Maandag 30/01/2023

De XII zerken

Op woensdagochtend had de Britse taxichauffeur Derrick Bird nog een heleboel vijanden, te beginnen bij zijn tweelingbroer, die hem geen geld wou lenen. Tegen het einde van de dag had ‘Birdy’ geen vijand meer en richtte hij zijn wapen dan maar op toevallige voorbijgangers. Twaalf doden was de balans van een dagje mensen schieten.

Derrick Bird schoot en bleef schieten: kroniek van een waanzinnige dag in Cumbria

Ongeveer 48 uur eerder hadden de tweelingbroers ruzie gemaakt over geld. Het was geen ernstige ruzie maar ze maakte deel uit van een legpuzzel van gebeurtenissen die Derrick Bird uiteindelijk door het lint deden gaan. Hij zag er uit als een onopvallende taxichauffeur, maar inwendig waren de problemen - van een hoge belastingfactuur tot een vechtscheiding - gegist tot een wraakzuchtige, niets ontziende woede.

Gisteren werd duidelijk dat de dolle tocht van de 52-jarige man, die drieënhalf uur duurde en een bloedspoor van 40 kilometer door stadjes en dorpen in Cumbria trok, begonnen was als een methodische executie van mensen van wie hij één na één vond dat ze hem ooit onrecht hadden berokkend.

Het begon met zijn tweelingbroer, van wie hij “dag en nacht verschilde”, daarna kwam de notaris van de familie aan de beurt, later mogelijk ex-collega’s van Bird in de kerncentrale van Sellafield, waar hij ooit ontslagen was op verdenking van diefstal. Bird maaide zorgvuldig het leven van zijn doelwitten weg, want de psychologische druk in zijn geest had het kookpunt bereikt.

Verontrustend is vooral dat hij zijn mentale toestand tot op het laatst kon verbergen. Tot dinsdagavond, toen hij zijn collega-chauffeurs aan de taxiruimte van Whitehaven waarschuwde dat er een uitbarsting op til was, was hij nog altijd de ‘Birdy’ die in het postkantoor van zijn dorp 1 pond betaalde voor een doos melk van 85 pence en nooit wisselgeld aanvaardde. Hij was een man wiens enige gril een passie voor diepzeeduiken leek te zijn, en altijd zijn sjofele rijwoning in het dorp Rowrah, vijftien kilometer van Whitehaven, in liep om een pond te halen voor loterijtickets om geld in te zamelen voor de plaatselijke St Michael Church.

Minder dan 48 uur voor hij zijn twee geweren uit de kast haalde en twaalf mensen vermoordde, ging Bird kijken naar een motorcrosswedstrijd waaraan een buurman deelnam, want hij was gepassioneerd door motorsport. Hij sprong later binnen in de Hound Inn, een café aan de rand van Rowrah, waar hij een vaste klant was.

Michelle Haigh, 40, die het café al vier jaar uitbaat samen met haar partner Peter Foley, zegt: “Derrick was maandagavond in het café en was zijn gewone zelf. Hij dronk meestal een pint of twee, drie, babbelde en lachte wat met de mensen, en ging naar huis. Dat deed hij maandag ook. Hij was gewoon de normale Derrick.”

Foley, 44, vult aan: “Hij was een van de laatsten die maandagnacht door gingen. Het was het gewone ‘Good night Derrick’ en hij was weg, zoals altijd. Hij was gewoon een normale, sociale kerel.”

Wat Bird, die in Rowrah opgroeide en al sinds 1993 in hetzelfde huis woonde, zijn cafévrienden niet vertelde, was dat hij een paar uur eerder ruzie gemaakt had met zijn broer, een mecanicien en ook iemand die graag schoot, wiens boerderij met prachtige vergezichten op het Lake District een paar kilometer verderop in Lamplugh lag.

In een verklaring benadrukten de drie dochters van David Bird - Rachel, 28, Tracey, 26, en Katie, 19 - gisterenavond dat er “absoluut geen familievete” was tussen de broers. Ze zeiden ook dat “de pech van hun papa was dat hij zijn broer wilde helpen”.

