Donderdag 19/05/2022

De wraak van het Mechelse parket

In maart prijkte haar foto op haast alle voorpagina's. De arme moeder van drie kinderen die acht dagen in de cel had gezeten vanwege een betwisting over een taxirit van 200 frank. Het Mechelse parket moest met de billen bloot. Zo'n blunder, dat was al lange tijd niet meer vertoond. Maar nu bleek die Viviane Avonds dan toch niet zo'n onschuldig huisvrouwtje te zijn. Sinds vorige week zit ze opnieuw in de cel. Het Mechelse parket ontmaskerde haar als leidster van een bende criminelen die op het punt stond een roofoverval te plegen op miljonair Mille in Elewijt. De Morgen trok op onderzoek en vond mijnheer Mille. Op het kerkhof. Daar ligt hij al vijftien jaar. Viviane Avonds en het Mechelse parket: the sequel.

DOUGLAS DE CONINCK

Tot kwart voor vier gisterennamiddag verkeerde het Mechelse parket nog in de rotsvaste overtuiging dat er in de Broekstraat te Elewijt een gepensioneerde autohandelaar met de naam 'Mille' woont die in zijn woning een kluis heeft met vijf miljoen frank aan baar geld erin. Kwart voor vier was het tijdstip waarop wij belden.

De heer Mille, zo meldde Gazet van Antwerpen vorige zaterdag, was het mikpunt van Viviane Avonds en haar kornuiten: 'Zij heeft bekend het brein te zijn achter een plan om een ex-handelaar in tweedehandvoertuigen te beroven (...). Het toekomstige slachtoffer luistert naar de naam Mille. De ex-echtgenoot van Avonds had ooit nog bij Mille gewerkt. Van hem wist Viviane dat hij er warmpjes inzat. Op het moment dat ze er zo goed als zeker van was dat er in de kluis in de woning aan de Broekstraat 'minstens vijf miljoen' te rapen viel, begon ze op criminele plannen te broeden.' Tijdens het weekend bevestigde de Mechelse procureur Van Den Sande het spectaculaire nieuws. Viviane Avonds, de arme vrouw die in maart acht dagen in de cel doorbracht vanwege die onbetaalde - en naar later bleek toch betaalde - taxirit van 200 frank, was nu aan het scheiden en had sinds kort een relatie met een twintigjarige Turk uit Schaarbeek die in Antwerpen twee kledingzaken bezit. En dat, meldt Gazet van Antwerpen: '... kwam haar goed van pas om medeplichtigen te zoeken. In totaal ronselden beiden vier andere jonge Turken, onder wie twee minderjarigen. Om de zaak te vergemakkelijken voerde het zestal eerst enkele verkenningen rond de woning van Mille uit. Maar een van de bendeleden kreeg wroeging en kaartte de zaak bij de politie aan. Viviane Avonds werd enkele dagen geleden gearresteerd. De raadkamer heeft ondertussen besloten dat ze minstens één maand in voorlopige hechtenis blijft. De verdachte is in de vrouwenafdeling van de Antwerpse gevangenis ondergebracht (...). Zij wordt beschuldigd van bendevorming en van aan het hoofd te staan van een criminele vereniging.'

De arrestatie gebeurde op dinsdag 12 september. Haar toekomstige ex-echtgenoot Jan Per Christensen doet het verhaal: "Ik had toen net een ongeval gehad. Mijn beide benen zijn zwaar gehavend. Ik kan nu nog altijd niet goed lopen. Viviane was me die namiddag komen opzoeken. Om tien over vier heeft ze het ziekenhuis verlaten. Aan de uitgang werd ze opgewacht door de rijkswacht."

