Zondag 22/09/2019

'De zee lijkt meer op een vuilnisbelt dan een surfspot'

De Duitse wereldkampioen windsurfen Florian Jung ligt wakker van de plasticsoep. Samen met

Stel je voor: een paradijselijk eiland in Indonesië. Strakblauwe hemel, parelwit strand en azuurblauwe zee. Je springt op je surfplank en belandt tussen de ronddrijvende plastic flessen, kapotte visnetten en ander afval. Het overkwam wereldkampioen windsurfen Florian Jung (32) vorig jaar in Bali. "Het was de ergste vervuiling die ik ooit gezien had. De golven waren perfect, maar het water was donkerbruin en er dreef overal rotzooi in. Het had meer weg van een vuilnisbelt dan van een surfspot. Na dat namiddagje surfen lag ik twee dagen ziek in bed. Toen heb ik beslist: hier wil ik iets aan doen", zegt Florian, Flo voor de vrienden.

Dus zette de Duitse surfer het afgelopen jaar een plan op poten om de vuile wateren in the picture te zetten. Met een catamaran zeilde hij in 72 dagen (van april tot juni) van Guadeloupe naar Frankrijk met tussenstops in de Maagdeneilanden, de Dominicaanse Republiek, Bermuda, de Azoren en Spanje. In totaal zo'n 9.500 kilometer. Aan boord zaten collega-surfers, milieuspecialisten, marinebiologen en een ervaren kapitein. Tijdens de tussenstops werd er natuurlijk gesurft en ook gedoken. Maar er waren ook workshops met de lokale bevolking om hen te tonen hoe mooi de oceaan is. En hoe belangrijk het is er goed voor te zorgen.

De volledige trip werd gefotografeerd en gefilmd. In december gaat de documentaire in première. De sensibiliseringstrip werd gefinancierd door sponsors. Via een goede vriend van Jung die voor L'Oréal werkt, kreeg beautymerk Biotherm lucht van het project. Zij werden hoofdsponsor en noemden de expeditie naar hun mannenlijn Aquapower.

Verder liet Jung zich sponsoren door firma's van navigatiesystemen, zeilkleding, duikuitrusting, satellieten en controlesystemen. Zo dichtte hij het financiële gat dat doorgaans gaapt tussen droom en daad.

Menselijk gedrag veranderen is geen sinecure, zeker niet als de gevolgen en de langetermijneffecten zo weinig zichtbaar zijn. Jung: "Als ik spreek over de vervuiling, zeggen veel vrienden: toon me eens foto's van de Atlantische plasticsoep: een drijvende vuilnisbelt ongeveer 46 keer zo groot als België. Tijdens onze zeiltocht voeren we er dwars doorheen.

"Maar de zee ziet er even blauw als overal. Het echte probleem zit ín het water. Dat drijft vol minuscule plastic brokjes. Op de boot hadden we een speciaal net waarmee we het water konden filteren. Ongelooflijk hoeveel plastic je al uit een klein beetje zeewater haalt.

"Volgens wetenschappelijke studies dwarrelen 5 triljoen plastic deeltjes in onze oceanen. Daarmee kun je de volledige kustlijn van alle landen ter wereld bedekken. Plankton eet dat plastic op en zo belandt het in onze voedselketen. En wat veel mensen niet weten, is dat plankton de belangrijkste leverancier van zuurstof is. Als de oceaan niet meer naar behoren werkt, hebben wij geen enkele overlevingskans meer", schetst Jung een pessimistisch beeld.

Hoe wil hij dit gigantische probleem dan oplossen? Daarvoor zal toch meer nodig zijn dan een documentairefilm? "Ik geloof niet dat je iemands gedrag kunt veranderen enkel door het probleem te tonen. Je moet méér doen. Je moet zorgen dat mensen gefascineerd worden door het onderwerp. Daarom toonden we vooral de schoonheid van de oceaan en de passie voor de sport. Die verhalen combineerden we met wetenschappelijke info, bijvoorbeeld over walvissen, koraalriffen of de klimaatopwarming."

Als topsporter vindt Jung het zijn taak om mensen van deze problemen bewust te maken. "De oceaan is het waard om voor te vechten. Ik doe dit niet enkel voor mezelf. Dit belangt iedereen aan, ook wie niet elke dag op het water staat. Het is ook voor de generaties na mij", zegt hij. Op de site van de zeiltrip staat het mooi geformuleerd: 'We did not inherit the earth from our ancestors. We borrow it from our children.'

Jaag je dromen na

Als professioneel surfer heeft Jung behoorlijk wat water miles, maar zeilervaring had hij amper. Waarom begon hij aan dit avontuur? Had hij nood aan een nieuwe uitdaging? "Wie altijd hetzelfde doet, kan zich niet echt ontwikkelen. Mijn levensmotto is een bekend spreekwoord: over twintig jaar heb je meer spijt van de dingen die je niet hebt gedaan dan van de dingen die je wel hebt gedaan. Verlaat je veilige haven en jaag je dromen na."

Toch moeten we van Jung geen carrièreswitch als zeiler verwachten. "De oceaan oversteken was voor mij persoonlijk een grote uitdaging. Van Bermuda tot de Azoren is zo'n 5.000 kilometer. Veertien dagen lang zie je niets anders dan zee. Nergens is er land in zicht. Op zo'n moment is de boot heel klein. Ik ben gewend elke dag te sporten en te bewegen, maar op de catamaran was daar geen plek voor. Bovendien ben je geen moment ontspannen. Je zeilt 24 uur per dag en er kan altijd iets misgaan. Dus was ik continu op mijn hoede. Soms werd ik midden in de nacht wakker, omdat ik droomde dat we een tanker geraakt hadden en spurtte ik naar boven. Het leven op een boot is helemaal anders. Je werkt heel nauw samen als team en je leeft volgens een ritme van 3 uur wacht en 6 uur rust."

Juist voor de zomer, op 7 juni, arriveerde het zeilteam in Marseille waar Jung nu woont. Als hij niet onderweg is, tenminste. Van juli tot november is hij als surfer sowieso niet thuis. "Doorgaans train ik heel intensief in het voorjaar, maar door de zeiltocht viel dat in het water. Twee maanden op een boot zitten, is alvast niet de beste voorbereiding voor het wedstrijdseizoen", zucht Jung.

Kantoor op zee

Meer dan andere sporten is surfen echt een levensstijl met bijpassende muziek, kapsels en outfits. "Ik weet dat veel mensen ons lui en onberekenbaar vinden. Onterecht. Als surfer ben je volledig afhankelijk van de elementen, dus moet je heel flexibel zijn. Wie een strakke agenda heeft, mist alle goede momenten op het water. Goede wind laat zich lastig plannen. Het grootste deel van mijn tijd zit ik op het water. Zoals iemand anders naar kantoor gaat, ga ik naar de zee."

Toch stond het niet in de sterren geschreven dat Florian een surfer zou worden. Hij groeide op in Saarbrücken, in Zuidoost-Duitsland vlakbij de Franse grens. De dichtstbijzijnde kust is de onze, op zo'n 5 uur rijden. Jung: "Eigenlijk heb ik mijn surfcarrière te danken aan mijn oom. Ik was eens bij hem op bezoek toen hij vroeg of ik wat pintjes uit de garage kon halen. Daar zag ik zijn surfboard liggen. Toen ik vroeg of ik die eens mocht proberen, zei hij: "Je mag hem hebben. Ik doe dat niet meer, veel te moeilijk."

Meer info op aquapower-expedition.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234