Vrijdag 02/12/2022

De woning van morgen

De architectuurserie van De Morgen: vijftien modernistische toparchitecten, vijftien prachtige boeken, vijftien zaterdagen lang. Op deze plek schrijft Didier Wijnants telkens een column over de architect of architectuurstroming van de week.

Case Study Houses

(boek 7)

Realisme op zijn Amerikaans, zo kun je de reeks Case Study Houses begrijpen. De huizen werden door John Entenza besteld bij toonaangevende Amerikaanse architecten. Het was het jaar 1945, aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, miljoenen Amerikaanse soldaten kwamen weer naar huis. Architecten en planologen verwachtten de confrontatie met een reusachtig huisvestingsvraagstuk. Entenza had dan ook nobele bedoelingen met zijn initiatief: hij wilde de knapste architecten aan het denken zetten over de realisatie van de gezinswoning van de toekomst. Belangrijkste randvoorwaarden: betaalbaarheid en efficiëntie.

Bekijk de cover van het Taschenboek eens. Een figuur met Bogey-allures tuurt de donkere nacht in vanuit de living van Case Study House 22. Aan de voet van de heuvel in West-Hollywood leeft Los Angeles verder in een raster van straatverlichting. Het huis zelf is rond een zwembad geschakeld en zwemt in het licht. Met dank aan glas en staal. Het kan zijn dat die materialen op zich niet duur lijken, maar misschien is het raadzaam om de energierekening eens na te kijken. In de zomer kun je op de salontafel zonder twijfel een eitje bakken, in de winter kun je maar beter het meubilair opstoken. Dat is dan toch zonde van al dat goed gekozen design.

Het programma Case Study Houses liep van 1945 tot '66. In die periode werden 36 huizen ontworpen waarvan zowat de helft ook uitgevoerd is. Ze waren misschien bedoeld als prototypes voor het wonen van morgen, maar in werkelijkheid waren het vooral kijkobjecten. In 1948 lag het bezoekersaantal op 350.000, en dan waren de meest gedurfde exemplaren nog niet eens gerealiseerd.

Een van de plezierigste ontwerpen was van Ralph Rapson, maar zijn Greenbelt House (Case Study House 4) werd nooit uitgevoerd. Bekijk zijn tekeningen: onder de carport staat een Jeep voor mevrouw. Zij hangt net de was te drogen en zwaait naar manlief, die thuiskomt met de helikopter. Ontroerend, dat Amerikaans realisme.

De Case Study Houses hebben uiteindelijk geen enkele bijdrage geleverd aan het antwoord op het huisvestingsvraagstuk na de oorlog, maar ze hebben wel met succes het modernisme als stijl gepropageerd. In dezelfde periode begonnen de Europese experimenten met modernistische stadsuitbreidingen stilaan te gisten. De geur die eruit opsteeg, werd steeds onwelriekender en zou in de jaren zeventig het fiasco van het modernisme inluiden.

De critici hebben toen zowel de stijl als het gedachtegoed van het modernisme overboord gegooid. Maar dat belet ons vandaag niet om gecharmeerd en zelfs een beetje nostalgisch naar de Case Study Houses te kijken.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234