"Ze hebben haar meteen meegenomen voor verhoor. Ja, ze heeft toen bekentenissen afgelegd. Dat heeft ze me verteld toen ik haar donderdag ging bezoeken in de gevangenis: 'Omdat de rijkswachters ermee dreigden de kinderen af te pakken als ik dat stuk papier niet zou ondertekenen.' Ik ken Viviane. Voor haar kinderen zou ze alles doen. Ik weet het: het is onzinnig te denken dat je kinderen je zomaar kunnen worden ontnomen, maar zij was dus in paniek. Ik lag in het hospitaal, thuis zaten de kinderen op het portaal te wachten. De actie was goed getimed. U moet al ziende blind zijn om niet in te zien omdat het hier om een wraakactie gaat voor wat er in maart is gebeurd. Het parket is toen van hogerhand zwaar op de vingers getikt. Men zinde op wraak." De eerste die Viviane Avonds na haar bekentenis vanuit de rijkswachtkazerne belt, is hij, Jan Per Christensen. "Viviane heeft helemaal geen relatie met die twintigjarige Turk. Ja, wij gaan scheiden. Maar dat neemt niet weg dat het de bedoeling is dat we goede vrienden blijven. Goed, ik heb toen familie gebeld, om voor de kinderen te zorgen. Die avond ben ik uit het ziekenhuis weggevlucht. Al strompelend. Ik wou voorkomen dat er bij ons thuis alsnog een of andere sociale dienst zou neerstrijken om de kinderen mee te nemen. Inmiddels is er een oplossing. Ik lig nu weer in bed. Na deze week kan ik haast geen stap meer zetten." De advocate van Viviane Avonds is geen grote hulp bij het achterhalen van wat er van dit toch wel sterke verhaal zou kunnen kloppen: "Ik doe geen enkele mededeling tot mijn cliënte voor de Kamer van Inbeschuldigingstelling verschijnt."

Het dossier-Avonds is in handen van de Mechelse onderzoeksrechter Carine De Meuter. Zij maakte drie jaar geleden furore met een grote gerechtelijke actie tegen het progressieve Mechelse jeugdhuis Rzoezie, dat opkomt tegen de discriminatie van migrantenjongeren. De onderzoeksrechter werd toen vanuit verschillende hoeken verweten een fraudedossier te hebben gebouwd op roddels. Het zou wel eens kunnen dat die kritiek zich herhaalt.

De eerste pagina van het strafdossier tegen Avonds is een anonieme verklaring. De anoniemeling meldt aan de rijkswacht van Mechelen dat Avonds aan het hoofd staat van een criminele bende die de heer Mille van zijn kluis met 5 miljoen gaat beroven. Daarover, zegt de anoniemeling, is vergaderd en daarbij waren naast Viviane Avonds zelf, vier jonge Turken aanwezig. 'Er zijn toen ook verkenningsritten uitgevoerd in de Broekstraat in Elewijt', aldus de anoniemeling. Die is kennelijk best wel bereid tot enige moeite om justitie te helpen om de misdaad te bestrijden. Een volgende dossierstuk leert dat de anonieme getuige op zondag 10 september 2000 samen met de speurders "ter plaatse is gegaan" en het huis van de heer Mille in de Broekstraat heeft aangewezen. Het resultaat daarvan wordt beschouwd als een ultiem bewijs van de geloofwaardigheid en goede trouw van de getuige.

De bewoner van de Broekstraat 10 stond die zondag zijn gras te maaien: "Een rijkswachter in burger kwam mij vragen of ik wist waar mijnheer Mille woonde. Ik moet zeggen, ik woon hier nog niet zo lang. Van Mille had ik nog nooit gehoord. Ik heb die mannen wat later weer zien wegrijden. Ik vroeg: 'Gevonden?' Ze schudden nee."

