Vrijdag 13/12/2019

Portret

Dean Potter: visionair klimmer, zorgeloos basejumper

Dean Potter hield zich niet enkel met klimmen en basejumpen bezig, maar was ook bedreven in 'high lining'. Dat is balanceren op een stalen koord op grote hoogte. Hij deed dat vaak zonder beveiliging, maar wel met een parachute om om vervolgens te basejumpen. Beeld PHOTO_NEWS

Dean Potter, een pionier in de klimsport, is dit weekend om het leven gekomen in het Nationale Park van Yosemite bij een wingsuit-basejump, een van de gevaarlijkste sporten ter wereld. Potter stond bekend als een visionair, die steeds de grenzen van het mogelijke aftastte met stunts die tot de verbeelding spraken.

Zijn passie voor basejumpen en klimmen had Potter al van kleins af. "Toen ik een kind was, was mijn eerste herinnering een droom waarin ik vloog. Ik vloog en viel in mijn droom. Ik heb me altijd afgevraagd toen ik ouder werd of ik voorbestemd was om te pletter te vallen", zei Potter een aantal jaar geleden haast profetisch in een interview. Daarom begon hij obsessief te klimmen en ging hij zich ook in basejumpen interesseren. "Ik wou mezelf bewijzen dat ik mijn grootste angst, te pletter storten, kon controleren."

Potter, die de bijnaam 'Dark Wizard' kreeg omwille van zijn intense persoonlijkheid, woonde al meer dan 20 jaar in de vallei van het Nationale Park van Yosemite. "Zijn bijdragen aan de klimsport, highlining (balanceren op een stalen kabel op grote hoogte, nvdr.) en wingsuit-vliegen behoren tot de categorie der legendes", schrijft klimmer Andrew Bisharat op de website van National Geographic.

Dean Potter in 2003 met een award voor World Alternative Sportsman of the Year. Beeld GETTY

Freebase

Zijn passie voor de klimsport zorgde er zelfs voor dat Potter in 2008 een nieuwe discipline zou uitvinden: Freebase. Hij combineerde free climbing - klimmen zonder beveiliging - met basejumpen. Bedoeling was rotswanden en bergen te beklimmen zonder beveiliging, maar wel met een parachute om. Als je tot een punt kwam dat je niet meer verder kon klimmen of - erger - wanneer je viel, kon je beroep doen op je parachute. "Ik houd van het idee dat je het slechtst mogelijke kan omzetten in het best mogelijke: van 'dying' naar 'flying'", zei hij daarover.

Het tijdschrift National Geographic riep Potter in 2009 uit tot een van de avonturiers van het jaar. In dat jaar legde hij zich ook steeds meer toe op wingsuit-basejumps. Bij zo'n sprong heb je een pak aan met vliezen tussen je armen en lichaam, en je benen. Daardoor kan je je vrije val naar beneden omzetten in een soort van vlucht, zoals een vogel doet. In augustus 2009 brak Potter daarmee zelfs een wereldrecord. Hij zette het record van langste basejump ooit op zijn naam met een sprong van de Zwitserse berg Eiger. "Normaal duurt een basejump maar enkele seconden, maar ik vloog 3 minuten over de prachtigste landschappen en uitzichten", aldus Potter aan National Geographic. Hij legde 5,5 kilometer af met een wingsuit, en daalde daarbij 2.000 meter.

Visionair

Potter had ook andere records op zijn naam. In 1998 beklom hij in een recordtijd de Half Dome, een granietkoepel in het Nationale Park van Yosemite. Hij deed dat voornamelijk zonder bescherming, maar gebruikte wel koord en uitrusting voor de meer technische stukken van de route. "Destijds was dat volledig nieuw, maar het heeft veel deuren geopend in de klimwereld. Bij alpinisme en het beklimmen van big walls kan je zo sneller klimmen, stormweer voor zijn en nog steeds de veiligheid hebben van een kleine uitrusting", zei Potter vorige week nog in een interview.

"Dean was een visionair. Hij was altijd een stap voor op de rest", zegt Cedar Wright, een professionele klimmer uit Boulder in de Amerikaanse staat Colorado, die Potter als een van zijn klimmentoren beschouwde. "Een ding dat ik altijd heb geapprecieerd aan Dean is dat hij altijd trouw bleef aan zichzelf. Zelfs als dat betekende dat hij sponsors verloor of mensen voor de borst stuitte."

Opspraak

In 2006 zorgde Potter voor heel wat ophef toen hij in het Arches National Park de Delicate Arch beklom. Het fragiele landmerk van het park beklimmen is technisch gezien niet illegaal, maar toch kreeg Potter een hoop kritiek te verduren van de toezichters van het park en gezagvoerders van de staat Utah. Ook de klimwereld uitte groot ongenoegen omdat Potter de zandstenen rotsformatie hoogstwaarschijnlijk niet enkel beschadigd had, maar de beelden ervan ook in een nieuwe film gebruikte. Potter verloor door het incident zelfs zijn hoofdsponsor Patagonia. Het weerhield hem er niet van grenzen te blijven verleggen.

Het zou echter niet de enige keer zijn dat de bergbeklimmer in opspraak kwam. Vorig jaar maakte Potter de film 'When Dogs Fly'. Hoofdpersonage van de film is Whisper, Potters hond, die hem vergezelt tijdens een basejump. Volgens sommigen was de film een subliem symbool van de liefde tussen een baasje en zijn hond, voor anderen was het pure dierenmishandeling. Je kan de trailer van de film hieronder bekijken.

(Lees verder onder het filmpje.)

Delicate Arch, een van de fragiele trekpleisters van het Nationale Arches-park in Utah. Beeld Wikimedia Commons / Palacemusic

Parachutes gingen niet open

Zaterdag ging het finaal mis voor de waaghals. Potter voerde samen met de 29-jarige klimmer en basejumper Graham Hunt een wingsuit-basejump uit. Toen ze zaterdagavond niet naar het afgesproken punt terugkeerden, sloegen de partners van het duo alarm. In allerijl werd er te voet een zoekteam uitgestuurd, maar die konden de twee niet vinden.

's Anderendaags kon een helikopter het duo wel lokaliseren. Tegen de middag konden twee parktoezichters enkel hun overlijden vaststellen. De parachutes van Potter en Hunt waren niet opengegaan en zo kwam de profetische droom van Potter alsnog uit.

Enkele dagen geleden deelde Potter onderstaande foto nog op zijn Instagramprofiel. "De eerste freebase-jump ooit in 2008. [...] Dit concept - sterven in vliegen transformeren - is een metafoor voor het basisprincipe van mijn leven. Vaker dan we denken is er een manier om de ergste dingen die ons overkomen te transformeren in de beste dingen, die dan onze sterktes worden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234