Zaterdag 04/12/2021

De wraak van Misrata

Ex-rebellen uit Misrata hebben in Sirte, de geboorteplaats van Muammar Kadhafi, wraak genomen. Tientallen mensen zijn geëxecuteerd, en de stad is grondig verwoest en geplunderd. 'Het is duidelijk dat er eenheden zijn die ontsnappen aan de controle van de nieuwe autoriteiten.'

Het is niet moeilijk te raden wat er achter het Mahari-hotel is gebeurd. De lijken liggen over de hele lengte van het gazon aan het strand. Sommigen dragen ziekenhuisverbanden, van anderen zijn de handen op de rug gebonden. Allemaal zijn ze doodgeschoten, een dag of vier geleden afgaande op de staat van ontbinding. Het kan bijna niet anders dan dat ze geëxecuteerd zijn door rebellen uit Misrata.

"Als dit bevestigd wordt, is het zonder twijfel het ergste wat we gezien hebben van de kant van de rebellen", zegt Peter Bouckaert van Human Rights Watch. "De lijken liggen allemaal op een rij achter het hotel en er zijn geen tekenen dat hier een gevecht heeft plaatsgevonden."

Over de daders bestaat ook weinig twijfel. Ze hebben hun visitekaartje achtergelaten. De muren staan vol met graffiti van de Tijgerbrigade uit Misrata. Het Mahari-hotel, aan de rand van Sirte, was al sinds begin oktober in handen van de Tijgerbrigade. Minder duidelijk is wie de doden zijn. Volgens Faraj al-Hamali (43), die in het restaurant van het hotel werkte, lagen er minstens tachtig lijken. Op zondag telde Human Rights Watch er 53; gisteren waren vrijwilligers uit Sirte het laatste dozijn aan het verwijderen. "De rebellen zijn erger dan Kadhafi", zegt Faraj door zijn mondmasker. "Ze hebben alles verwoest in Sirte. Waar moeten wij nu leven?" Dit, zegt hij, "is de wraak van Misrata."

In de kapotgeschoten en onder water gelopen hoofdstraat staat een jongeman met een rode capuchon. Hij heeft de pech dat zijn achternaam Kadhafi is. "Mijn broers en ik waren de laatsten om Sirte te verlaten en we zijn als eersten teruggekomen," zegt hij. "Waar moeten we anders naartoe? We zaten in tenten in de woestijn." Op de tweede dag kwam Mohammed Kadhafi rebellen uit Misrata tegen. Die zijn makkelijk te herkennen omdat ze al hun voertuigen zwart hebben geschilderd. "Toen ik mijn naam zei hebben ze me in het water gegooid en afgeranseld. Ze hebben mij een dag vastgehouden tot een rebel uit Benghazi het voor mij opnam."

Een groepje rebellen komt aanslenteren door de lege straat. Ze komen uit Ajdabiya en Brega in het oosten. Het is hun job om de burgers van Sirte te beschermen, zeggen ze. "We hebben de collega's uit Misrata gevraagd om wat zachter om te springen met de burgers. Maar Sirte wordt nu grotendeels gecontroleerd door rebellen uit het oosten en uit Sirte zelf. Er zijn nog maar een paar eenheden uit Misrata. Het komt wel goed", zegt Hathiya Ali Salin Jadren.

De 27-jarige Sadik Ahmed Mohammed, in een shirt met Miami erop, wil het best geloven. "Maar 's nachts komen die van Misrata terug. Ze rijden al schietend door de straten", zegt hij op een straathoek in zijn verwoeste buurt.

'Slechte rebellen'

Beetje bij beetje sijpelen de burgers terug de stad in. Maar de meesten komen alleen om wat huisraad te redden. "Er is geen water of elektriciteit maar vooral: er is geen veiligheid", zegt Mohammed. "We zijn allemaal bang van de rebellen van Misrata. De Nationale Overgangsraad moet hen dringend de wapens afnemen."

In een van de weinige min of meer intacte gebouwen in Sirte zitten Salah Al-Baida en Adil Nasr achter een groot bureau. Al Baida en Nasr zijn de chef en de nummer twee van de Sirte-brigade, rebellen uit Kadhafi's bolwerk. Eerst vertellen ze het gebruikelijke verhaal: "We zijn allemaal Libiërs nu." De verwoesting is het gevolg van de gevechten, zeggen ze, en wat er in het hotel is gebeurd, dat weten ze niet. Dan, voorzichtig: "De rebellen uit Misrata hebben vreselijke dingen gedaan maar we nemen het hen niet kwalijk: zij hebben erg geleden onder het beleg door de Kadhafi-troepen."

Maar dan laat Nasr zich gaan. "Ik heb zelf maanden meegevochten in Misrata. Mijn broer in Sirte is gearresteerd omdat ze daar waren achtergekomen. We hebben niets meer van hem gehoord. En nu kunnen we niet eens onze families terugbrengen. De rebellen van Misrata hebben hele straten verwoest. Mijn eigen huis is verwoest."

De Nationale Overgangsraad moet iets doen voor Sirte, zegt hij. "Er zijn slechte rebellen, dieven. Ze hebben hier alles meegenomen, van de kleinste auto tot de vuilniswagens. We moeten helemaal van nul opnieuw beginnen."

Ze hebben het probleem besproken met de militaire raad van Misrata, zegt chef Al-Baida, maar daar zeiden ze dat ze zelf geen controle hebben over de troepen. "Met Kadhafi en zijn troepen mogen ze doen wat ze willen", zegt Nasr, "maar als de rebellen op dezelfde manier tekeergaan als de Kadhafi-soldaten, dan is de revolutie voor niets geweest."

Peter Bouckaert hoopt dat het om een eenmalig incident gaat. "We weten dat dit niet de bedoeling is van de nieuwe autoriteiten, maar het is duidelijk dat er eenheden zijn die geheel aan hun controle ontsnappen. De rebellen van Misrata hebben eerder al beslist dat de zwarte inwoners van Tawargha niet mogen terugkeren. Dit is strijdig met de internationale verplichtingen van de Nationale Overgangsraad. De mensen van Sirte zijn boos. De NTC moet nu bewijzen dat deze oorlog ook voor hen is uitgevochten en dat dit niet het begin is van massale wraaknemingen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234