En toch worden Viviane Avonds en de twintigjarige Turk twee dagen later gearresteerd. De Turk ontkent in alle toonaarden iets af te weten van een plan om in Elewijt ene mijnheer Mille te gaan beroven. Hij zegt die naam nog nooit gehoord te hebben, ontkent aanwezig te zijn geweest bij een "vergadering" en benadrukt ook dat hij Viviane Avonds in zijn hele leven slechts één keer heeft ontmoet, via zijn zus. Twee minderjarige Turken, vijftien en zeventien jaar oud, die eveneens zijn opgepakt, ontkennen al even heftig. Zij worden voor de jeugdrechter geleid en weer vrijgelaten, wat in gerechtelijke kringen merkwaardig wordt genoemd, zeker net voor de gemeenteraadsverkiezingen. "Volgens de normale logica van het niet echt door tolerantie uitblinkende parket van Mechelen, zou die gast van vijftien nu in cel moeten zitten en die van vijftien in een gesloten instelling." De enige die tot bekentenissen overgaat, is dus Viviane Avonds zelf: 'Het doelwit was een persoon die ik ken als Mille. Tijdens de vergadering werd over geld gepraat. Ik zei hen (de vier Turken) dat ik een persoon kende die veel geld in zijn kluis had.' Wie zijn al die jonge Turkjes? "Schorremorrie", zegt een driftige mijnheer in de Hamerstraat in Mechelen. In deze wat troosteloze straat achter het spoorwegknoopunt van Muizen woonden tot voor kort Viviane Avonds, Jan Per Christensen en drie kinderen, een dochter van zestien, en twee zoontjes, negen en vijf jaar oud. (Alleen de zoon van vijf draagt de naam Christensen.) Het oudste zoontje en zijn zus trokken vaak op met de Turkse jongens uit de straat. "En daar komt het in feite allemaal op neer", zegt Jan Per Christenen. "De een heeft wat tegen de ander gezegd over die rijke Mille. Een van die Turkjes heeft wat gezegd tegen zijn grote broer en daar maakt men nu 'een criminele bende' van."

Dat er in dit verhaal iets fundamenteel níet klopt, wordt duidelijk wanneer je gaat peilen naar impressies over wie de anonieme getuige van het Mechelse parket geweest zou kunnen zijn. Volgens de Gazet van Antwerpen was dat een van de jonge Turkjes. Maar, zegt Christenen plots: "Hij kan het niet geweest zijn. Dat manneke was niet bij de zaak betrokken. Die wist daar niets van af."

Hoezo, niet bij de zaak betrokken? Hoe kan Jan Per Christensen dit weten? Er was volgens hem toch helemaal geen sprake van een bende-in-wording? Stilte aan de lijn. Dan: "Ik heb ook zo mijn bronnen." In haar verklaring zegt Viviane Avonds dat Christensen wél aanwezig was tijdens "de vergadering" en dat zijzelf de heer Mille in haar hele leven maar één keer zag. Ze werd aan hem voorgesteld door haar toekomstige ex. Die is zes jaar geleden ooit de gevel van de heer Mille gaan "voegen". Jan Per Christensen: "Dat klopt. Ik ben ooit bij mijnheer Mille gaan voegen. In het zwart."

Misschien kan Mille ons wijzer maken. Want als kranten, radio en tv in heel het land melding maken van een vermetel plan om in je huis een kluis met daarin 5 miljoen frank te komen weghalen, dan mag minstens worden verwacht dat justitie even een seintje geeft of - als dat niet gebeurt - je zelf even contact opneemt. Of, wat ook wel eens voorvalt: je gaat even je hart luchten bij je buren. Dat is hier blijkbaar niet gebeurd.

Waar is mijnheer Mille? Het strafdossier van onderzoeksrechter De Meuter is op dit punt op z'n zachtst gezegd een beetje vaag. In elk proces-verbaal dat melding maakt van het slachtoffer komt deze zinssnede voor: 'Mille. Nog te identificeren.' We belden de federatie van handelaars in tweedehandswagens, we trokken alle bewoners van de Broekstraat in Elewijt na, we gingen via de Nationale Bank op zoek naar een autohandelaar met de voornaam Mille. Niets. Waar is mijnheer Mille? "Hier in elk geval niet", zegt de heer Lacante, Broekstraat 17. "Ik woon hier al dertien jaar, ken de hele straat en heb nog nooit van een mijnheer Mille gehoord. Wat is toch met die Mille? U bent al de zevende komt informeren." Gelijkaardige reacties krijgen we elders in de straat. Eén bewoner vraagt of wij van de rijkswacht zijn. "Die kwam laatst ook zoeken naar die Mille, die wij van haar noch pluimen kennen." Op het huisnummer 19 vinden we eindelijk een aanknopingspunt. Louis Popleu heeft de Mille nog gekend. "Hij was mijn overbuurman. Een rustige, aardige man. Hij heette Emile Copers. Hij deed inderdaad in auto's. Vijftien jaar geleden is hij gestorven. Ja, hij was ook al heel oud. Inmiddels is zijn huis, op het nummer veertien, al drie keer van eigenaar veranderd."