Toch begrijpen we dat de relatie tussen de twee mannen verre van rimpelloos was. Een oud-leraar aan de gemeenteschool van Ehenside, die de broers samen in de klas had, beschreef de twee als ‘water en vuur’. David was de extraverte, sociale, Derrick de rustige, gereserveerde van de tweeling.

David Bird, een mecanicien en graafmachinebestuurder bij een lokale aannemer, verhuisde in 2002 naar High Trees Farm. Hij zou een paar geslaagde vastgoeddeals gesloten hebben, waaronder in 2004 samen met een plaatselijke projectontwikkelaar een ‘executive development’ van vier alleenstaande woningen op een aanpalend stuk land, die een aanzienlijke winst van 335.000 pond (400.000 euro) per woning opgebracht zou hebben.

Derrick was op financieel vlak een stuk minder succesvol dan zijn broer. De taxichauffeur, die in 1994 scheidde van zijn vrouw Linda, werkte altijd door in de kerstperiode, met als enige doel zijn jaarlijkse vakantie naar Thailand of de Rode Zee te kunnen betalen - twee toplocaties om zijn hobby, diepzeeduiken, te kunnen beoefenen. Een collega-taxichauffeur in Whitehaven zei gisteren dat Bird geklaagd had over een belastingfactuur die hij maar moeilijk kon betalen. Hij vreesde een rechtszaak die hem financieel aan de grond zou brengen.

De belastingdiensten weigeren te zeggen of er een onderzoek tegen Bird liep, maar het is best denkbaar dat de ‘hulp’ die hij maandag vroeg aan zijn broer een lening betrof die Bird moest behoeden voor de financiële ondergang. Familieleden verwierpen suggesties dat er een apart dispuut bestond over het testament van Mary Bird, de zieke moeder van de tweeling en hun oudere broer Brian, 59, die ook in Lamplugh woont.

Twee weken eerder was Bird grootvader geworden, want zijn oudste zoon Graeme en diens vrouw Victoria hadden een zoontje gekregen, Layton. Maar in plaats van gelukkig te zijn werd het bestaan van Bird overschaduwd door vragen over geld - en rechtvaardigheid.

Hij mopperde privé over de toenemende gewoonte van taxichauffeurs op de taxistandplaats in Duke Street in Whitehaven om voor te steken en mensen op te pikken terwijl ze achter in de rij staan. Er werd officieel klacht ingediend tegen die praktijk bij de gemeenteraad van Copeland, maar Bird was niet een van de ondertekenaars.

Mark Cooper, 45, een collega-taxichauffeur, zegt dat het probleem al maanden aansleepte, maar vooral Bird ergerde zich eraan. “Het was al weken en maanden bezig, iedereen doet het. Maar door die financiële problemen, en het feit dat zijn moeder ziek was, kon hij er duidelijk moeilijk tegen.”

De mate waarin Bird psychologisch leed werd gisterenavond duidelijk, toen aan het licht kwam dat hij wellicht al jaren aan zelfverminking deed. Uit de autopsie van Bird zou gebleken zijn dat hij zichzelf regelmatig verwondde.

Ironisch genoeg was een van de weinige zichtbare tekenen dat Birds gedrag problematisch werd een daad van generositeit. Dinsdagmiddag ging hij naar het huis van Graeme, 28, in Cleator Moor, ongeveer zeven kilometer van zijn huis, en daar gaf hij zijn zoon een niet nader gespecificeerd maar omvangrijk bedrag, “voor de baby”. Het was misschien de eerste zet van de taxichauffeur in zijn plan om een rekening te vereffenen.

In de loop van de volgende uren vermoordde hij zijn broer en reed hij in het ochtendgloren naar Frizington, waar de notaris van de familie, Kevin Commons, woonde. Het getuigt van de grote verwevenheid van het maatschappelijke leven in de streek dat de vrouw die Bird woensdag om half zes ’s ochtends opmerkte buiten - vermoedelijk maar een paar tellen nadat hij Commons vermoord had op de oprit - met Bird op school had gezeten.

