Donderdag 16/09/2021

Voor u uitgelegdHygiëne

De zin en onzin van een dagelijkse wasbeurt: ‘Er is een verschil tussen noodzakelijk en sociaal wenselijk’

Dermatoloog Serge Coopman: ‘Er is een onderscheid tussen wat medisch noodzakelijk en wat sociaal wenselijk is.’  Beeld Getty Images
Dermatoloog Serge Coopman: ‘Er is een onderscheid tussen wat medisch noodzakelijk en wat sociaal wenselijk is.’Beeld Getty Images

Is het wel gezond om je elke dag te wassen? Volgens het Amerikaanse acteurskoppel Ashton Kutcher en Mila Kunis alvast niet. ‘Maar er is een onderscheid tussen wat medisch noodzakelijk en sociaal wenselijk is.’

Ashton Kutcher en Mila Kunis wassen zich en hun twee kinderen zo min mogelijk, lieten ze in een podcast weten. Ze vinden wassen alleen nodig als ze vuil zijn, klinkt het. Want elke dag zeep gebruiken is slecht voor de huid, omdat het de natuurlijke oliën wegneemt, betoogt het koppel. “Ik was wel mijn edele delen en oksels”, voelde Kutcher zich nog verplicht eraan toe te voegen. Oef.

Er is al veel gezegd en geschreven over de zin of onzin van een dagelijkse wasbeurt. Volgens James Hamblin, een Amerikaanse arts en professor volksgezondheid aan Yale University, spenderen we maar liefst twee jaar van ons leven onder de douche. En dat is zonde van je tijd, betoogt de prof in zijn boek Schoon, een werk dat hij nota bene in volle coronatijd uitbracht. Hamblin stapt al jaren niet meer onder de douche omdat hij niet gelooft in de almaar groeiende huidverzorgingsindustrie en de voordelen van al die producten.

De nood om ons te wassen is cultureel bepaald. Zeepfabrikanten hebben daar in de vorige eeuw uitgebreid op ingespeeld. Het aanbod aan doucheproducten, shampoos en deodorants is gigantisch. Maar hebben we ze eigenlijk wel nodig? Voor de zeepindustrie op gang kwam, wasten we ons lang niet zo regelmatig als tegenwoordig en niemand maakte daar een probleem van. Vandaag vinden we het bijna abnormaal als iemand niet elke dag een douche neemt. En dan kwam er nog corona waardoor we nog veel vaker naar zeep grepen. Tegelijk zijn steeds meer mensen zich ervan bewust dat te veel hygiëne ook niet goed is.

null Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld Getty Images/iStockphoto

“Ik maak mijn haar nog weleens nat”, bekent Hamblin in zijn boek. “Maar ik gebruik geen shampoo, conditioner of zeep meer, behalve op mijn handen.” En nee, hij stinkt niet meer dan vroeger. Want dat wil men vooral weten. In het begin rook hij vreselijk, geeft hij toe. “Maar daar was een verklaring voor”, zei hij eerder in deze krant. “Door elke dag zeep op onze huid te smeren, verstoren we het evenwicht tussen die bacteriën en onze huidoliën. Als je elke dag doucht, wis je hele ecosystemen uit. Die herstellen zich snel, maar geven de voorkeur aan bacteriën die geurtjes verspreiden. Als je die ecosystemen met rust laat door niet te douchen, bereiken ze een plateaufase en wordt die slechte geur een pak milder.”

Cultureel bepaald of niet: hygiëne blijft uiteraard vooral een persoonlijke zaak. Waar de een zich elke dag uitbundig inzeept, vindt de ander het voldoende om zich een keer per week te wassen. Of dat goed of slecht is, hangt af van verschillende factoren, legt dermatoloog Serge Coopman uit.

“Allereerst is er een onderscheid tussen wat medisch noodzakelijk en wat sociaal wenselijk is. Veel mensen vinden het prettig om zich regelmatig te wassen, zeker na het sporten. En vaak vindt de omgeving dat ook wel zo fijn. Voor de meeste mensen is een dagelijkse wasroutine niet schadelijk, net zoals het geen kwaad kan om het af en toe een dag over te slaan. Maar het hangt ook af van wat voor huidtype je hebt. Is je huid droog en gevoelig voor eczeem, dan kan je huidbarrière beschadigd worden als je je frequent was met agressieve detergenten.”

Ook Coopman beaamt dat onze huid een zelfregulerend ecosysteem is. “In de jaren 20 van de vorige eeuw schreef de Italiaan Marchionini al over de zuurmantel, een licht zure laag op onze huid die een antimicrobiële werking heeft. Die laag maakt deel uit van ons natuurlijk verdedigingsmechanisme. Wanneer je je te fanatiek en te frequent wast, kan die zuurmantel worden aangetast waardoor je net gevoeliger wordt voor bepaalde infecties.”

Die zuurmantel vertoont sowieso al gaten, weet Coopman. “Op strategische plekken als de oksels, de lies en de bilnaad. Daar beschik je dus over een minder natuurlijke verdediging waardoor je makkelijker infecties of andere problemen op die plaatsen kan krijgen. Met andere woorden: het blijft wenselijk om die zones net wat intenser te reinigen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234