Gisterennamiddag namen we de proef op de som. We vroegen de Mechelse substituut Jan Coppens of mijnheer Mille zich reeds burgerlijke partij heeft gesteld in het dossier-Avonds en of hij al kon worden verhoord. "Heel precies kan ik het u niet zeggen, maar ik neem van wel, dat is toch gebruikelijk", zegt substituut Jan Coppens. Op geen enkel moment maakt de magistraat ook maar de geringste allusie op een mogelijk overlijden. Hij gaat verder: "De heer Mille zal samen met zijn advocaat eens moeten bekijken in welke mate hij door deze zaak schade heeft geleden. Dan kan hij zich bij het begin van het proces, ter zitting dus, burgerlijke partij stellen."

Er zal veel volk komen kijken wanneer dat vermolmde skelet zich ter griffie aandient.

Het huisje van wijlen Emile Copers oogt niet meteen als een miljonairsvilla, eerder als een opgekalefaterde stapelplaat voor autowrakken - wat het ooit ook moet zijn geweest. Het is moeilijk voorstelbaar dat hier zes jaar geleden nog iemand de gevel is komen voegen.

Waar is Jan Per Christensen dat dan gaan doen? "Bij mij", zegt de oude mevrouw Marcelis. Zij kan over Christensen weinig goeds kwijt. Het was haar man, Victor Van Lierde, alias de Fikken, die hem had ontmoet en aan het werk had gezet om die gevel eens een beurt te geven. Christensen zou dat voor "een goed prijsje" doen. Maar, zegt mevrouw Marcelis: "Hij kende daar niks van. Kon absolúút niet voegen. Het was niet om aan te zien. Achteraf hebben we alles moeten laten overdoen door een ander. Hij heeft de klus trouwens nooit voltooid." Haar man dacht er net zo over, en net toen het dispuut over de voegen een hoogtepunt naderde, werd de Fikken onwel. De ziekenwagen kwam. Dat moet zijn echtgenote de onhandige klusser wel nageven: "Hij heeft mij toen naar de kliniek gebracht om bij de Fikken te kunnen zijn. Dat vond ik sympathiek." Wat daarna volgde niet. Christensen kreeg in de mot dat men hem niet zou betalen. Mevrouw Marcelis: "Hij heeft hier toen een cheque gestolen en heeft daar 250.000 frank op ingevuld. Die cheque is hij enkele later gaan innen bij de Kredietbank in Muizen. Dat kwam aan het licht. De bank zou alles regelen, maar ik wacht nog altijd op mijn geld. Het gerecht doet daar precies niets aan."

Een anonieme getuige kan zich al eens vergissen. Substituut Coppens kan ons niet vertellen welk huis de anonieme getuige aanwees: dat van de Fikken of dat aan de overkant, van wijlen mijnheer Mille. Laat ons aannemen dat de anonieme getuige de woonst van de Fikken aanwees - het is me ook wat met al die lapnamen. Bij de Fikken heeft Christensen nog gewerkt. Net als zijn vroegere overbuur was ook de Fikken jarenlang autohandelaar. Bovendien hadden de Fikken en het echtpaar Christensen-Avonds een gemeenschappelijke vriend (ook iemand uit de autobranche) bij wie Viviane Avonds vroeger "voor een prijsje" en "in het zwart" nu en dan eens de vloer ging boenen.

