Woensdag 27/10/2021

Economie

Deal over transactietaks blijft uit: "België gedraagt zich als Trojaans paard van financiële sector"

Minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA). Beeld BELGA
Minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA).Beeld BELGA

De Europese ministers van Financiën hebben een nieuwe compromistekst gepubliceerd over de financiële transactietaks. Dat schrijft de nieuwswebsite Euractiv. De ministers sporen België nogmaals aan om haar fiat te geven.

Tien eurolanden onderhandelen al ongeveer vier jaar over de invoering van een financiële transactietaks (FTT). De belasting voorziet in een heffing op transacties in financiële producten, zoals aandelen, obligaties en afgeleide financiële producten.

Bedoeling is om speculatie op die producten tegen te gaan en zo het flitskapitaal af te remmen. Tegenstanders van de taks zeggen dat de lasten zo vooral op de rug van de bedrijven komen.

Onenigheid

De tien lidstaten lijken het niet eens te raken over de inhoud van de FTT. Vooral België lijkt een sleutelrol te spelen in het vertragingsproces van de taks. Vorig jaar luidde de kritiek dat de Belgische minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) de stekker uit de onderhandelingen wil trekken. Dat was toen niet naar de zin van coalitiepartner CD&V.

Deze week raakte bekend dat de ministers van Financiën die zich buigen over de financiële transactietaks, een nieuwe compromistekst hebben opgesteld. Opnieuw is de kritiek op België niet mals. De ministers roepen nogmaals op dat ons land dringend moet akkoord gaan met het ontwerp. Anders faalt het hele project, zo klinkt het.

"België moet een beslissing gemaakt hebben tegen mei", zegt de Oostenrijkse minister van Financiën Hans Jörg Schelling, die de onderhandelingen leidt. "In plaats van de onderhandelingen te verlaten, en eerlijk te zijn, kiest België ervoor om erin te blijven en zich te gedragen als het Trojaans paard van de financiële sector", zegt Alexandre Naulot van Oxfam Frankrijk.

Op het kabinet van minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) klinkt het iets genuanceerder. "Dat klopt gewoon niet. België blijft nadrukkelijk constructief mee onderhandelen. En zelfs als wij uit de onderhandelingen stappen, wat dus uitdrukkelijk niet het doel is, kunnen de andere lidstaten nog steeds doorgaan. Er zijn negen landen nodig die akkoord moeten gaan", aldus Van Overtveldts woordvoerder Ferry Comhair.

Maar, naast België wordt ook Slowakije gezien als een van de landen die de onderhandelingen blokkeert. Als België én Slowakije uit de onderhandelingen stappen, dan blijven er slechts acht landen over en kan de FTT in de prullenmand gegooid worden.

Pensioenfondsen

Op het kabinet van Van Overtveldt valt te horen dat de compromistekst waar deze week over gesproken wordt, er helemaal niet is. "Er werden wel al teksten opgesteld met meerdere scenario's, onder andere over de pensioenfondsen, maar er is tot nu toe geen consensus", legt Comhair uit.

Daarnaast is het ook duidelijk dat België voorlopig zeker niet akkoord zal gaan met een financiële transactietaks. Het ziet er dus niet naar uit dat de tien landen een akkoord zullen vinden tegen mei, zoals de andere Europese Financiënministers hoopten.

Onder andere de pensioenfondsen zijn voor Van Overtveldt een grote struikelblok. De minister wil niet dat die onderworpen worden aan de taks. Het regeerakkoord zegt dat bij de invoering van zo'n taks effecten op pensioenfondsen, verzekeringen en de economie moeten vermeden worden. Dat is het mandaat waarmee de minister onderhandelt, klinkt het op het kabinet.

Brexit

Maar volgens Van Overtveldts woordvoerder zorgt ook de veranderende internationale context ervoor dat de onderhandelingen aanslepen. "De brexit bijvoorbeeld, of de eventuele nieuwe wetgeving over de financiële sector in de VS en de aankomende verkiezingen in diverse Europese lidstaten. Het zijn allemaal elementen waardoor meerdere lidstaten een meer afwachtende houding innemen", verklaart Comhair.

Die veranderende internationale context hoeft voor Sacha Dierckx, wetenschappelijk medewerker bij denktank Minerva, alvast geen bezwaar te zijn. "Zeker de brexit is geen argument. Dat lijkt me nu een voorbeeld waarbij het net makkelijker wordt om een FTT in te voeren." Volgens Dierckx zullen de financiële activiteiten net meer in EU-lidstaten terechtkomen door de brexit. "Zoals in Frankfurt en Parijs bijvoorbeeld. En Duitsland en Frankrijk zijn net landen die een FTT willen", aldus de politieke econoom.

Sacha Dierckx, wetenschappelijk medewerker van denktank Minerva. Beeld Twitter/Sacha Dierckx
Sacha Dierckx, wetenschappelijk medewerker van denktank Minerva.Beeld Twitter/Sacha Dierckx

België als historische voorstander

Het andere aangehaalde argument, de pensioenfondsen, nuanceert Dierckx ook. "Een financiële transactietaks is vooral nadelig voor fondsen die kortetermijnwinst beogen. Pensioenfondsen werken veeleer op lange termijn, dus dat vormt hier niet echt een probleem." Volgens hem is het aanhalen van de pensioenen vooral een lobby-argument.

De vertragingen die België in de FTT-onderhandelingen veroorzaakt is een jammerlijke zaak, vindt de wetenschappelijk medewerker: "België is een historische voorstander van dergelijke hervormingen. Denk maar aan de tobintaks, een gelijkaardige belasting als de FTT. Dat was destijds een symbolische wet in ons land." Volgens Dierckx zou Van Overtveldt net het voortouw moeten nemen in de onderhandelingen. "Jammer dat ons land haar vooruitstrevende rol niet opneemt", besluit hij.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234