Woensdag 01/02/2023

'De wreedste week van mijn leven. En de meest fantastische'

Nergens slaat de wet van de sterkste zo hard toe als op de Antwerpse Modeacademie. Van de 67 studenten die 4 jaar geleden aan de start verschenen, zijn er nog 7 in de running. De rest struikelde onderweg over de kosten, de inspanning of een gebrek aan talent. En-Ya Vandenhende (22) is een van de twee Belgische overlevers. De Morgen stapte mee met haar in de ratrace, de laatste week die vanavond moet culmineren in 5 minuten pure magie op de catwalk.

Nog zes dagen

'Twijfelen, proberen, mislukken. Opnieuw beginnen.'

En-Ya Vandenhende dartelt rusteloos door haar kot annex atelier. Gemillimeterd kopje, de wenkbrauwen feller aangezet. Nagels afgebeten tot op het vlees. Kopspelden en pailletten glinsteren onder haar blote voeten tussen de kieren van de plankenvloer. Ze heeft net haar 'pas' achter de rug, de laatste kans om de 12 silhouetten waar ze een jaar aan heeft gewerkt te tonen aan de docenten van de Academie. Over 6 dagen moet haar collectie de blikken van een internationale jury kunnen trotseren. "Tijdens zo'n pasbeurt met modellen wordt duidelijk of wat je thuis op papier en op een pop hebt gesimuleerd echt werkt. Dat kan veel beter uitdraaien dan je je had voorgesteld, of net omgekeerd. Het is vooral een confrontatie met jezelf."

Ze steekt een sigaret op - er zullen er nog talloze volgen - en trekt een bedenkelijk gezicht. "Daar stond ik dan met elastieken benen tegenover al die belangrijke koppen, met Walter (Van Beirendonck, SVL) in het midden. 'We willen je wel applaus geven', zei hij, 'maar we kunnen niet. Omdat het nog niet klaar is.'"

Een zucht, nog een trek van haar sigaret. "Ik ben teleurgesteld in mezelf. De pas zou de laatste push moeten zijn, maar ik stond er niet. Ik ben druk en chaotisch, op elk moment kan ik de creatieve kraan opendraaien. Maar een strakke planning volgen, dat lukt niet. Er moet nog veel afgewerkt worden en ik blijf twijfelen, proberen, mislukken, opnieuw beginnen."

Ze veert op, trekt een hanger uit het volgeladen kledingrek en verwijdert de beschermhoes van een klassieke jurk in zwart en beige, die vernuftig overgaat in een smokingjas. "Ik heb dit stuk 3 keer gemaakt, telkens in een andere stof. Toen zat het pas goed. Het is niet omdat je afstudeert dat je opeens perfect weet hoe je een collectie moet maken. Het blijft trial-and-error."

Het is de wreedste week van haar leven, zegt ze. "En de meest fantastische. Vorige week heb ik in het midden van de nacht op een uur tijd een volledig stuk gemaakt. Dan trek ik daar mijn hoogste hakken onder aan, sta voor de spiegel en denk: ja, dit is het! Super is dat."

Of we de schoenen willen zien die ze aan het maken is? "Om de 6 uur giet ik een nieuw paar." In haar keukentje, zo blijkt, waar hakken en zolen in zwarte epoxy langzaam uitharden in gipsen mallen. "Ik heb ze bij de pas nog niet kunnen tonen. Dat maakt geen goede indruk." Ze werpt een goedkeurende blik op de componenten die over 6 dagen 12 paar schoenen moeten zijn. "Op de show zullen ze er staan. Helemaal zelfgemaakt."

Nog drie dagen

'Ik wil niet weten hoe diep mijn bankrekening in het rood staat.'

Er is een bommetje van stof, lint en garen ontploft in En-Ya's atelier. Een beknabbeld koekje ligt achteloos naast het model voor een broek in ongebleekt katoen, een half kopje koffie verkeerd wordt koud tussen een stapel patronen op de snijtafel. Een paspop draagt een halve perfecto in wol. De andere helft, in geperforeerd leer, gaat door de ranke vingers van haar Roemeense assistente Ginny, zelf een product van de Academie. Ze overleggen in een mengelmoes van Engels en Nederlands over de aanzet van een mouw. Met de hand of met de machine? "Als het maar vlekkeloos is." Met ragfijne steekjes zet Ginny het jasje in elkaar. "Voor de couture touch."

De vete met En-Ya's bejaarde onderbuurman heeft een nieuwe hoogtepunt bereikt. "Die man is gevoelig aan alles. Voetstappen. Mijn naaimachine. Nachtwerk. Hij dreigt al een jaar met de politie. Nog een paar dagen, en hij is er ook vanaf. "

De vrouw van het breiwerk belt om te zeggen dat ze de stukken vanavond kan ophalen. Een sms van de naaister: "Alles komt goed." Opnieuw telefoon: even checken hoe het gaat met het portfolio, haar vriend doet de lay-out. "Mode gaat niet om naaien en stikken, het is 50.000 dingen tegelijk doen, een klein team coördineren", blaast En-Ya, meetlint rond de nek, terwijl ze een tweedehandse leren broek uit elkaar haalt. "Dit wordt een voering."