Dus. Case closed. Al wat onderzoeksrechter De Meuter hoeft te doen, is in haar dossier naam even te veranderen en Viviane Avonds verzoeken of ze dat ook even wil doen in haar bekentenis. Zover staat het onderzoek echter nog niet. Tenzij dat gisteravond na ons telefoontje aan het parket is gebeurd, waren de Fikken noch mevrouw Marcelis al verhoord. Tja, zegt mevrouw Marcelis: "Wat mijne man betreft, zal dat ook niet meer gaan. De Fikken is ongeveer een jaar geleden gestorven is. Hij was ook al in de negentig. Een schone leeftijd toch, hee mijnheer." Wat nu? Alle hypothetische slachtoffers van "de bende van Viviane Avonds" liggen al geruime tijd op het kerkhof. Hun spaarcenten, als ze die al ooit hebben gehad, zijn allang verdeeld onder hun nakomelingen. Tijdens een van onze gesprekken met Jan Per Christensen noteren we een bizarre slip of the tongue: "Ja, en dat wist dus niemand hee, dat die Fikken of de Mille, of hoe hij ook mag heten, al dood was. Dat is een complete verrassing. Ook voor mij." Hoe zat het dan met de "verkenningsritten"? Het elementaire doel van een verkenningsrit, zo kan een beetje inbreker je zo uitleggen, bestaat erin na te gaan waar je slachtoffer woont (en ook of hij nog leeft). In het dossier-Avonds zit slechts één element dat wijst op een verkenningsrit: de anonieme verklaring. Viviane Avonds zelf ontkent bij hoog en bij laag ooit het terrein te zijn gaan verkennen.

Uiteraard hadden wij gisteren de goedheid om het Mechelse parket te verklappen dat op een burgerlijke partijstelling van de heer Mille nog lang mag worden gewacht. "Wat? Is mijnheer Mille al vijftien jaar dood? Waarom zegt u ons dat niet meteen?!"

Na veel gestommel, enkele pijnlijke stiltes en een belofte om alles nog eens uit te zoeken, komt er een telefoontje van de substituut terug: "Ik heb nog eens navraag gedaan. Wij hebben inderdaad indicaties dat Mille eigenlijk de Fikken zou moeten zijn en dat hij het ware doelwit vormde. Ik moet zeggen: het hangt nu allemaal een beetje met haakjes en ogen aaneen. Maar vergeet niet dat er een bekentenis is van mevrouw Avonds én dat er verkenningsritten zijn uitgevoerd. Er was wel degelijk een misdadig opzet en dus oordeelde de onderzoeksrechter dat de aanhouding gewettigd is." Bij het Mechelse parket was men er gisteravond rond de klok van vijven achter dat de Fikken helaas ook al niet meer tot de levenden behoort. Een heel diepe zucht: "Ja, wij hebben vernomen dat hij onlangs zou zijn gestorven, maar dat is nog niet officieel. Maar zijn vrouw leeft nog." Vraagje. Als morgen een anonieme getuige komt vertellen dat zijn buurman concrete plannen heeft om volgende week koning Boudewijn te vermoorden, gaat die buurman dan ook zonder dralen de cel in? Tja, zegt de substituut: "Maar als dat zou gebeuren, zou ik advies van een psychiater voorstellen."

Er is nog meer dat het Mechelse parket (nog) niet weet. De buurman van wijlen de Fikken, Louis Popleu, staat sinds maandag te popelen van ongeduld om het onderzoek "een nieuwe wending" te geven.