Iris Carruthers (49): “Ik was de honden aan het uitlaten toen ik Derrick met zijn taxi zag wegrijden van de boerderij van Kevin. Hij had het raampje naar beneden gedraaid en dus riep ik: ‘Hallo, alles in orde?’ Maar hij antwoordde niet. Hij bevond zich in een andere wereld, hij leek wel verdoofd. Ik ging ervan uit dat hij iemand met zijn taxi afgezet had. Ik was er kapot van toen ik het nieuws hoorde.”

Tim Frost, een collega van Commons, bevestigde gisteren dat de notaris goed bevriend was met David Bird. Er lagen ook vele brieven van de notaris op de vensterbank in Derricks huis. Mogelijk hadden die te maken met een schadevergoeding die hij geëist had voor verwondingen die hij had opgelopen toen een minderjarige passagier hem in 2007 aanviel.

Met bijna robotachtige efficiëntie had Derrick Bird zijn tweede moord gepleegd en hij maakte zich op om zich van enkele ‘vijanden’ te ontdoen. Darren Rewcastle, een van de drie taxichauffeurs met wie Bird dinsdagavond naar verluidt ruzie had gemaakt omdat ze voorstaken, was het volgende slachtoffer. Hij was onherkenbaar door de vele schotwonden.

Charles Brett, klinisch directeur van de spoedafdeling van de West Cumberland Hospital in Whitehaven, verstrekte het ijzingwekkende detail dat ten minste vijf slachtoffers in het gezicht geschoten waren. “Het lijkt erop dat Bird op ooghoogte uit het autovenster geschoten heeft. Het is duidelijk dat hij richtte op het hoofd en het gezicht.”

In juli 1990 was Bird zijn baan kwijt geraakt als schrijnwerker bij BNFL in Sellafield, veruit de grootste werkgever in de streek. Volgens de politie was dat het gevolg van “een relatief kleine diefstal”. Hij kreeg een voorwaardelijke gevangenisstraf van twaalf maanden.

Woensdag, nadat hij Whitehaven verlaten had, reed hij via veel omwegen naar het gehucht Wilton. Hij parkeerde voor het huis van Jimmy en Jennifer Jackson. Bird vermoordde Jennifer toen ze buiten kwam, draaide vervolgens zijn auto om om Jimmy neer te schieten. Een koppel waarmee die op straat had staan praten, liet hij ongemoeid. Jackson werkte als veiligheidsagent in Sellafield op het moment dat Bird ontslagen werd, maar het bedrijf benadrukte gisteren dat het geen weet heeft van een verband tussen beide mannen.

Wat wellicht nooit geweten zal zijn, is wanneer Derrick Bird op het punt kwam dat hij ging afwijken van zijn plan - de bewuste jacht op een lijst doelwitten - om zijn haat willekeurig te richten op een fietser, een vrouw die catalogi bezorgde en een vastgoedagent.

Toen hij zichzelf van het leven beroofde rond 1 uur ’s middags was de methode van Bird omgeslagen in complete waanzin. De rugbyminnende boer Garry Purdham, vrijgezel Jane Robinson, de voormalige scheepsbouwer Michael Pike, de moeder van twee kinderen Susan Hughes, mollenvanger Isaac Dixon, vastgoedagent James Clark - allen betaalden de ultieme prijs omdat ze toevallig Bird op hun weg vonden.

Naarmate het grootste moordonderzoek ooit in de geschiedenis van Cumbria begon te zoeken naar de redenen voor het gedrag van Bird, deed één stem moeite om gehoord te worden. Mary Bird, die kanker heeft, had maar één vraag. Joy Ryan, een nicht van de gebroeders-Bird, zei: “Ze kan het gewoon niet vatten. Ze bleef maar herhalen dat ze met hen wil praten, ze wilde met haar zonen praten.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234