Donderdag 08/12/2022

G20

Deal over klimaat, nu de rest nog

Hoogst ongewoon in China: Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker zoent liever. Beeld AFP
Hoogst ongewoon in China: Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker zoent liever.Beeld AFP

De Amerikaanse president Obama en zijn Chinese collega Xi hebben voorafgaand aan de G20 in China een belangrijke stap gezet in de klimaatgesprekken. Ze stellen het verdrag van Parijs in werking en zetten zo druk op de rest van de wereld.

FOKKE OBBEMA EN PETER DE WAARD

Voor het daadwerkelijk van kracht worden van het verdrag, dat de temperatuurstijging wil tegengaan, geldt deze eis: minstens 55 landen, die gezamenlijk goed zijn voor 55 procent van de mondiale CO2-uitstoot, moeten de stap zetten. Sinds het sluiten van het akkoord vorig jaar in december hadden nog maar 23 kleine landen dat gedaan, samen goed voor 1 procent van de uitstoot.

Dat China en de VS zich nu bij hen voegen, verhoogt de druk op de overige 165 landen die het akkoord hebben ondertekend. Met name EU-landen zullen zich gedwongen voelen snel te volgen. "Dit moet tot meer ambitie en meer actie in andere delen van de wereld leiden", zei Obama.

De Chinese president Xi Jinping was als gastheer van de G20 druk in de weer met handen schudden. Beeld GETTY IMAGES
De Chinese president Xi Jinping was als gastheer van de G20 druk in de weer met handen schudden.Beeld GETTY IMAGES

Als het verdrag nog voor het einde van het jaar in werking kan treden, wat de bedoeling is, wordt het voor een in januari 2017 aantredende Amerikaanse president aanzienlijk lastiger om zich eraan te onttrekken. De Republikeinse kandidaat Donald Trump zei eerder dit jaar het 'schrappen' van het Parijs-akkoord na te streven. Hij gelooft niet dat de klimaatverandering het gevolg is van menselijk handelen.

Klimaat was een van de weinige onderwerpen waarover Xi en Obama het eens konden worden, al hield Obama het erop dat hun bijeenkomst 'extreem productief' was. De Amerikaanse president beleefde een lichtelijk chaotische aankomst op het vliegveld van Hangzhou, waar een rode loper voor hem ontbrak. Tijdens een persconferentie later op de dag zei hij hieraan niet al te veel belang te hechten.

Met Frans president François Hollande. Beeld GETTY IMAGES
Met Frans president François Hollande.Beeld GETTY IMAGES
Met Amerikaans president Barack Obama. Beeld AFP
Met Amerikaans president Barack Obama.Beeld AFP

Duwtje in de rug

Boven aan de agenda van de G20 staan de zorgen over de stagnatie van de groei van de wereldeconomie. China heeft hoog ingezet, met een oproep tot een nieuwe industriële en digitale revolutie. Maar pogingen daartoe worden ondermijnd door grote verdeeldheid.

China en Japan dringen bij de westerse landen aan op meer budgettaire stimulering: naast centrale banken zouden ook overheden meer moeten doen om hun eigen economie een duwtje in de rug te geven. Met name Duitsland houdt vast aan het terugbrengen van de schulden. Grote zorgen zijn er alom over de terugval van de wereldhandel - een van de belangrijkste aanjagers van de groei.

"Op dit moment heeft een antihandelsbeweging de wind in de rug", stelde IMF-directeur Lagarde. "Dat is merkbaar in de politiek en in de publieke opinie. Als er geen internationale handel is, dan zijn er geen grensoverschrijdende investeringen. Als diensten, mensen, kapitaal en goederen niet over de grenzen mogen, dan is er minder activiteit en zijn er minder jobs, ongeacht in welk land het hoofdkwartier van een bedrijf is gevestigd."

Het IMF en wereldhandelsorganisatie WTO willen daarom dat de handelsverdragen TTIP - tussen de VS en Europa - en TPP - tussen onder meer Australië, de VS, Japan en Canada - slagen. Lagarde deed een oproep om nog voor het einde van Obama's presidentschap de verdragen te ondertekenen. Zijn opvolger, of dat nu Clinton of Trump is, zal er veel minder voor voelen.

Xi waarschuwde ook voor protectionisme. De EU en de VS reageerden dat China eerst een einde moet maken aan oneerlijke handelspraktijken zoals dumping van staal. "De EU gaat er niet mee akkoord dat China door lage staalprijzen duizenden arbeidsplaatsen in de EU in gevaar brengt. Het land moet de overcapaciteit in de eigen industrie aanpakken", zei Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie.

Hij ging ook in op de beschuldigingen van de VS dat de EU nu eenzijdig Amerikaanse bedrijven aanpakt vanwege belastingontwijking, zoals met de recordboete voor Apple. Volgens Juncker betreft het overgrote deel van de onderzoeken naar belastingontwijking Europese bedrijven.

Toch zorgde Juncker ook voor een vrolijke noot: bij aankomst schudde hij Xi niet alleen de hand, maar gaf hij hem twee kussen. Hoogst ongebruikelijk in China.

Met Russisch president Vladimir Poetin. Beeld AFP
Met Russisch president Vladimir Poetin.Beeld AFP
Met de plaatsvervangende kroonprins van Saudi-Arabië, Mohammad bin Salman al-Saud. Beeld GETTY IMAGES
Met de plaatsvervangende kroonprins van Saudi-Arabië, Mohammad bin Salman al-Saud.Beeld GETTY IMAGES
Met VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon. Beeld AFP
Met VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon.Beeld AFP

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234