Maandag 16/05/2022

De X1-dossiers: wat er nog niet werd onderzocht

Morgen vindt in Brussel een coördinatievergadering plaats met alle magistraten die belast zijn met onderzoeken waarin Regina Louf als getuige informatie verschafte. De magistraten zullen afspraken maken over de nog te verrichten onderzoeksdaden in verschillende dossiers van kindermoorden. Heeft de Vlaamse pers Regina Louf allang knettergek verklaard, dan lijken de bevoegde magistraten daar tot vandaag anders over te denken.

BRUSSEL.

EIGEN BERICHTGEVING

Indien Regina Louf werkelijk de mythomane is die de Vlaamse pers van haar maakt, dan verdient ze een plaats in het Guinness Book of World Records. In de nasleep van de zaak-Dutroux zijn er enkele precedenten van getuigen die het gerecht in de richting van bepaalde pistes stuurden en achteraf nep bleken. De bekendste onder hen is Olivier Trusgnach. Hij leek even een regeringscrisis te ontketenen met zijn verklaringen over vice-premier Elio Di Rupo. Na drie verhoren viel Trusgnach al door de mand. De veroordeelde pedofiel Jean-Paul Raemaekers pakte het vakkundiger aan. Geholpen door enkele illustere vrienden die hem geografische plannetjes toestopten, wist hij het parket van Neufchâteau ervan te overtuigen dat er kinderlijken begraven lagen op een oud mijnterrein in Jumet. Achteraf bleek dat 'getuige' Raemaekers al na anderhalve maand was ontmaskerd. Regina Louf houdt het nu al bijna anderhalf jaar lang vol. Ze werd inmiddels al meer dan twintig keer verhoord, er zijn honderden verificaties verricht.

Ten opzichte van Trusgnach en Raemaekers heeft Louf het voordeel dat ze maandenlang anoniem getuigde, als X1. Daardoor droeg ze geen enkele verantwoordelijkheid voor de consequenties van haar verklaringen en beperkte ze de bewegingsruimte van speurders. Zonder haar toestemming kon men geen familieleden of jeugdvriend(inn)en verhoren om bepaalde delen van haar verklaringen na te trekken. Nu Louf afstand heeft gedaan van het X-statuut, kan dat wel.

Het opgeven van de anonimiteit heeft echter niets veranderd aan de rol die Louf als getuige in vier dossiers van kindermoord vervult. Of het nu gaat om de onderzoeksrechters Vandermeersch (Brussel) en Vyncke (Antwerpen) of de substituten Meire (Brussel) en De Rouck (Gent), allen gaven zij de voorbije weken te kennen dat zij niet anders kunnen dan "de X1-piste te blijven volgen". Allen stellen zij onderzoeksdaden in het vooruitzicht om het relaas van Louf over de moorden op Christine Van Hees, Katrien De Cuyper, Hanim Ayse Mazibas, Carine Dellaert en V. verder na te trekken.

Minder duidelijk is de positie van onderzoeksrechter Langlois in Neufchâteau. Hij leidt de "moeder" van alle op verklaringen van Regina Louf gebaseerde onderzoeken: dossier 96/109. Dat is de vergaarbak van alle X-getuigenissen. Langlois gelastte vorige zomer een 'herlezing' van dit dossier. Dit initiatief is erop gericht na te gaan in welke omstandigheden Louf tot haar verklaringen kwam en te speuren naar contradicties. Hoewel ze kadert in dossier 96/109, kan de herlezing implicaties hebben voor de overige onderzoeken, bijvoorbeeld indien daaruit zou blijken dat Louf knettergek is. Maar dat is alvast niet de (in dossier 96/109 opgenomen) conclusie van een college van psychiatrische experts, na een maandenlang onderzoek van Louf.

Volgens de laatste berichten is de herlezing zo goed als voltooid en legt ze inderdaad een hypotheek op bepaalde verklaringen van Louf. Toch gaven al minstens twee van de vier met concrete onderzoeken naar kindermoord belaste magistraten te kennen dat zij geen boodschap hebben aan een herlezing - niet in het minst omdat die is uitgevoerd door rijkswachters die in een openlijke strijd verwikkeld zijn met hun collega's die Louf maandenlang verhoorden.

Het relatieve belang van de 'herlezing' blijkt het meest uit het onderzoek naar de moord op Christine Van Hees (13 februari 1984, Oudergem). Louf verklaarde hierover begin november 1996 dat Marc Dutroux en Michel Nihoul erbij betrokken waren en gaf een indrukwekkende reeks details over de locatie en de aan Van Hees toegebrachte verwondingen. De 'herlezing' zou nu aantonen dat de ondervragers van Louf op een gegeven moment hebben "geholpen" bij het beantwoorden van vragen. Wat er niet bij wordt verteld, is dat X1 de verklaringen over de moord op Christine Van Hees aflegde op een ogenblik dat de speurders nog geen inzage hadden in het oude dossier, en dus onmogelijk konden weten wat ze de vrouw eventueel moesten influisteren.

Ook werd ontdekt dat Regina Louf - althans volgens het aanwezigheidsregister - op de dag van de moord (13 februari 1984) op de schoolbanken zat. Of dit register niet kan zijn vervalst, is niet nagetrokken. Voorts bleek dat Louf op een aantal evidente vragen over Van Hees foute antwoorden gaf. Al kan ook dat weer voer zijn voor een pittige discussie. Een goed voorbeeld is de fiets van Christine Van Hees. Louf begon tijdens haar verhoren spontaan te praten over een fiets. Voor een in Brussel wonend meisje van 16 is het helemaal niet evident dat ze een fiets bezit. Louf had het dus correct. Nee, zeggen de herlezers: Louf had de kleur van de fiets fout.