Het is een publiek geheim: niemand kan het alleen. "Sommige studenten werken met 3 assistenten en 2 naaisters. Creatief worden we tot het uiterste gedreven, technisch zijn we geen cracks." Lachje. "De cursus snit en naad die ik als 14-jarige heb gevolgd, komt goed van pas. Ach, ik doe het ook gewoon heel graag."

De collectie tassen, portefeuilles en riemen zit netjes opgeborgen in zakken. Made in Marokko. "Je kunt ook naar China, maar dat is zo'n gedoe. Je moet prototypes heen en weer sturen en je betaalt een pak invoerrechten." Ze toont een stuk stof van minuscule zwarte metalen lovertjes. "Net een maliënkolder! Komt uit Hongkong. Ik wilde absoluut de zwarte versie, die hadden ze nergens anders. Dat is dodgy hoor, een paar 100 euro overschrijven op een Chinese rekening en niet weten of er iets terugkomt. Ik heb met heel goede materialen gewerkt: wol met kasjmier, lamsleer met speciale coating, knopen uit hoorn. Je maakt het zo duur als je zelf wilt. Het is als knippen met een botte of met een scherpe schaar."

De rekening loopt op: 150 euro voor een fotoshoot, 20 euro voor elk studentje dat een halfuur als model komt opdraven bij de pas, een veelvoud voor de professionals die de show lopen. "Ik wil niet weten hoe diep mijn bankrekening in het rood staat. Na 3 maanden zat ik al aan 10.000 euro. Ik kom uit een heel gewoon gezin, mijn moeder werkt als verkoopster en mijn vader in een drukkerij. Hij werkt soms 's nachts om dit allemaal te betalen. Ik ken de waarde van geld heel goed."

De bel gaat. En-Ya's ouders zijn uit Sint-Niklaas afgezakt om de ploeg te versterken. "I brought some koffiekoeken! En ik heb geen vingertoppen meer!", roept haar moeder terwijl ze de zwarte jurk overhandigt waar ze dagen aan genaaid heeft, het sluitstuk van de collectie. Papa doet de afwas - modestudenten zijn ook maar studenten - mama aan peptalk. "Eyes on the prize!"

De schoenen doen moeilijk. Speciale epoxylijm en zware klemmen hebben er niet voor gezorgd dat de transparante bandjes aan de zolen blijven zitten. De zware middelen worden bovengehaald: industriële Tec 7-lijm. Een klus voor papa. "Ik vraag mij af wat ik zelf na donderdag ga doen", knipoogt haar moeder. "Verdikken, hoop ik."

Nog één dag

'Fuck! Shit!'

Vrachtwagens vol materiaal denderen over de kasseien van de Waagnatie, de hangar naast de Schelde waar de Academie elk jaar showt. Slechts enkele van de lange rijen kledingrekken zijn al gevuld met stuks van studenten uit de eerste jaren, op de achtergrond wordt nog stevig aan het decor geboord en gezaagd. Het volk druppelt binnen: 3 dames - oude rotten zou een belediging zijn - die sinds jaar en dag instaan voor de make-up. "Het is nog wreed rustig."

"Fuck! Shit! Ik heb het totaal onderschat! Het is begonnen, ik heb de creeps." En-Ya eet een peer terwijl ze een sigaret rookt: "Multitasking." Ze spuwt haar gal tegen Fred, "mijn maat, mijn schouder", die zich opwindt omdat de fotoalbums waaruit ze modellen moeten kiezen voor hun defilé er nog niet zijn. "Ik heb geen tijd om die hier te verspillen."

Een kwartier later zijn de boeken daar. "De vleeskeuring begint", lacht En-Ya. "Goeie kop, schoon lijf, juiste maten: dat moet je hebben." Het is een vreemd gezicht, 5 mensen die meisjes van amper 16 selecteren op basis van hun heupomtrek. "86 centimeter? Dat is onmogelijk. 94 centimeter?" Er gaat een wenkbrauw afkeurend de hoogte in. Ze bladeren verder. "Te klein, lijkt op een kerel, rotkarakter. Aha. Zij is vorig jaar speciaal voor mij flauwgevallen", klinkt het sarcastisch.

En-Ya heeft een paar zwarte meisjes nodig. "Mijn collectie is een schaduwspel, de eerste modellen moeten donker zijn zodat je alleen silhouetten ziet. Dan komt er meer licht, schakeringen, van grijs en wit naar huidskleur." De meisjes zullen opkomen op de tonen van de Canadese band Suuns. "Die heb ik na een optreden aangesproken, of ze muziek voor mij wilden maken. Op basis van mijn schetsen en moodboards hebben ze mij een nummer van 5 minuten bezorgd."

Voor de eerste keer zeggen mensen haar dat ze zin hebben om haar stukken aan te trekken. "Dat is nieuw voor mij. Deze keer gebruik ik klassieke referenties: stoffen voor mannen, de pure esthetiek van een kledingstuk. Ik heb al met polyester gewerkt, met sciencefictionfilms, dansers van het Ballet van Vlaanderen op pointes het podium opgestuurd. Draagbaarheidsfactor nul. Al die collecties liggen bestoft in een kelderkast. Deze keer wil ik niet dat het stukken zijn die je vergeet. Ik wil voorkomen dat het hier eindigt. Dat dit niet mijn laatste collectie is, maar de eerste."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234