Zaterdag 27/02/2021

Vier vragenKoen Stuyck

‘De zeebodem is geen plek voor mijnbouw’

'Diepzeemijnbouw heeft negatieve effecten op de biodiversiteit en op het functioneren van ecosystemen', zegt Koen Stuyck (WWF). 
 Beeld BELGAIMAGE
'Diepzeemijnbouw heeft negatieve effecten op de biodiversiteit en op het functioneren van ecosystemen', zegt Koen Stuyck (WWF).Beeld BELGAIMAGE

De strijd tegen de klimaatopwarming verhoogt de vraag naar zeldzame metalen. Maar als we die op de bodem van de zee moeten gaan halen, dan maken we de situatie nog erger. Dat zegt Koen Stuyck van het WWF, dat hier vandaag een rapport over publiceert.

Wat is diepzeemijnbouw?

“Op de bodem van de zee liggen stenen die waardevolle metalen bevatten, zoals kobalt, mangaan, nikkel en koper. Deze ‘polymetalische knollen’ liggen op 4 à 6 kilometer diepte. Iets minder diep liggen er ook kobaltkorsten, op de flanken van zeebergen.”

“Op dit moment zijn er wereldwijd twee bedrijven in de running om als eerste te beginnen met de commerciële ontginning van deze materialen: het Belgische baggerbedrijf DEME en het Canadese DeepGreen. Zo heeft DEME een soort tractor met rupsbanden ontwikkeld die neergelaten kan worden tot op de zeebodem en daar de stenen opzuigt. Deze gaan dan via een grote buis naar het moederschip dat op de oceaan dobbert. De bedrijven zouden er vanaf 2026 aan willen beginnen. Ze hebben onder voorbehoud van een aantal onderzoeken al concessies gekregen.”

“Sommige zones zijn voor hen interessanter dan andere. Zo liggen er veel stenen in de Clarion Clipperton Zone, een gebied in de Stille Oceaan dat tweeënhalf keer zo groot is dan België.”

Waarom zijn de metalen gegeerd?

“Omdat ze heel belangrijk zijn voor de transitie naar een duurzame en koolstofarme economie. We hebben ze onder andere nodig voor de productie van batterijen en van elektronica. Denk maar aan de nakende doorbraak van elektrische auto’s.”

“Tot nu toe worden deze stoffen gedolven aan land, maar de vraag ernaar zal zodanig toenemen dat de voorraad niet volstaat. Vandaar dat de industrie zich nu meer en meer op de zeebodem richt. Onze studie van het WWF toont echter aan dat diepzeemijnbouw negatieve effecten heeft op de biodiversiteit en op het functioneren van ecosystemen. Zo dreigen we de problemen nog groter te maken in plaats van ze op te lossen. De oceaan speelt immers een belangrijke rol in de klimaatopwarming. Zo wordt er momenteel veel CO2 opgenomen door organismen die in de oceaan leven, zoals plankton.”

Koen Stuyck, woordvoerder van WWF. Beeld Wouter Maeckelberghe
Koen Stuyck, woordvoerder van WWF.Beeld Wouter Maeckelberghe

Vanwaar komt het gevaar?

“Op dit moment is de zeebodem een soort broedkamer voor allerlei soorten. Een rotsachtig gebied dat nog niet door de mens is aangetast. Als je dat gaat verstoren, bestaat er een grote kans dat je allerlei soorten in de problemen brengt. Denk maar aan zeeslakken, diepzeepaling of anemonen. Zo’n stofzuiger voor stenen vernietigt hun habitat. Terwijl zij gewend zijn aan de hoge druk op de zeebodem en niet zomaar kunnen stijgen. Ze zitten ‘gevangen’ in de diepte.”

“Als de tractors rondrijden, ontstaan er trouwens ook stofwolken die zich honderden kilometers kunnen verspreiden en giftige stoffen kunnen bevatten. Ze veroorzaken ook geluid en vibraties.”

Is er een andere oplossing?

“Ja, veel beter recycleren. We moeten zorgen dat afgedankte toestellen veel efficiënter worden ingezameld. Batterijen moeten ook langer meegaan dan nu. En als ze niet meer werken, moeten ze honderd procent recycleerbaar zijn.”

“U en ik kunnen ook ons steentje bijdragen. Door niet om de twee jaar een nieuwe gsm te kopen, bijvoorbeeld. Of door een deelauto te gebruiken, in plaats van een eigen exemplaar.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234