Zeven maanden lang zijn Brusselse BOB'ers in de weer geweest met dit soort details. In afwachting werd er nauwelijks nog gewerkt aan het dossier-Van Hees zelf. In de optiek van de huidige onderzoeksrechter Damien Vandermeersch is dat nochtans de kortste weg naar opheldering van de moord. Hij wil in de eerste plaats zoeken naar daders en niet naar foutjes in een getuigenis. Alleen al het feit dat Louf Dutroux en Nihoul noemt en in het oude gerechtelijke onderzoek (1984-1996) tal van verwijzingen opduiken naar dit duo maakt van Louf onmiskenbaar een belangrijke getuige - ongeacht de kleur van de fiets.

In het dossier-Van Hees is nog een berg werk te verzetten. Er moeten nog getuigen worden verhoord die in 1984 de schaatsbaan Poseidon in Brussel bezochten. Zowel Christine Van Hees als Marc Dutroux kwamen er in die periode vaak. Ook rond de destijds door Michel Nihoul geleide vrije zender Radio Activité is nog werk op de plank: ook daar kwam Christine Van Hees in de maanden voor haar dood vaak. Het spoor naar de Dolo is nog niet ten volle geëxploiteerd. Van twee door Louf aangeduide mededaders zijn enkel de namen bekend en is er verder nagenoeg niets onderzocht. De precieze rol van een medewerker van Radio Activité die in 1984 de toenmalige onderzoekers met valse verklaringen in de richting van enkele Brusselse punks stuurde, is nooit uitgeklaard. Een verklaring voor het feit dat Regina Louf een exacte beschrijving kon geven van de locatie is er nog steeds niet. Hetzelfde geldt voor de vroegere adressen van verdachten die ze aanwees, de interieurs die ze beschreef en de lugubere details die ze bleek te kennen over de wijze waarop het slachtoffer is vermoord. En tot slot: Dutroux en Nihoul zijn nooit verhoord.

In het tweede 'Brusselse luik' is zelfs de meest voor de hand liggende onderzoeksdaad nog niet gesteld. Louf herkende het in 1988 vermoorde Turkse meisje Hanim Mazibas wel op foto, maar werd daarover nooit verhoord.

De moord op Carine Dellaert dan. Het 16-jarige meisje uit Gent verdween op 30 augustus 1992 en werd drie jaar later vermoord teruggevonden in een beerput even buiten Gent. Volgens Louf heeft dit meisje nog een jaar meegedraaid in een netwerk van kinderprostitutie. Op 25 oktober 1996 beschreef ze tijdens een verhoor dat haar vriendin "Clo" stierf tijdens een bevalling en haalde ze Carine Dellaert uit een stapel twintig foto's van tienermeisjes. Later bleek uit het autopsieverslag dat het meisje inderdaad kort voor haar dood hoogzwanger was en bevallen is. Geen enkele van de familieleden van Carine Dellaert is daar ooit van op de hoogte gebracht, waarbij dan meteen de vraag rijst hoe Regina Louf het kon weten. In diverse verklaringen over kindermoorden heeft Louf het over scheermesjes, het "favoriete attribuut" van de daders. In de aalput werden behalve het lijk van Carine Dellaert ook scheermesjes aangetroffen. Nog intrigerender is het feit dat er tot op heden geen verklaring is gekomen voor het feit dat de man die X1 op 25 oktober 1996 aanduidt als de "pooier" van Clo ook opduikt in het oude dossier van het Gentse parket. Ook bij Loufs getuigenis over deze moord plaatst de 'herlezing' naar verluidt een hoop vraagtekens. Louf blijkt bijvoorbeeld niets af te weten van de hobby's van haar "beste vriendin". Dat brengt de 'herlezers' tot de conclusie dat de "Clo" waar Louf het tijdens haar verhoren over heeft iemand anders moet zijn geweest. Waarmee de vragen over de bevalling, de scheermesjes en de pooier zonder antwoord blijven. Rond de dood van V., eveneens uit Gent, is nog geen enkele verificatie verricht. Volgens de overlijdensakte stierf het meisje aan kanker. Volgens Louf is het document vervalst door artsen die zelf tot het netwerk behoren. De speurders stelden destijds voor het lijk van V. op te graven, maar dat kan enkel na de opening van een nieuw gerechtelijk onderzoek. Het Gentse parket acht het bestaan van niet meer dan een verklaring van Louf een onvoldoende sterke grond om daartoe over te gaan - wat ergens ook begrijpelijk is.

Rond de 'bekentenis' die Louf vorig jaar deed over de moord op Katrien De Cuyper (Brasschaat, 1991) is het aantal vragen andermaal groter dan de antwoorden. Tijdens een verhoor legde Louf uit dat het meisje was gewurgd - wat overeenstemde met de bevindingen in het autopsieverslag. De beschrijving die Louf tijdens een verhoor opgaf van het kasteel waar de moord volgens haar plaatsvond, was bijzonder precies. In Antwerpen is maandenlang verder gezocht in de door Louf aangegeven richting. Vooralsnog zonder concrete resultaten.

Een aannemelijke verklaring voor al deze toevalligheden kon het gerecht tot vandaag niet geven. Om België te bevrijden van de prangende vraag over de geloofwaardigheid van X1 is dus nog werk aan de winkel.Annemie Bulté

Douglas De Coninck

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234