Belgische kunst wordt gemediatiseerd en gepopulariseerd. In tegenstelling tot Florent Bex' Kunst in België na 1975 (2001) wil Decennium geen referentiewerk zijn, maar "een eerste aanzet geven tot een kritische duiding van de kunst in België tussen Documenta IX en Documenta XI".

Het gaat bijgevolg niet over 'groten' als Panamarenko, Delvoye, Tuymans of Fabre die in die periode hun naam en faam internationaal bestendigd zagen, maar wel over kunstenaars die in de jaren negentig, vaak voor het eerst, van zich lieten horen. Vijf auteurs geven in een essay hun visie over dat veranderende veld, zonder (op Luk Lambrecht na) een poging te doen om dat veld ook te beschrijven.

De bijdrage van Dieter Roelstraete bijvoorbeeld is volledig gewijd aan Johan Grimonprez' grensverleggende 'mockumentary' Dial H.I.S.T.O.R.Y. Luk Lambrecht neemt het toenemende entertainmentgehalte van de kunst en het gegeven dat het grote publiek niet of nauwelijks in contact komt met het werk van 'onze betere kunstenaars' op de korrel. Wim Peters freewheelt van het 'Communisme in Hollywood' naar het werk van 'nieuwlichter' Gert Robijns. Nogal wat kunstenaars putten voor hun werk uit het eigen of het 'kleine', dagelijkse leven, meent criticus Jean-Michel Botquin. Een stelling die met Honoré d'O, Orla Barry, Anne Daems en Sylvie Macias Diaz wordt gestaafd. Denis Gielen, ten slotte, beschrijft hoe de hedendaagse kunst een deel is geworden van de economische realiteit. Hij gaat na op welke manier kunstenaars daar mee omspringen, door zich solidair dan wel solitair ten opzichte van de maatschappij op te stellen. Kunstenaars die doorwerken binnen het kader van de picturale traditie komen bij geen van de auteurs aan bod.

Los van dat alles geeft een beeldverhaal, met werk van 55 kunstenaars (inclusief 'schilders) uit de Cera-collectie, een visueel overzicht van de periode. De Cera-verzameling vormt tevens het uitgangspunt van de tentoonstelling Once upon a time... over de kunst in België in de jaren negentig die vanaf eind december in het MuHKA plaatsvindt onder het curatorschap van Guillaume Bijl en Bart De Baere.

Roger Raveel, Het verschrikkelijke mooie leven 1934-1967, tot 21/12 in het Roger Raveelmuseum in Machelen-Zulte. Info: 09/381.60.00. De catalogue raisonné werd uitgegeven door Ludion (44,50 euro). Bestuifbegeerte, tot 14/12 in Kunstencentrum Z33, Freespace Limburg, Hasselt, open van dinsdag tot en met zaterdag. Info: 011/29.59.60. Catalogus (uitg. Merz), 10 euro. Decennium, België en de jaren na Documenta IX, Uitg. Ludion, 29,5 euro.

In 1992 werd Jan Hoet Künstlerische Leiter van Documenta en markeerde hij met zijn optreden een mijlpaal in de Belgische kunstgeschiedenis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234