In de nacht van 7 op 8 juli is bij hem ingebroken. De daders, zegt hij, waren professionals. Ze knipten eerst de draad van het tuinlicht door. "Sinds ik in de gazet las over die madame met haar taxigeval werd mij alles duidelijk." Popleu raamt de schade op een slordige 400.000 frank. "Ze hebben de hele woning leeggehaald. En de rijkswacht? Die is eens komen kijken en doet verder niets. Het is erg." Dat een melding van inbraak in de Broekstraat in Elewijt de lokale politiediensten niet meteen tot bovenmatige speurijver aanzet, is ergens misschien begrijpelijk. Voor meer dan de helft van de tuinhekjes hangt een bord: 'Hier waak ik.' Wie in de straat een kwartiertje heen en weer wandelt, krijgt ofwel een achterdochtige bewoner achter zich aan, ofwel een boze hond. Louis Popleu is dus zeer blij met onze komst. "Het is simpel", zegt hij. "Madame Avonds en haar kornuiten hebben zich van huis vergist. Ze moest bij de Fikken zijn, maar kwamen bij mij terecht. De bewijzen zijn er. De dieven hebben uit mijn collectie van meer dan vijftig videobanden vier exemplaren meegenomen: Dumbo, De Kleine Zeemeermin en twee andere kinderfilms. Die waren vast en zeker bestemd voor die kinderen van wie ik de foto in de krant zag staan. Uit de kleerkast verdween twee paar mooie schoenen van mijn vrouw. Ik ben er zeker van dat Viviane Avonds daarmee is gaan paraderen. En mijn kostuums, die zullen nu wel in de rekken hangen in de winkels van die Turk." Een getuige, een jonge vrouw zag in de vroege ochtend van 8 juli voor het huis van Popleu drie "vreemde mannen en een vrouw" wegvluchten in een rode Toyota Starlet. "Ze gaf een beschrijving aan de politie van Kampenhout", weet Popleu. "Als ze nu eens die beschrijving zouden toetsen aan het uiterlijk van Vivane Avonds, dan zal de zaak zo opgelost zijn." De inbrekers maakten, zoals ze dat tegenwoordig wel vaker doen, gebruik van de telefoon van hun slachtoffer. Popleu trof de nummers aan op zijn Belgacom-factuur, trok ze na en kwam terecht in de voormalige sovjetrepubliek Moldavië. "Ziet ge wel! De dieven waren Moldaviërs." Maar in het dossier-Avonds was enkel sprake van Turken? Popleu haalt de schouders op. "Allemaal vreemden. En Moldavië, waar ligt dat? Ligt dat niet vlakbij Turkije? Haha!" Nee, dus. Substituut Coppens: "Nee, deze zaak kennen wij niet, maar het is nu wel zo dat er in het dossier van mevrouw Avonds nergens sprake is van Moldaviërs. Zo te horen legt die mijnheer Popleu verbanden die er niet zijn."

Valt er besluiten dat Viviane Avonds voor een twee keer compleet ten onrechte in de cel is terecht gekomen? Zoals zo vaak, is er een wereld van verschil tussen de juridische werkelijkheid en de echte. Zij heeft een bekentenis afgelegd en bijgevolg zal er volgende week voor de KIB enkel worden gedebatteerd over de opportuniteit van de aanhouding voor het onderzoek. Zij zal hoedanook beschuldigd blijven van "bendevorming" en van "aan het hoofd te staan van een criminele vereniging". Ook al weet het hele Mechelse parket dat er met die aanklachten voor een rechtbank hooguit luid hoongelach kan worden geoogst - in pakweg het dossier van de Hell's Angels kon het het Gentse parket nooit een veroordeling bekomen voor "bendevorming".

Intussen zit Viviane Avonds in de gevangenis. Daar krijgt ze het hard te verduren van de medegevangenen die in maart nog voor haar applaudisseren en zich nu bedot voelen. "Ze gedraagt zich apathisch", zegt een van haar bezoekers. "Ze is compleet van de kaart en ze is momenteel meer bekommerd over hoe het verder moet met haar kinderen dan met wat men haar aanwrijft. Ze weigert daarover te praten."

Ons onderzoek leverde ons gisteravond ook absolute zekerheid op over de identiteit van de anonieme getuige. Het gaat om Jan Per Christensen, de ex-echtgenoot. De man heeft een hele reeks veroordelingen wegens diefstallen achter zijn naam staan, maar heeft kennelijk goede contacten met de rijkswacht van Mechelen, die hij af en toe tipt. Wat hem ertoe drijft om nu plots een kruistocht te beginnen voor de onschuld van de vrouw die hij zelf de cel in kletste én tegen het "op wraak beluste" parket, wordt misschien iets voor een volgende aflevering.

Substituut Jan Coppens: "Het onderzoek gaat verder." Zo hoort dat.

De Mechelse substituut, gisteren aan de telefoon: 'Al vijftien jaar dood? Waarom zegt u dat niet meteen?'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234